Уламжлал

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search

Уламжлал (англ. derivative, орос. производная) — энгийн эсвэл анхдагч хэлбэр, хэмжигдэхүүн, төрлөөс гаралтай зүйлийг уламжлал гэнэ.

  • Уламжлал (математик), функцийн өгөгдлүүдийг өөрчлөхөд функц яаж өөрчлөгдөж буйг хэмжих.
  • Уламжлал (санхүү), үнийн дүн нь бусад зүйлээс хамаарах гэрээ.
  • Уламжлал (хими), дериватизацийн процессийн дүнд бий болсон нэгдлүүдийн төрөл.
  • Уламжлал (биологи), ямар нэг биологийн организм эсвэл системээс гаралтай биологийн бүтэц бүхий бүх зүйл.
  • Уламжлал (график), шугаман графикийн өөр нэр.
  • Уламжлалт бүтээл, жинхэн бүтээлийг өөрчлөн гаргасан бүтээл (зохиогчийн эрх).
  • Уламжлал (хэл зүй), байгаа үгээс шинэ үгийг гарган авах процесс, жишээ нь, хөгжлийг явцад нэр томъёоллыг оновчтой хялбар болгох зорилгоор "human" гэдэг үгээс "humanised" ба "humanism" үүссэн. Орчуулбал, "хүн" гэдэг үгээс "хүнчилсэн" (хүнчилсэн робот - хүний хэлбэрт оруулсан робот, хүнчилсэн эрхтэн - хүний организм дотор ажиллах боломжтой болгосон эрхтэн, г.м.) ба хүмүүнлэг (хүнд агуулагддаг эерэг, сайхан чанарууд) юм.