Усан байгууламж

Цэцэрлэг, газрын төрх байдлын дизайнд усны байгууламж гэдэг нь усан оргилуур, хиймэл хүрхрээ, цөөрөм, жижиг гол горхи зэрэг усан байгууламжийн аль нэг буюу хэд хэдэн төрлийг илэрхийлдэг. 18-р зууны өмнө ихэвчлэн татах хүч ашиглан ажиллуулдаг байсан бол алдарт Вавилоны дүүжин цэцэрлэгүүдийг Архимедийн эрэгт суурилуулсан бөгөөд бусад жишээнүүд нь ус шахагч гидравлик төхөөрөмжөөр усан хангамж хийж байсныг Страбо дурдсан байдаг.

Эртний усны байгууламжууд татах хүч, хүний эсвэл амьтны хүчийг ашиглан ажилладаг байсан бол 18-р зуунаас хойш ихэнх усны байгууламжууд насосоор ажиллуулдаг болсон. Өмнө нь заримдаа уурын хөдөлгүүр ашигладаг байсан бол орчин үеийн усны байгууламжид ихэвчлэн цахилгаан эрчим хүч хэрэглэгддэг. Зах зээлд шинэ, шинэлэг загварууд нэмэгдэж, нарны эрчим хүч зэрэг хувилбарууд ашиглагдах болж байна. Нарны эрчим хүч нь хүрээлэн буй орчинд ээлтэй, цэцэрлэгт цахилгаан шугам татах шаардлагагүй, үнэгүй эрчим хүч ашиглах давуу талтай.

Орчин үеийн усны байгууламжууд ихэвчлэн хаалттай системтэй байдаг бөгөөд ус шугам татах шаардлагагүй, ус дахин боловсруулж ашигладаг. Энэ нь цөөрөм эсвэл далд усан сангаас (хавсарга сав гэж нэрлэгддэг) ус авч дахин эргэлдүүлэх байдлаар ажилладаг. Хавсарга сав нь усны байгууламжийн дотор байрлах эсвэл газар дор булсан байж болно.