Халькофиллит

Халькофиллит (Англи: Chalcophyllite) нь ховор тохиолддог хоёрдогч гаралтай зэсийн арсенат эрдэс бөгөөд хүнцэл агуулсан зэсийн ордын исэлдсэн бүсэд үүсдэг. Анх Германд цуглуулсан дээж дээр үндэслэн тодорхойлсон. Нэгэн үе Английн Корнуолл мужийн Веал Тамар ордоос олдсон халькофиллитийг тамарит гэж нэрлэдэг байсан ч энэ нэршил одоо хүчингүй болсон (амфиболын бүлгийн огт өөр эрдэс болох тамариттай андуурч болохгүй). Веал Горланд ордоос лириконит — Cu₂Al(AsO₄)(OH)₄·(4H₂O) — эрдэс хэсэгчлэн халькофиллитаар солигдсон шинжтэй дээж олдсон байдаг. Эрдсийн нэр нь Грекийн chalco (“зэс”) болон phyllon (“навч”) гэсэн үгээс гаралтай бөгөөд найрлага болон нимгэн ялтсан (навч мэт) бүтцийг нь илэрхийлсэн нэр юм. Халькофиллит нь Корнуоллын “сонгодог” эрдсүүдийн нэг бөгөөд хавтгай, самбарлаг спанголиттой андуурагдах нь бий.

Талстын төрөл

Талстууд нь ихэвчлэн зургаан талтай, ялтсан хэлбэртэй бөгөөд талстын c тэнхлэгт перпендикуляр чиглэлд хавтгайрсан байдаг; эдгээр хавтгай гадаргуу дээр гурвалжин маягийн судал (striations) ажиглагдаж болно. Розетк хэлбэртэй бөөгнөрөл, друш (талстжсан гадаргуу), навчит (фолиацтай) эсвэл массив хэлбэрээр тохиолдоно.

Оптик шинж

Олон зэсийн эрдэс цэнхэр эсвэл ногоон өнгөтэй байдагтай адил халькофиллит нь цэнхэр-ногооноос маргад ногоон өнгөтэй, цайвар ногоон мөр үлдээдэг. Гялбаа нь шилэнээс дэд алмаазан маягтай, {0001} тал дээр сувдан гялбаа ажиглагдана. Талстууд нь тунгалгаас хагас тунгалаг байна.