Хүний капитал
Хүний капитал буюу хүний хөрөнгө гэдэг нь эдийн засагчдын үйлдвэрлэлийн үйл явцад хэрэгтэй гэж үздэг хувийн шинж чанаруудыг тодорхойлоход ашигладаг ойлголт юм. Үүнд ажилчдын мэдлэг, ур чадвар, арга олох чадвар, эрүүл мэнд, боловсрол зэрэг орно. Хүний капитал хувь хүний орлогод ихээхэн нөлөөлдөг. Судалгаанаас үзэхэд хүний капиталын хөрөнгө оруулалт нь хүүхэд нас, өсвөр насандаа эдийн засгийн өндөр өгөөжтэй байдаг.
Компаниуд хүний капиталд хөрөнгө оруулах боломжтой; жишээлбэл, боловсрол, сургалтаар дамжуулан чанар, үйлдвэрлэлийн түвшнийг дээшлүүлэх.
Түүх
[засварлах | кодоор засварлах]Адам Смит капиталын тодорхойлолтдоо "нийгмийн бүх оршин суугчид эсвэл гишүүдийн олж авсан, ашигтай чадвар" гэж оруулсан байдаг. "Хүний капитал" гэсэн нэр томьёог анх ашигласан нь Ирвинг Фишер байж магадгүй юм. "Хүний капитал" гэсэн хэллэгтэй анхны хэлэлцүүлгийг Артур Сесил Пигу хэлсэн.
Материаллаг хөрөнгө оруулалт шиг хүний капиталд хөрөнгө оруулалт гэж байдаг. Тиймээс үүнийг хүлээн зөвшөөрч эхлэхэд хэрэглээ дэх эдийн засаг, хөрөнгө оруулалтын эдийн засаг хоёрын ялгаа бүдгэрч байна. Учир нь хэрэглээ гэдэг нь нэг цэгт хүртэл хувь хүний үйлдвэрлэлийн чадавхад оруулсан хөрөнгө оруулалт юм. Энэ нь ялангуяа хүүхдүүдтэй холбоотой чухал ач холбогдолтой: тэдний хэрэглээнд хэт их зарцуулалтыг багасгах нь тэдний дараагийн амьдралын үр ашгийг ихээхэн бууруулдаг. Насанд хүрэгчдийн хувьд ч гэсэн бид баялгийн цар хүрээгээр тодорхой зайд бууж, тансаг байдал, "шаардлагагүй" тав тухын бүсээс холдсоны дараа хувийн хэрэглээгээ шалгах нь хөрөнгө оруулалтыг шалгах явдал юм.