"Аж үйлдвэр"-ны өөр хувилбарууд

Jump to navigation Jump to search
no edit summary
[[Файл:Industrie und Natur.jpg|thumbnail|right|[[Дипполдисвалде]]д орших асфальт бетон зуурмагийн үйлдвэр, Герман]]
Аж үйлдвэр
'''Аж үйлдвэр''' ''([[Латин хэл|латинаар]] “индустриа“ “хөл үймээн“, “ажилч байдал“)'' гэж [[эдийн засаг|эдийн засгийн]] нэгэн хэсгийг нэрлэх ба энэ нь [[үйлдвэрлэл]] болон материаллаг [[Бараа (эдийн засаг)|бараа бүтээгдэхүүний]] боловсруулалтаар эсвэл үйлдвэр дэх [[бараа]] болон тоног төхөөрөмжөөр илэрхийлэгдэх ба [[Гар урлалын бүтээл|гар аргаар]] хийх үйлдвэрлэлийн хэлбэртэй харьцуулахад өндөр хэмжээнд [[механикжуулалт|механикжсан]] эсвэл [[Автоматжуулалт|автоматжуулсан]] байдаг. Хөгжлийн процесс болон аж үйлдвэрийн үйлдвэрлэлийн хэлбэрийн гүйцэтгэлийг [[аж үйлдвэржүүлэлт]] хэмээн нэрлэдэг.
Аж үйлдвэрийн салбар нь материаллаг үйлдвэрийн голлох салбар бөгөөд олборлох болон боловсруулах гэсэн 2 үйлдвэрээс тогтоно.
 
Олборлох үйлдвэрт: уул уурхай
Дээрх тодорхойлолтонд таардаггүй ч аж үйлдвэр хэмээн нэрлэгдэх худалдаа үйлчилгээний албанууд байх ба үүнд жишээлбэл [[Аялал жуулчлал|аялал жуулчлалын аж үйлдвэрлэл]], [[хөгжмийн аж үйлдвэрлэл]], [[үзвэр үйлчилгээний аж үйлдвэрлэл]] зэрэг хамаарна. Эдгээр салбарыг аж үйлдвэрт тооцох шалтгаан нь англи хэлний industry гэх үг нь аж үйлдвэр гэсэн утгаас гадна аж ахуйн салбар болон [[эдийн засгийн салбар]] гэсэн утгуудыг илэрхийлэх учраас аж үйлдвэрт тооцогддог ажээ. Нөгөө талаас хөгжмийн аж үйлдвэрлэл нь нийтэд зориулсан их хэмжээний бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл (жишээлбэл CD, DVD гэх мэт) явуулан энэ төрлийн салбар өндөр хэмжээнд автоматжуулагдсан буюу механикжсан байх тул ингэж нэрлэх шалтгаан болдог.
 
==Аж үйлдвэрийн салбарууд==
 
Аж үйлдвэрийн үйлдвэрлэлт нь дэлхий даяар төрөл бүрийн үйлдвэрийн салбарт хийгдэж байна. Эдгээрийг хуваарилан ангилаx үүрэгтэй чухал байгууллагын тоонд [[Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага|НҮБ-ын]] [[олон улсын эдийн засгийн салбарын стандарт ангилал]] болон [[Европын Холбоо|европын холбооны]] [[эдийн засгийн салбарын статистик системчлэлийн европын нийгэмлэг]] зэрэг байгууллага байна. Аж үйлдвэрийн чухал салбарт [[уул уурхайн аж үйлдвэр]], [[хүнд аж үйлдвэр]], [[төмөрлөгийн аж үйлдвэр]] (үүнд төмөр- болон [[гангийн аж үйлдвэр]], [[жижиг төмрийн аж үйлдвэр]], [[машин үйлдвэрлэл]], [[зэвсгийн аж үйлдвэр]], [[автомашины аж үйлдвэрлэл]], агаар- болон сансрын тээврийн аж үйлдвэр, усан онгоцны аж үйлдвэр, [[цахилгааны аж үйлдвэр]], [[радио]], [[телевиз|телевизийн төхөөрөмж]] гэх мэт), [[химийн аж үйлдвэр]] (үүнд [[газрын тосны аж үйлдвэр]], [[цементийн аж үйлдвэр]], [[шилний аж үйлдвэр]], [[хуванцарын аж үйлдвэр]], [[цаасны аж үйлдвэр]], [[эмийн үйлдвэр|эмийн бүтээгдэхүүний үйлдвэр]]), [[дахин боловсруулалт]] болон хог хаягдлын аж үйлдвэр, [[мод]], болон [[үйс|үйсэн бүтээгдэхүүн]], [[ахуйн хэрэглээний бараа|ахуйн хэрэглээний барааны аж үйлдвэр]] / [[хөнгөн үйлдвэр]] (үүнд [[хүнсний технологийн аж үйлдвэр]], [[тамхины аж үйлдвэр]], [[нэхмэлийн аж үйлдвэр]], [[бэлэн хувцасны үйлдвэр]] нь үслэг эдлэл болон [[арьс ширэн эдлэл]]ийн хамт, [[тавилгын үйлдвэр]], тоглоомын үйлдвэр, компьютерийн үйлдвэр) зэрэг орно.
 
== Цахим холбоос ==
{{Commonscat|Industries|Аж үйлдвэр}}
{{Wiktionary|Аж үйлдвэр}}
 
 
[[Ангилал:Аж үйлдвэрлэл| ]]
[[Ангилал:Эдийн засгийн салбар]]

Хажуугийн цэс