Хошой Цаазат чин ван
Хошой Цаазат чин ван, Хошой Фафунга чин ван (Манж: ᡥᠣᡧᠣᡳ
ᡶᠠᡶ᠋ᡠᠩᡤᠠ
ᠴᡳᠨ ᠸᠠᠩ, Hošoi fafungga cin wang) эсвэл Хошой Сү чин ван (和碩肅親王) нь Манж Чин улсын хааны гэр бүлийн гишүүдэд өвлөгдсөн хошой чин ван цол байв. Энэ цолыг хүртсэн анхны ханхүү бол Дээд эрдэмт хааны хүү Хоогэ байв. Дараагийн ханхүү нар бүгд Хоогэг өвөг дээдэс гэж үздэг байв. Түүхийн явцад энэхүү чин вангийн нэрийг "Хошой Илт чин ван" (和碩顯親王, Hošoi iletu cin wang) болгон өөрчилж, дараа нь "Хошой Цаазат чин ван" болгон буцаасан.
Чин улсын хуулиар манж, монгол ноёдын цол хэргэмийг залгамжлуулахдаа "нэг үе залгамжлах", "үе улиран залгамжлах" гэсэн хоёр төрлөөр олгож байсан. Хошой Цаазат чин ван нь "үе улиран залгамжлах" (世襲罔替) гэсэн бичигтэй Манжийн арван хоёр ван цолын нэг юм. Хятадын баримт бичгүүд тэднийг ихэвчлэн "төмөр малгайт ван" (鐵帽子王) гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь энэхүү вангийн малгай (цолыг бэлгэддэг) нь төмөр шиг хатуу бөгөөд үе дамжин өнгөрөх тусам чанар нь буурахгүй гэсэн үг юм.
Чин вангууд
[засварлах | кодоор засварлах]| № | Нэр | Хугацаа | өвөг дээдэс | Тайлбар |
|---|---|---|---|---|
| Хошой Цаазат чин ван (1636-1648) | ||||
| 1 | Хоогэ Hooge |
1636-1648 | Дээд эрдэмт хааны том хүү | |
| Хошой Илт чин ван (1651-1778) | ||||
| 2 | Фушоу Fušeo |
1651-1669 | Хоогэгийн дөрөв дэх хүү | |
| 3 | Данжэн Danjen |
1670-1702 | Фушоугийн дөрөв дэх хүү | |
| 4 | Янхуан 衍潢 |
1702-1771 | Данжэний зургаа дахь хүү | |
| 5 | Юнжу 蘊著 |
1772-1778 | Фушоугийн ач хүү | 1778 онд түүний цолыг Цаазат чин ван болгон өөрчилжээ. |
| Хошой Цаазат чин ван (1778-1945) | ||||
| 5 | Юнжу 蘊著 |
1778 | ||
| 6 | Юнси 永錫 |
1778-1821 | Данжэний ач хүү | |
| 7 | Жинминь 敬敏 |
1821-1852 | Юнсигийн том хүү | |
| 8 | Хуафэн 華豐 |
1853-1869 | Жинминийн том хүү | |
| 9 | Лунчинь 隆懃 |
1870-1898 | Хуафэнгийн гурав дахь хүү | |
| 10 | Шаньчи 善耆 |
1898-1922 | Лунчинийн том хүү | |
| 11 | Шяаньжан 憲章 |
1898-1922 | Шанчигийн том хүү | |