Поль Сезанн

Поль Сезанн (франц. Paul Cézanne; 1839 оны 1-р сарын 19-нд Экс-ан-Прованс хотод төрсөн - 1906 оны 10-р сарын 22-нд төрсөн хот доо нас барсан) - Францын уран зураач, пост-импрессионизмын том төлөөлөгч. Түүний бүтээлийн өвөрмөц байдал нь урлагийн түүхэнд албан бус хөдөлгөөн, түүний дагалдагчдын бүтээлийг илэрхийлдэг "Сезанненизм" гэсэн нэр томъёог бий болгож, модернизмын урлагт өөр нэг урсгал болох кубизм руу орох замыг нээсэн юм.
Намтар
[засварлах | кодоор засварлах]Тэрээр Марсель хотоос 15 милийн зайд орших Өмнөд Францын хуучин мужийн төв болох нам гүмхэн Экс-ан-Прованс хотод төрж өссөн байна. Хүүхэд байхдаа Поль хүү гоо сайхны зурагны тухай ойлголтгүй байсан ч бусад талаараа маш сайн боловсрол эзэмшсэн байна. Ахлах сургуулиа төгсөөд Гэгээн Жозефын (Saint-Joseph) сургуульд суралцаж, дараа нь 13-19 нас хүртлээ Бурбон коллежид (le collège Bourbon) суралцжээ. Түүний боловсрол уламжлал, тухайн үеийн нийгэм, шашны шаардлагад бүрэн нийцсэн байв. Сезанн сайн сурч, математик, латин, грек хэлээр олон шагнал хүртсэн. Дараагийн амьдралынхаа туршид тэрээр сонгодог зохиолчдыг урам зоригтойгоор уншиж, латин болон франц хэлээр яруу найраг бичдэг байжээ.

Математикийн чиглэлээр хичээнгүйлэн суралцаж, 1858 онд тэрээр бакалаврын зэрэгээ амжилттай дүүргэж, эцгийнхээ хүсэлтээр Эксийн их сургуульд хуулийн чиглэлээр суралцаж эхлэв. 1859 оны 8-р сарын 25-нд Сезанн Зургийн сургуулиас зургийн хоёрдугаар зэргийн шагналыг хүртжээ. 1860 онд Сезанн хуулийн сургуулиа орхиж, Парис руу явж нэлээд хожуу 23 настайдаа зурж эхэлсэн байна.
Уран бүтээл
[засварлах | кодоор засварлах]Поль Сезанны эртний бүтээлүүд нь түүний хүчтэй зан байдлыг илтгэдэг бөгөөд тэдгээр нь зарим талаараа гунигтай өнгө, хэлбэр дүрс, зургийн өвөрмөц бүтэцтэй байх хүсэл эрмэлзэлээр тодорхойлогддог боловч урлагийн мэргэжлийн ур чадвар, сургууль сураагүйгээс дутмаг байдаг. Сэдвүүдийн тайлбар дээр үндэслэн тэдгээрийг романтизмтай холбон тайлбарлаж болох бөгөөд сэдвээ сонгоход Сезанны Луврын музейд судалж байсан хуучин мастеруудын зургуудын нөлөө илт харагдаж байдаг. Залуу Сезаннд хамгийн их нөлөө үзүүлсэн нь Паоло Веронезе, Тинторетто, Эжен Делакруа, Оноре Даумье нарын зургууд байсан гэж үздэг. Эдгээр зураачдыг зан авир, уран зургийн илэрхий хэв маягийг нь нэгтгэсэн бөгөөд энэ нь сэтгэл санааны гэнэтийн өөрчлөлтөөр тогтворгүй байдлаар тодорхойлогддог байжээ.
Тэрээр Импрессионистуудтай танилцаж, Камиль Писсарро-той ойр ажилласан нь түүний зургийн өнгийг илүү хөнгөн болгож, бийр нь тусдаа, динамик болоход нөлөөлсөн. Сезанны бүтээлд байгаль гол байр суурийг эзэлдэг нь Писсаррогийн нөлөөг илтгэж байгаа юм.
1890-1905 онуудад тэрээр хосгүй нандин бүтээлүүдээ ар араас нь бүтээсэн юм.