Хятадын уран зохиол

Хятадын уран зохиол бол хятад хэлээр бичигдсэн уран зохиол бөгөөд дэлхийн ууган уран зохиолуудын нэг юм.

Эрт үеийн Баруун Европын уран зохиолоос ялгаатай нь Хятадын уран зохиолын бичвэр сурвалжууд нь 19-р зууныг хүртэл түүхийн болон ёс зүй-философийн уран зохиолтой харьцуулахад хоёрдогч байр суурь эзэлж байсан нь Күнзийн сургаалийн ноёрхлын шууд үр дагавар байсан юм.

Эртний бичмэл дурсгалууд

Жиагүүвэнь (хятад. 甲骨文, пиньинь jiǎgǔwén) - яс, яст мэлхийн хуяг дээрх мэргэ төлгийн бичээсүүд (Шан улс)
Хүрэл савнууд дээрх зан үйлийн бичээсүүд (Жоу улс)

Хятадын түүхэн дахь анхны эзэнт улс болох Цинь улс бий болсоны 8-р он бол эртний хятадын уран зохиолын чухал үе юм. Улсын нутаг дэвсгэрт номын эргэлтийг хориглосон Цинь Ши Хуанди-гийн зарлиг байсан юм.

Тэр үеийн мэдэгдэж байгаа уран зохиолын дурсгалууд:

И жинг (хятад. 易經, пиньинь Yì Jīng, үгчилбэл: «Өөрчлөлтийн зарчим») (Өөрлөлтийн Ном)

Баруун Жоу улсын үе

Ши зин (Дууны ном)
Юэцзин (Хөгжмийн ном) — Лизи, Сюньзы -д хэсэгчлэн үлдсэн.
Жоу Ли (Жоу үеийн ёслолын Ном)
Шу зин

Тулалдаж байсан хаадын Намар, Хаваруудын үе

Даодэзин (Лаозы)
Лунь Юй (Күнзийн «Яриа, бодол»)
Жуан-зы
Мэн-зы
Мо-зы
Хань фэй-зы

14-18-р зууны үеийн хамгийн агуу дөрвөн бүтээл нь "Усны зах", "Гурван хаант улсын романс", "Баруун зүг рүү аялах", "Улаан танхимын мөрөөдөл" романууд гэж тооцогддог.

"Эрдэмт зохиолчдын" сүүлчийнх нь "Толинд байгаа цэцэгс" (1828) романаараа алдартай зохиолч Ли Жүжэнь гэж тооцогддог.

19-20-р зуун

19-р зууны сүүл үеийн шинэчлэлийн хөдөлгөөн Хятадын уран зохиолд шинэ чиг хандлагыг авчирсан. Хамгийн алдартай "илчлэлт" романууд нь Лю Э (1857-1909)-ийн "Лао Цаны аялал" (1906), Ли Баожиа (1867-1906)-ийн "Бидний албан тушаал" болон "Соёл иргэншлийн товч түүх", Ву Вояо (1866-1910)-ийн "Хорин жилийн хугацаанд харагдсан утгагүй зүйлс", Зэн Пү (1871-1934)-ийн "Муу ёрын тэнгис дэх цэцэгс" юм. Орчин үеийн Хятадын уран зохиолыг үндэслэгч гэгддэг Лу Шүний (1881-1936) өгүүллэг, эссэ нь алдартай байв. 20-р зууны эхний хагасын алдарт зохиолчдын тоонд Лао Шэ, Ба Жин, Шэнь Цунвэнь нар багтжээ. "Байхуа" ярианы хэл дээрх уран зохиол хөгжсөн байна.