Туршлага

Туршлага гэдэг нь өргөн утгаараа ухамсартайгаар тохиолдож буй үйл явдлуудыг хэлэх бөгөөд илүү нарийн утгаар нь ойлговол хүрэлцэхүй, эсвэл эдгээр үйл явцын үр дүнд бий болдог практик мэдлэг, дадал, танил байдлыг илэрхийлнэ. Туршлагыг хамгийн өргөн хүрээнд ухамсрын үйл явдал гэж үзвэл, заавал түүнийг хүлээн авч буй субъект оролцож, түүнд янз бүрийн зүйлс илэрхийлэгдэн харагддаг байна.

Жишээлбэл, мөчир дээр сууж буй шар өнгөтэй шувууг харах үед тухайн хүнд “шувуу”, “мөчир” гэсэн объектууд, тэдгээрийн хоорондын харилцаа болон “шар” гэх шинж чанар зэрэг нь нэгэн зэрэг илэрдэг. Туршлагад бодит бус зүйлс ч багтаж болох бөгөөд энэ нь хий юм харах, зүүдлэх зэрэг тохиолдолд илэрнэ. Харин туршлагыг илүү хязгаарлагдмал утгаар ойлговол зөвхөн мэдрэхүйн ухамсрыг туршлага гэж үздэг. Энэ тохиолдолд туршлагыг ихэвчлэн хүрэлцэхүйтэй адилтгаж, бодох, төсөөлөх зэрэг ухамсрын бусад хэлбэрүүдээс ялган авч үздэг.

Өөр нэгэн утгаар туршлага гэдэг нь ухамсрын үйл явдлууд өөрсдөө бус, харин тэдгээрийн үр дүнд бий болдог практик мэдлэг, дадалыг илэрхийлнэ. Иймээс гадаад ертөнцтэй шууд хүрэлцэхүйн харилцаанд орсон байх нь мэдлэгийн чухал эх сурвалж болдог. Жишээлбэл, туршлагатай уулчин гэдэг нь ууланд авирах тухай олон ном уншсан хүнийг бус, харин бодитоор олон удаа ууланд авирч, биеэрээ туулж үзсэн хүнийг хэлнэ. Энэ нь өнгөрсөн туршлагаар дамжсан танил байдал болон тэдгээрээс суралцсан чадваруудтай салшгүй холбоотой.