Сиракузын дарангуйлагчдын жагсаалт
Сиракуз (Эртний Грек хэл: Συρακοῦσαι; Сицили хэл: Tiranni di Sarausa) нь Сицилийн зүүн эрэг, Магна Грект орших эртний Грекийн хот-улс байв. Энэ хотыг МЭӨ 734 эсвэл 733 онд Коринтоос ирсэн суурьшигчид байгуулж, МЭӨ 212 онд ромчууд эзлэн авч, үүний дараа Сицили дэх Ромын ноёрхлын төв болжээ. Бие даасан хот болох түүхийн ихэнх хугацаанд ардчилал, олигархын богино хугацааны туршид дарангуйлагчдын залгамжлалаар захирч байжээ. Пиндар өөрийн магтаалын шүлгүүддээ Дейноменидуудыг хаад (basileus) гэж нэрлэдэг байсан ч Агатокл 304 онд энэ цолыг батлах хүртэл энэ (эсвэл бусад цолыг) дарангуйлагчдын аль нь ч албан ёсоор ашиглаж байсан нь тодорхойгүй байна.
Сиракузын дарангуйлагчид
[засварлах | кодоор засварлах]Дейноменидүүд (485–465)=
[засварлах | кодоор засварлах]- Гелон I (МЭӨ 485–МЭӨ 478)
- Иерона I (МЭӨ 478–МЭӨ 466)
- Фрасибулус (МЭӨ 466–МЭӨ 465)
Фрасибулусыг 465 онд хаан ширээнээс түлхэн унагаж, Сиракуз дараагийн жаран жилийн турш бүгд найрамдах засаглалтай байв. Энэ үеийг ихэвчлэн Хоёр дахь ардчилал (465-405) гэж нэрлэдэг. Сиракузад энэ үед Афинтай адил утгаараа ардчилал байсан эсэх талаар маргаантай байна.
Дионисий (405–344)
[засварлах | кодоор засварлах]- Ахмад Дионисий (МЭӨ 405–МЭӨ 367)
- Бага Дионисий (МЭӨ 367–МЭӨ 356)
- Дион (МЭӨ 357–МЭӨ 355)
- Калиппус (МЭӨ 355–МЭӨ 353)
- Загвар:Олон хэлний холбоос (МЭӨ 353–МЭӨ 350)
- Загвар:Олон хэлний холбоос (МЭӨ 350–346) МЭӨ)
- Бага Дионисий (сэргээгдсэн, МЭӨ 346–МЭӨ 344)
Тимолеон (345–337)
[засварлах | кодоор засварлах]- Тимолеон (МЭӨ 345–МЭӨ 337)
Тимолеон Сиракузад бүгд найрамдах засаглалын хэлбэрийг сэргээсэн бөгөөд энэ нь түүний нас барсны дараа үргэлжилсэн. Энэ үеийг ихэвчлэн Гурав дахь ардчилал (337-317) гэж нэрлэдэг. Энэ нэр нь төөрөгдүүлсэн; учир нь Сиракузыг олигарх хэлбэрээр удирдаж байсан үе юм.
Агатокл (317–289)
[засварлах | кодоор засварлах]- Агатокл (МЭӨ 317–МЭӨ 289)
Агатокл нас барснаас Хикета засгийн эрхийг авах хүртэл бүгд найрамдах засаглал хэдэн жилийн турш оршин тогтнож байсан байж магадгүйг мөнгөн тэмдэгтийн олдврорууд нотолдог; Үүнийг заримдаа Дөрөв дэх ардчилал (289-287?) гэж нэрлэдэг. Энэ талаар юу ч мэдэгддэггүй.
Хааны хаанчлалын үе (289–276)
[засварлах | кодоор засварлах]- Хикетас (МЭӨ 289–МЭӨ 280)
- Загвар:Олон хэлний холбоос & Загвар:Олон хэлний холбоос (МЭӨ 279–МЭӨ 277)
- Эпирусын Пиррус (МЭӨ 278–276)
Иеронидууд (275–214)
[засварлах | кодоор засварлах]- Иеронины II (МЭӨ 275–215)
- Гело II (МЭӨ 216 он хүртэл)
- Иеронимын (МЭӨ 215–214) МЭӨ)
Каннагийн тулалдаанд Ромын цэргүүд сүйрлийн ялагдлын дараа Иероним Ханнибалтай холбоотон болсон бөгөөд энэ нь хотын хувь заяаг улс төрийн хувьд шийдвэрлэх байв. Сиракуз Карфагеныг дэмжсэний үр дүнд Маркус Клавдий Марселлусын удирдлага дор ромчууд МЭӨ 214 онд хотыг бүсэлж эхэлсэн. Иероним удалгүй алагдаж, бүгд найрамдах засгийн газар (Тав дахь ардчилал) сэргэсэн боловч МЭӨ 212 онд хот ромчуудын мэдэлд орсон.