Франц-Пруссийн дайн
| Франц-Пруссийн дайн | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Хамаарах дайн: Германы нэгдэл | |||||||||
(дээд талаас цагийн зүүний дагуу)
| |||||||||
| |||||||||
| Байлдагч талууд | |||||||||
1870 оны 9 сарын 4-нээс өмнө: Хоёрдугаар Францын эзэнт гүрэн1870 оны 9 сарын 4-ний дараа: Гуравдугаар Бүгд Найрамдах Франц Улс[a]
 Улаан цамцнууд |
1871 оны 1 сарын 18-наас өмнө: 1871 оны 1 сарын 18-ны дараа:  Германы эзэнт гүрэн | ||||||||
| Командлагч болон удирдагчид | |||||||||
| Цэргийн хүч | |||||||||
|
Нийт байршуулалт:
Анхны хүч:
Хээрийн армийн оргил хүч чадал:
|
Нийт байршуулалт: Анхны хүч:
Хээрийн армийн оргил хүч чадал:
| ||||||||
| Хохирол | |||||||||
|
144,642[9] | |||||||||
|
~250,000 энгийн иргэн нас барсан, үүнд олзлогдсон Францчуудын дунд тархсан салхин цэцэг өвчний улмаас нас барсан 162,000 Германчууд[9] Дайны улмаас өлсгөлөн, өвчний улмаас Францын 450,000 энгийн иргэн амиа алдсан | |||||||||
| |||||||||
.jpg)
.jpg)
_-_Paris,_1871.jpg)
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
тулалдаан ба бүслэлтүүд (1870–1871)
Вайссенбург – Шпихерн – Вөрт – Коломбей – Страсбург – Тул – Марс-ла-Тур – Гравелот – Мец – Бомонт – Нуасвил – Седан – Со – Шевили – Бэлвю – Артэне – Шатийон – Шатодён – Ле Бурже – Кулмье – Амьен – Бон-ла-Ролан – Вилпион – Луаны ба Пупри – Орлеан – Вилье – Божанси – Нюи – Халлю – Бапом – Виллерсексел – Ле Ман – Лисайн – Сен-Кантен – Бюзенвал – Парис – Бэлфор
Франц-Пруссийн дайн буюу Франц-Германы дайн (Францад 1870 оны дайн гэдэг[12]) (герман. Deutsch-Französischer Krieg; франц. Guerre franco-allemande) -1870 оны 7-р сарын 19-нөөс — 1871 оны 5-р сарын 10-ны хооронд III Наполеоны Франц болон Пруссийн хооронд болсон дайн юм. Прусс улс бүрэлдэхүүнд нь багтдаг Хойд Германы Холбооноос гадна Баден, Вюрттемберг, Бавари зэрэг өмнөд Германы улсууд Пруссын талд байлдсан байна. Прусс болон Германы ялалт нь Герман улс нэгтгэж , Пруссийн I Вилхелмийн захиргаанд оруулжээ. Нөгөө талаар III Наполеоны хаанчлал, Францын Хоёрдугаар Эзэнт Гүрэнд төгсгөл авчирч, Францын Гуравдугаар Бүгд Найрамдах Улс байгуулагдсан юм. Пруссийн эзлээд байсан Эльзас, Лотарингийг дайн дуусгах гэрээ ёсоор Германд нэгтгэсэн нь Дэлхийн нэгдүгээр дайн дуустал Германд харьяалагдаж байв.
Үр дүн
[засварлах | кодоор засварлах]1871 оны 1-р сарын 18-нд Версальд Отто фон Бисмарк, I Вильхельм нар Германыг нэгтгэж буйг зарлав. Бисмаркийн мөрөөдөл биелсэн бөгөөд тэрээр нэгдсэн Германы улсыг байгуулсан юм. Хойд Германы Холбооны бүрэлдэхүүнд ороогүй улсууд болох Бавари болон бусад өмнөд Германы улсууд Хоёрдугаар Райхад хурдан нэгдэв. Австри улс шинээр нэгдсэн Германд ороогүй. Францчууд германчуудад дайны нөхөн төлбөр болгон төлсөн 5 тэрбум франк нь Германы эдийн засгийн бат бөх суурь болсон юм.
Ийнхүү Европ тивд шинэ хүчирхэг 540,857 хавтгай дөрвөлжин километр нутаг дэвсгэртэй, 41,058,000 хүн амтай, бараг 1 сая цэрэгтэй Германы эзэнт гүрэн бий болсон түүхтэй. Дараагийн үе буюу 1914 он хүртэлх 43 жил нь Европын түүхэн дэх хамгийн урт энх тайвны үеүүдийн нэг болсон гэдэг юм.
Эшлэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ "Germany, 1815-1890"
- ↑ "Moltke, a biographical and critical study"
- ↑ Julius von Pflugk-Harttung, Sir John Frederick Maurice, The Franco-German war, 1870-71, хуудас 106
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Clodfelter 2017, х. 184.
- 1 2 Howard 1991, х. 39.
- ↑ Nolte 1884, х. 526–527.
- 1 2 3 Heath & Cocolin 2020, х. 8.
- ↑ Nolte 1884, х. 527.
- 1 2 3 4 5 6 Clodfelter 2017, х. 187.
- ↑ German General Staff 1884, х. 247.
- 1 2 Bodart 1916, х. 148.
- ↑ Taithe, Bertrand (2001). Citizenship and Wars: France in Turmoil 1056-1871. Routledge.
- ↑ Үндэсний хамгаалах засгийн газар дор.
- ↑ Франц руу 33,101 офицер, 1,113,254 цэрэг илгээсэн. Цаашилбал 348,057 офицер, цэргийг дайчилж, Германд үлдээсэн.[4]
- ↑ үүнээс 41,000 нь тулалдаанд, 36,000 нь шархнаас болж, 45,000 нь өвчний улмаас нас барсан.[9]
- ↑ Хамгийн багадаа 370,000 хүн олзлогдсон[11]
- ↑ үүнээс 17,585 нь тулалдаанд, 10,721 нь шархнаас болж, 12,147 нь өвчний улмаас, 290 нь ослоор нас барж, 29 нь амиа хорлож, 4,009 нь сураггүй алга болсон бөгөөд нас барсан гэж тооцогдсон.[9]
<ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found