Jump to content

Чароит

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь

Чароит (Англи: Charoite) нь ховор силикат эрдэс бөгөөд химийн найрлага нь K(Ca,Na)₂Si₄O₁₀(OH,F)·H₂O юм. Анх 1978 онд тодорхойлогдсон. Нэрийг нь олдвор илэрсэн газраас 70 километрийн зайд орших Чара голын нэрээр өгсөн байдаг. Илрэх үедээ нил ягаанаар будсан хуурамч чулуу байж магадгүй гэж анх таамаглаж байсан нь түүний содон өнгө төрхтэй холбоотой байв.

Чароит нь цайвар нил ягаанаас гүн нил ягаан өнгөтэй, сувдан гялбаатай, гэрэл нэвтрүүлэх шинжтэй. Байгалиараа зөвхөн бөөн (массив) хэлбэрээр оршдог бөгөөд хугарал нь дун маягийн (конхоидаль) байдаг. Энгийн бус мушгирсан, ширхэглэг бүтэцтэй, заримдаа гэрлийн долгионт гялалзах (чатоянт) үзэгдэлтэй харагддаг тул түүний тод өнгөтэй хослон анх харахад нийлэг буюу зохиомлоор сайжруулсан мэт санагдуулах нь элбэг. 1940-өөд онд илэрсэн гэж мэдээлэгддэг боловч 1978 онд албан ёсоор тодорхойлогдох хүртэл дэлхий дахинд өргөнөөр танигдаагүй байв. Байгалийн орчинд олдсон үедээ тунгалаг бус, үзэмж муутай харагддаг гэж үздэг нь түүнийг хожуу танигдахад нөлөөлсөн байж магадгүй. Чароитын үндсэн найрлагад хүчилтөрөгч (43.75%), цахиур (27.65%), кальци (17.53%) зонхилдог бөгөөд үүнээс гадна кали (10.69%) агуулагддаг нь түүнд цацраг идэвхтэй шинж чанар өгдөг, мөн устөрөгч (0.39%) багтана. Түүний цацраг идэвхийн түвшин нь Америкийн Нефтийн Хүрээлэнгийн гамма цацрагийн нэгжээр хэмжихэд маш сул илэрхийлэгддэг 0.65% орчим байдаг.