Jump to content

Пиранха уусмал

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь

Пиранха уусмал (piranha etch гэж ч нэрлэдэг) нь хүхрийн хүчил (H₂SO₄) болон устөрөгчийн хэт исэл (H₂O₂)-ийн холимог юм. Үүссэн холимгийг органик үлдэгдлийг субстратаас, жишээлбэл цахиурын вафлиас, цэвэрлэхэд ашигладаг. Энэ холимог нь маш хүчтэй исэлдүүлэгч тул ихэнх органик бодисыг задалж чадна. Мөн ихэнх гадаргууг гидроксилжуулж (–OH бүлэг нэмэх), тэдгээрийг маш гидрофиль буюу усанд нийцтэй болгодог. Үүний улмаас уг уусмал нь даавуу болон арьсыг ч амархан уусгаж, санамсаргүй хүрэлцсэн тохиолдолд ноцтой гэмтэл, химийн түлэгдэлт үүсгэх аюултай. Химийн урвал маш эрчимтэй явагдан органик материалыг хурдан “идэж” уусгадаг шинжээс нь шалтгаалан пиранха загасны нэрээр нэрлэсэн байдаг.

Пиранха уусмалыг маш болгоомжтой харьцах шаардлагатай. Энэ нь маш идэмхий бөгөөд туйлын хүчтэй исэлдүүлэгч бодис юм. Уусмалтай харьцах гадаргуу нь боломжийн хэмжээнд цэвэр, өмнөх угаалтын шатуудаас үлдсэн органик уусгагчаас бүрэн ангид байх ёстой. Пиранха уусмал нь органик бохирдлыг задлах замаар цэвэрлэдэг бөгөөд их хэмжээний бохирдол байвал хүчтэй хөөсрөлт, хий ялгаралт үүсч, улмаар аюултай нөхцөл байдалд хүргэж болзошгүй. Иймээс уг уусмалтай ажиллахдаа хатуу аюулгүй ажиллагааны дэглэмийг чанд мөрдөх шаардлагатай.