Сарын тэмдэг

Сарын тэмдэг нь эмэгтэй хүний умайн дотоод салст бүрхэвчээс үтрээгээр дамжин цус, салст бүрхэвч тогтмол гадагшлах явдал юм. Сарын тэмдгийн мөчлөг нь гормоны өсөлт, бууралтаар тодорхойлогддог. Прогестерон дааврын түвшин буурснаар сарын тэмдэг ирдэг бөгөөд энэ нь жирэмслэлт болоогүй гэсэн дохио юм. Эмэгтэйчүүд сарын тэмдгийн үед эрүүл ахуйг сахихын тулд эрүүл ахуйн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэдэг.

Цус алдалт ихэвчлэн 2-7 хоног үргэлжилдэг. Жирэмсний үед сарын тэмдэг зогсдог бөгөөд хөхөөр хооллох эхний саруудад ихэвчлэн сэргэдэггүй. Сарын тэмдэг, үүнтэй зэрэгцэн жирэмслэх магадлал нь цэвэршилтийн дараа зогсдог бөгөөд энэ нь ихэвчлэн 45-55 насны хооронд тохиолддог.

Эмэгтэйчүүдийн 80 хүртэлх хувь нь сарын тэмдгийн үеэр эсвэл сарын тэмдэг ирэхээс өмнөх өдрүүдэд өдөр тутмын үйл ажиллагааг тасалдуулах хэмжээний асуудалтай тулгардаггүй. Сарын тэмдэг ирэхээс өмнөх хэвийн амьдралд саад болох шинж тэмдгийг сарын тэмдгийн өмнөх синдром (PMS) гэж нэрлэдэг. Эмэгтэйчүүдийн 20-30% нь PMS-тэй тулгардаг бол 3-8% нь хүнд хэлбэрийн шинж тэмдэгтэй байдаг. Үүнд: батга гарах, хөх эмзэг болох, гэдэс дүүрэх, ядрах, цочромтгой болох, сэтгэл санааны өөрчлөлт орно. Зарим эмэгтэйчүүдэд тохиолддог бусад шинж тэмдгүүд нь сарын тэмдэг ирэх үед өвдөлттэй үе (тооцоолол нь 50-90%), сарын тэмдгийн үед их хэмжээний цус алдалт, сарын тэмдгийн мөчлөгийн аль ч үед хэвийн бус цус алдалт юм. Аменорея гэж нэрлэгддэг сарын тэмдгийн дутагдал нь 15 нас хүртлээ сарын тэмдэг ирэхгүй эсвэл 90 хоногт дахин давтагдахгүй байх явдал юм.

Эхний сарын тэмдэг нь бэлгийн бойжилт эхэлснээс хойш тохиолддог бөгөөд үүнийг сарын тэмдэг гэж нэрлэдэг. Сарын тэмдгийн дундаж нас 12-15 нас байна. Гэсэн хэдий ч 8 насанд мөн ирж болно. АНУ-д сарын тэмдгийн дундаж нас 1950-иад оноос хойш бараг өөрчлөгдөөгүй байна. Сарын тэмдэг нь сарын тэмдгийн мөчлөгийн хамгийн тод үе шат бөгөөд түүний эхлэлийг мөчлөгийн хоорондох тэмдэглэгээ болгон ашигладаг. Сарын тэмдгийн эхний өдөр нь сүүлчийн сарын тэмдгийн үед (LMP) хэрэглэгддэг огноо юм. Нэг үеийн эхний өдрөөс дараагийн өдрийн эхний өдрийн хоорондох ердийн хугацаа нь залуу эмэгтэйчүүдэд 21-45 хоног, насанд хүрэгчдэд 21-35 хоног байна. Сарын тэмдгийн мөчлөгийн дундаж уртыг уламжлалт байдлаар 28 хоног гэж хэлдэг. Сарын тэмдгийн програмын өгөгдлийг ашигласан хамгийн том судалгаагаар сарын тэмдгийн мөчлөгийн дундаж уртыг 29.3 хоног гэж тодорхойлсон. Сарын тэмдгийн мөчлөгийн уртын хэлбэлзэл нь 25-аас доош насны эмэгтэйчүүдэд хамгийн их байдаг ба хамгийн бага буюу 25-39 насныханд хамгийн тогтмол байдаг. 40-44 насны эмэгтэйчүүдийн хувьд хэлбэлзэл бага зэрэг нэмэгддэг.