"Увс нуурын ай сав"-ны өөр хувилбарууд

Jump to navigation Jump to search
no edit summary
(Шинэ хуудас: {{Инфобокс Дэлхийн өв |нэр =Орхоны хөндийн соёлын дурсгал |зураг =200px |зур...)
 
{{Инфобокс Дэлхийн өв
|нэр =ОрхоныУвс хөндийннуурын соёлын дурсгалсав
|зураг =[[Image:Uvs-nuur.jpg|200px]]
|зургийн_тайлбар =Увс нуурын сав газар. хиймэл дагуулаас авсан зураг
|төрөл =Байгалийн
|шалгуур =ix, x
|ID =1769769
|гогцоо =
|бүс =[[Ази, Австрали ба Далайн орнууд дахь дэлхийн өвүүд]]
 
 
'''Увс нуур''' ([[Тува хэл]]: ''Убсу-Нур'', [[Англи хэл]]: ''Lake Uvs'') нь далайн түвшнээс дээш 753 метр өндөр орших, 3350 ам дөрвөлжин километр нутаг дэвсгэр бүхий [[Монгол улс]]ын хамгийн том нуур юм. Нуурын зүүн хойд хэсэг нь [[ОХУ]]-ын [[Тува|Бүгд Найрамдах Тува Улс]]ад хамаарагддаг. Тус сав газрын хамгийн том хот нь [[Улаангом]] юм.
Увс нуур нь олон сая жилийн өмнөх аварга том тэнгисийн үлдэгдэл бөгөөд ихээхэн давсархаг, гүехэн устай байдаг.
 
 
 
[[Увс нуур]] нь Их нууруудын хойд хагаст, [[Увс аймаг|Увс аймгийн]] зүүн хойд хэсэгт орших бөгөөд талбайн хэмжээгээрээ [[Монгол улс|Монгол]]д хамгийн том нь буюу 84 км урт, 79 км өргөн, 3350 ам.дөр.км хэмжээтэй. Увс нуур нь гадагш урсгалгүй тогтмол, далайн давснаас даруй 5 дахин их давстай нуур юм. Увс нууранд [[Тэсийн гол|Тэс]], [[Нарийны гол|Нарийн]], [[Хархираа гол|Хархираа]], [[Түргэн гол|Түргэн]], [[Сагиль гол|Сагиль]], [[Боршоо гол|Боршоо]], [[Хөндлөн гол|Хөндлөн]], [[Торхилог гол|Торхилог]] зэрэг том жижиг 38 гол горхи цутгадаг. Нуурын хөвөөнд [[Хужир|хужир]], [[Давс|давс]] элбэгтэй, [[Зэгс|зэгс]], [[Дэрс|дэрс]], бут, сөөг, өлөн, шагшуурга, [[бургас]], [[улиас]] зэрэг ургамалтай. Увс нууранд [[хун]], [[цаст дэглий]], [[халбаган хошуут]], [[ногтруу]], [[галуу]], [[шар алаг нугас]] зэрэг 362 төрлийн нүүдлийн шувуу, 72 төрлийн хөхтөн амьтан амьдардаг. [[Хан хөхийн нуруу]] нь [[Их нууруудын хотгор]] уруу түрэн орж, Увс болон [[Хяргас нууруудыннуур]]уудын хотгорыг зааглана. Хяргас нуур нь хойд хэсэгтээ зөөлөн элсэрхэг, өмнө хэсэгтээ чулуурхаг, чулуун аралтай. Нууранд [[Алтайн загас]], [[монгол хадран]], [[осман]], [[нохой сугас]], [[давжаа сугас]], [[шар загас]] зэрэг олон төрлийн загас, жараахай амьдардаг.
 
 
Тус сав газар нь [[Сибирь]] болон [[Төв АзийнАзи]]йн гео уур амьсгалыг хооронд нь зааглах хил хязгаар болдог бөгөөд зундаа агаарын температур 47 хэм хүрдэг бол өвөлдөө -58 хэм хүрдэг байна.
Ийм хатуу ширүүн уур амьсгалтай ч 400 орчим зүйл шувуу, дэлхий дахинаа маш ховордсон [[Ирвэс|цасны ирвэс]], [[Аргаль|аргаль]], [[Янгир|янгир]] тэргүүтэй 100 орчим зүйл [[Хөхтөн|хөхтөн]] амьтны амьдрах орчин болдог.
 

Хажуугийн цэс