Хорин дөрвөн улирал
Хорин дөрвөн улирал (Хятад: 节气) нь Хятадын уламжлалт сарны нарны хуанлийн хорин дөрвөн мөчийн аль нэгийг хэлдэг бөгөөд энэ нь тодорхой одон орны үйл явдалтай тохирч, байгалийн ямар нэгэн үзэгдлийг илэрхийлдэг. Цэгүүд нь шар замын дагуу 15° зайтай байрладаг бөгөөд Хятадын сарны нарны хуанли нь улирлын чанартай синхрончлогдоход ашигладаг бөгөөд энэ нь газар тариалангийн нийгэмд чухал ач холбогдолтой юм. Хорин дөрвөн улирлыг мөн сар хоорондын тооллогод ашигладаг; аль сар давтагдах нь тухайн үеийн нарны байрлалаас хамаарна.
Хорин дөрвөн улирал
[засварлах | кодоор засварлах]- хаврын уур (立春)
- хур уус (雨水)
- ичигсэд хөдлөх (惊蛰)
- хаврын хугас (春分)
- ханш нээх (нээгсэн ханш, 清明)
- тариалангийн хур (谷雨)
- зуны уур (立夏)
- өчүүхэн дүүрэн (小满)
- буудай боловсрох (芒种)
- зуны туйл (夏至)
- бага халуун (小暑)
- их халуун (大暑)
- намрын уур (立秋)
- халуун эгэх (处暑)
- цагаан шүүдэр (白露)
- намрын хугас (秋分)
- хүйтэн шүүдэр (寒露)
- хяруу унах (霜降)
- өвлийн уур (立冬)
- бага цас (小雪)
- их цас (大雪)
- өвлийн туйл (冬至)
- бага хүйтэн (小寒)
- их хүйтэн (大寒)