Селестин

Целестин (Олон улсын эрдэс судлалын холбоо — IMA-аас хүлээн зөвшөөрөгдсөн нэр) буюу целестит нь стронцийн сульфат (SrSO₄)-аас бүрдэх эрдэс юм. Энэхүү эрдэс нь хааяа ажиглагддаг зөөлөн, цайвар хөх өнгөнөөсөө үүдэн нэрлэгдсэн. Целестин болон карбонат төрлийн стронцианит эрдэс нь стронций элемент-ийн үндсэн эх үүсвэрүүд бөгөөд стронцийг ихэвчлэн салют, пиротехник болон төрөл бүрийн металл хайлш үйлдвэрлэлд ашигладаг.Целестин нь болор хэлбэрээр, мөн нягт массив болон ширхэглэг (утаслаг) хэлбэрүүдээр тохиолддог. Энэ эрдэс нь ихэвчлэн тунамал чулуулгад олддог бөгөөд гипс, ангидрит, галит зэрэг эрдсүүдтэй хамт байх нь элбэг. Зарим нутгуудад ховор тохиолдлоор хүхрийн орц (inclusion) агуулсан байдлаар ч илэрч болно.

Целестин нь дэлхий даяар тархсан боловч ихэвчлэн бага хэмжээгээр олддог. Цайвар хөх өнгийн болор сорьцууд Мадагаскараас олддог. Мөн цагаан болон улбар шар өнгийн хувилбарууд Их Британийн Бристол хотын ойролцоох Йейт (Yate) бүсэд илэрч байсан бөгөөд 1991 оны 4-р сар хүртэл арилжааны зориулалтаар олборлогдож байв.

Acantharea хэмээх эгэл биетний (протозоа) араг яс нь бусад радиолярийнх шиг цахиураас (silica) бус, харин целестинээс тогтдог.

Далайн гаралтай карбонат тунамал хурдсанд, булшлагдах явцад явагддаг уусалт (burial dissolution) нь целестин тунадасжих (үүсэх) танигдсан механизм юм. Мөн целестинийг эрдэнийн чулуу хэлбэрээр заримдаа ашигладаг.