Слав судлал

Слав судлал (орос. Славистика, англи. Slavic studies) бол Слав ард түмнүүдийн хэл, уран зохиол, ардын аман зохиол, түүх, материаллаг болон оюун санааны соёлыг судалдаг шинжлэх ухаан юм.

Түүх

Слав судлал нь 18-р зууны сүүл, 19-р зууны эхэн үед янз бүрийн Слав үндэстнүүдийн дунд үндсэрхэг үзэл, Слав нийгэмлэгийн нийтлэг ойлголтыг бий болгох үзэл суртлын оролдлогуудтай зэрэгцэн үүссэн бөгөөд үүнийг Пан-Слав хөдөлгөөний жишээ болгон харуулсан. Энэ нэр томьёог анх хэрэглэсэн эрдэмтдийн нэг бол чехийн эрдэмтэн Иозеф Добровски (Josef Dobrovský, 1753–1829) байсан гэдэг.

Слав судлалын түүхийг гурван үе шатанд хувааж болно. 1876 он хүртэл эртний Славчууд, Слав хэлний дурсгалуудыг баримтжуулах, хэвлэхэд анхаарлаа хандуулж байсан бөгөөд тэдгээрийн дунд үндэсний хэл дээр бичигдсэн анхны бичвэрүүд байв. Энэ үед Слав хэлний ихэнх нь анхны орчин үеийн толь бичиг, дүрэм, эмхэтгэлээ бүрдүүлсэн юм. Дэлхийн нэгдүгээр дайны үеэр төгссөн хоёр дахь үе нь Слав хэл шинжлэл хурдацтай хөгжиж ирсэн бөгөөд ялангуяа Слав орнуудаас гадна, Аугуст Шлейхер (1821–1868) болон Аугуст Лескиений (1840–1916) орчимд Лайпцигийн Их Сургуульд үүссэн тойргуудад ажиглагдсан. Энэ үед Слав судлаачид диалектологи буюу хэлний аялгуу судлалд илүү анхаарлаа хандуулж байв.

Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа дэлхийн янз бүрийн их сургуулиудад Слав судлалын төвүүд байгуулагдаж, хүмүүнлэгийн болон нийгмийн ухааны бусад салбарууд руу илүү өргөн хүрээтэй өргөжсөн. Энэхүү хөгжил нь "хүйтэн дайн"-ы улмаас Баруун Европ болон Хойд Америкт үүссэн улс төрийн санаа зовоосон асуудлаас үүдэлтэй байв. Дэлхийн 2-р дайнаас 1990-ээд он хүртэлх жилүүдэд Слав судлал цэцэглэн хөгжсөн боловч түүнээс хойш Слав хэлний их сургуульд элсэх нь буурсан байна.

Слав судлалын байгууллагууд

• American Association of Teachers of Slavic and East European Languages (AATSEEL)
• Association for Slavic, East European, and Eurasian Studies (ASEEES)
• American Council of Teachers of Russian (ACTR)
• North American Association of Teachers of Polish (NAATPl)