Сомали хэл

Сомали хэл (сомали хэлээр — Soomaaliga, Af-Soomaali / 𐒖𐒍 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘 [æ̀f sɔ̀ːmɑ́ːlì]) — Африк-Ази хэлний аймагт ордог Кушит хэлний дэд аймагт багтдаг сомаличуудын хэл. Оромо болон афар хэлнүүдтэй ойр юм.

Энэ хэлийг зөвхөн Сомалид төдийгүй Жибути (хүн амын дийлэнх хэсэг), Этиоп, Кени зэрэг орнуудад ашиглаж ярьдаг. Сомалид гарсан иргэний дайны улмаас энэ хэлээр ярьдаг хүмүүс дэлхий даяар тархсан. Хэлэлцдэг хүмүүсийн тоо тодорхойгүй байгаа ч ойролцоогоор 15-25 сая гэж тооцоолж байна.

Энэ хэл нь араб хэлээс зээлсэн үгсийг агуулдаг бөгөөд ихэвчлэн шашны нэр томьёоны дунд их байдаг; мөн колоничлолын өнгөрсөн үеэс үлдсэн англи, итали хэлээс зээлсэн үгс олон байдаг ажээ.

Сомали хэлийг бичдэг гурван бичиг байдаг: Араб цагаан толгой, Латин цагаан толгой, өөрийн гэсэн бичиг болох Цисманиа. Колоничлолын үеэс өмнө араб цагаан толгойг ашигладаг байсан бөгөөд түүний хэрэглээ нь Сомалид Исламын шашин дэлгэрсэнтэй холбоотой байв. 1920 онд өөрийн сомали бичиг гарч ирсэн боловч удалгүй (1972 онд) 1969 оны цэргийн эргэлтийн дараа үүнийг хориглож, латин цагаан толгойг эцэст нь албан ёсны бичиг болгон баталсан.