Төрийн Хичээнгүй жүн ван
Төрийн Хичээнгүй жүн ван, Төрийн Кичэхэ жүн ван (Манж: ᡩᠣᡵᠣᡳ
ᡴᡳᠴᡝᡥᡝ
ᡤᡳᠶᡡᠨ
ᠸᠠᠩ, Doroi kicehe giyūn wang) эсвэл Төрийн Кэцинь жүн ван (Хятад: 多羅克勤郡王) нь Манж Чин улсын хааны гэр бүлийн гишүүдэд өвлөгдсөн ван цол байв.
Энэ цолыг хүртсэн анхны ван бол Дайшань вангийн хүү Ёто байв. Дараагийн бүх ван нар Ёто вангийн үр удам байв. Үүнийг анх Хошой Чадалтай чин ван (和碩成親王, Hošoi mutengge cin wang) гэж нэрлэж байгаад дараа нь Төрийн Өлзийт жүн ван (多羅衍禧郡王, Doroi fengšengge giyūn wang), Төрийн Түвшин жүн ван (多羅平郡王, Doroi necin giyūn wang), эцэст нь Төрийн Хичээнгүй жүн ван болгон өөрчилсөн.
Чин улсын хуулиар манж, монгол ноёдын цол хэргэмийг залгамжлуулахдаа "нэг үе залгамжлах", "үе улиран залгамжлах" гэсэн хоёр төрлөөр олгож байсан. Төрийн Хичээнсэн жүн ван нь "үе улиран залгамжлах" (世襲罔替) гэсэн бичигтэй Манжийн арван хоёр ван цолын нэг юм. Хятадын баримт бичгүүд тэднийг ихэвчлэн "төмөр малгайт ван" (鐵帽子王) гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь энэхүү вангийн малгай (цолыг бэлгэддэг) нь төмөр шиг хатуу бөгөөд үе дамжин өнгөрөх тусам чанар нь буурахгүй гэсэн үг юм.
Вангууд
[засварлах | кодоор засварлах]| № | Нэр | Хугацаа | өвөг дээдэс | Тайлбар |
|---|---|---|---|---|
| Хошой Чадалтай чин ван (1636-1638) | ||||
| 1 | Ёто Yoto |
1636-1637 | Дайшаны том хүү |
1636 онд түүнд Чадалтай чин ван (成親王) цол олгосон. 1638 онд гэмт хэргийн улмаас түүний цолыг бэйл болгон бууруулсан. 1639 онд нас барсны дараа түүнд Хичээнгүй жүн ван цол нэхэн олгосон. |
| бэйл (1639-1644) | ||||
| 1 | Ёто | 1638-1639 | ||
| 2 | Лолохон Lolohon |
1639-1644 | Ётогийн том хүү | 1639 онд түүнд бэйл цол, 1644 онд Өлзийт жүн ван (衍禧郡王) цол олгосон. |
| Төрийн Өлзийт жүн ван (1644-1646) | ||||
| 2 | Лолохон | 1644-1646 | ||
| 3 | Локодо Lokodo |
1644-1651 | Лолохоны том хүү | 1644 онд түүнд Өлзийт жүн ван цол, 1651 онд Түвшин жүн ван (平郡王) цол олгосон. |
| Төрийн Түвшин жүн ван (1651-1778) | ||||
| 3 | Локодо | 1651-1682 | ||
| 4 | Нэрт Nertu |
1683-1687 | Локодогийн дөрөв дэх хүү | 1687 онд бусдад санаатайгаар хор хөнөөл учруулсан хэргээр цолыг нь хураажээ. |
| 5 | Нэрфү Nerfu |
1687-1701 | Локодогийн зургаа дахь хүү | |
| 6 | Нэрсү Nersu |
1701-1726 | Нэрфүгийн том хүү | 1726 онд хөрөнгө завшсан хэргээр цолоо хураалгажээ. |
| 7 | Фүпэн 福彭 |
1726-1748 | Нэрсүгийн том хүү | |
| 8 | Чинмин 慶明 |
1749-1750 | Фүпэнгийн том хүү | |
| 9 | Чинхэн 慶恒 |
1750-1778 | Нэрсүгийн ач хүү | 1750 онд түүнд Түвшин жүн ван цол олгосон. 1762 онд гэмт хэргийн улмаас түүний цолыг бэйс болгон бууруулсан. 1775 онд түүнд дахин Түвшин жүн ван цол олгосон. 1778 онд түүнд Хичээнгүй жүн ван (克勤郡王) цол олгосон. |
| Төрийн Хичээнгүй жүн ван (1778-1945) | ||||
| 9 | Чинхэн 慶恒 |
1778-1779 | ||
| 10 | Яланга Yalangga |
1750-1778 | Нэртийн ач хүү | |
| 11 | Хэнжин 恒謹 |
1794-1799 | Ялангын гурав дахь хүү | 1799 онд түүнийг их хатан хааны сүйхэд зам тавьж өгөөгүй хэргээр яллаж, цолыг нь хураажээ. |
| 12 | Шангэ 尚格 |
1799-1833 | Ялангын ач хүү | |
| 13 | Чэншүо 承碩 |
1833-1839 | Шангэгийн хоёр дахь хүү | |
| 14 | Чинхуй 慶惠 |
1840-1861 | Чэншүогийн хүү | |
| 15 | Жинки 晉祺 |
1861-1900 | Чинхуйны хүү | |
| 16 | Сонгийе 崧杰 |
1900-1910 | Жинкигийн хоёр дахь хүү | |
| 17 | Янсен 晏森 |
1910-? | Сонгийн хүү | |