Jump to content

Уугуул ард түмэн

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь

Уугуул ард түмэн (англ. indigenous peoples, орос. коренные народы) - бусад газраас нүүж ирж суурьшихаас өмнө тухайн газар нутагт амьдарч байсан ард түмэн буюу хүмүүсийг хэлдэг юм. Өөрөөр хэлбэл зонхилох бус хүн амын бүлгүүд бөгөөд тухайн нутаг дэвсгэрийн анхны буюу уугуул оршин суугчдын, ялангуяа колоничлогдсон хүмүүсийн үр удам юм. Энэ нэр томьёо нь нарийн тодорхойлолтгүй боловч 21-р зуунд уугуул иргэдийг тодорхойлох нь голчлон өөрийгөө таних, муж улсын бусад бүлгүүдээс соёлын ялгаа, уламжлалт нутаг дэвсгэртэйгээ онцгой харилцаа, олноороо давамгайлсан соёлын байдлын хүрээнд дарлал, ялгаварлан гадуурхалт дээр суурилсан байдаг.

НҮБ болон Олон улсын эрх зүйд уугуул иргэдийн талаар нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн тодорхойлолт байдаггүй.

Уугуул иргэд дэлхийн өнцөг булан бүрт амьдардаг: жишээлбэл, Алс Дорнодод Эвенкууд, Хойд Америк болон Алс Дорнодын Арктикийн тойрог дахь Эскимос, Алеут, Скандинав болон Кола хойг дахь Сами, Шинэ Зеланд дахь Маори, Австрали дахь Америк тивийн индианчууд гэх мэт. Тэдний тоо ойролцоогоор 300 сая хүн байгаа юм.