Jump to content

Политетрагидрофуран

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь

Политетрагидрофураныг мөн поли(тетраметилен эфир) гликоль (PTMEG) эсвэл поли(тетраметилен оксид) гэж нэрлэдэг. Энэ нь HO(CH₂)₄O(CH₂)₄)ₙOH эсвэл HO((CH₂)₄O-)ₙ-H гэсэн томьёотой химийн нэгдлүүдийн бүлэг юм. Энэхүү материал нь гидроксил (-OH) бүлгээр төгссөн полиэфир диолуудын холимог бөгөөд тетрагидрофуран болон 1,4-бутандиолыг полимержуулах замаар үйлдвэрлэдэг. Уг бүтээгдэхүүн нь дундаж молекул жин нь 250–3000 дальтон бүхий полимер хэлбэрээр худалдаалагддаг. Энэ хэлбэртээ 20–30 °C-т хайлдаг цагаан, лавлаг хатуу бодис байдаг. Арилжааны бүтээгдэхүүнийг цааш боловсруулснаар 40,000 болон түүнээс дээш молекул жинтэй полимер гарган авах боломжтой. Энэхүү бүтээгдэхүүнийг Invista компанийн Terathane, BASF компанийн PolyTHF зэрэг худалдааны нэрээр борлуулдаг. Германы Людвигсхафен хот дахь BASF-ын үйлдвэр нэгэн үед жилд 250,000 метр тонн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байжээ.

Политетрагидрофураны үндсэн хэрэглээ нь сунамтгай даавуунд ашиглагддаг спандекс (эластан) зэрэг уян хатан ширхэгт үйлдвэрлэх, мөн полиуретан давирхай үйлдвэрлэхэд оршино. Полиуретан давирхай нь уусгагчид уусгасан полиуретан преполимерүүдээс бүрдэх бөгөөд хиймэл арьс үйлдвэрлэхэд ашиглагддаг. Эдгээр эластомерууд нь PTMEG-ийг диизоцианатуудтай урвалд оруулан гарган авсан полиуретан, эсвэл PTMEG-ийг дикарбон хүчил болон тэдгээрийн уламжлалуудтай урвалд оруулан гарган авсан полиэстер байж болно. Мөн энэхүү полимер нь термопластик полиуретан, термопластик полиэстер, полиэфирамид болон цутгамал полиуретан эластомер үйлдвэрлэх үндсэн түүхий эд болдог. Эдгээр материалыг ролик болон скейтбордын дугуй зэрэг бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд өргөн ашигладаг.