Эрдэнэбүрэн

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
— «Эрдэнэбүрэн сум» гээд холбогдов —
Харайх: Удирдах, Хайлт

Эрдэнэбүрэн нь Ховд аймгийн сум юм.

Засаг захиргааны 5 багт (Шураг, Намарзан, Хонгио, Баянгол, Хар-Ус) хуваагдана.

Түүх[засварлах | edit source]

Улсын бага хурлын 1931 оны 2 дугаар сарын 7-ны өдрийн 5 дугаар тогтоолоор байгуулагджээ.

Газарзүй[засварлах | edit source]

Сумын төв нь аймгийн төвөөс 61 км, нийслэлээс 1461 км-т оршдог ба 268,5 мянган га нутагтай, үүнээс 2431 га тариалангийн, 273 га хадлангийн талбайтай, газарзүйн байрлалын хувьд Их нууруудын хотгорын мужид хамрагддаг далайн түвшингээс 1182-4208 метрт өргөгдсөн өндөр уулс, говь тал хосолсон нутагтай.

Гол горхи[засварлах | edit source]

Цамбагарав уулын баруун хэсгээс эх авсан Хонгор өлөнгийн гол, Сухайт хайрханаас эх авсан Баруун гол хоёр нийлж Хонгион гол болж 90 гаруй км урсдаг. Урт булгийн Хүрэнгийн ар гол, Асгат, Салбангийн эхнээс эх авсан Шурагийн гол 110 км үргэлжилнэ.

Ховд гол нь Шижигтийн хавцалаас бор модны арлын адаг Гахайтын бэлчир хүртэл сумын зүүн хил дагуу 60-аад км үргэлжилдэг.

Ашигт малтмал[засварлах | edit source]

Боржин чулуу, чулуун нүүрс, гантиг, гялтагануур, шохойн чулуу, баргилт, болор, жонш, алт, хаш, оюу, төмрийн хүдэр, зэс молбиден, өнгө бүрийн шороон будаг зэрэг ашигт малтмал бий.

Амьтны аймаг[засварлах | edit source]

Аргаль, янгир, ирвэс, шилүүс, үнэг, чоно, хярс, мануул, хүрэн үен, алтайн хар тарвага, суусар, туулай зэрэг ан амьтан элбэгтэй. Ховд голын дагуу хун, галуу, нугас, дэглий зэрэг усны шувууд ирж зусдаг ба өндөр уулсаар ёл, тас, бүргэд, харцага, шонхор, хойлог, ахууна, хон хэрээ, ятуу, улаан хошуут элбэг бол говь талаар тоодог, хэрээ, элээ, шаазгай, хулан жороо, болжмор, тагтаа, ойд алтан гургуул, хөхөө, тоншуул, шар шувуу зэрэг олон төрлийн шувуудтай. Ховд голын сав дагуу зэрлэг гахай, минж, заарт хархтай. Сүүлийн жилүүдэд буга нүүдэллэн ирж нутагшиж байна.

Ургамлын аймаг[засварлах | edit source]

Улиас, бургас, хар мод, хус, харгана зэрэг модлог ургамлаас гадна 150 гаруй төрлийн бэлчээрийн ургамал, 100 гаруй төрлийн эмийн ургамал элбэг ургана.

Түүхэн дурсгалт газрууд[засварлах | edit source]

Цамбагарав уулын өвөрт зостын хаданд Нирун улсын үеийн цорын ганц дурсгал, хуягласан морьт цэргийг урласан хадны зураг, Хонгион булан хөшөө, Хөх сайрын ам, Ацын арын хүн дүрст хөшөөнүүд, Ховд голын өндөр довоос Бээжин хүртэл үргэлжилдэг домогт Сартагтайн суваг, булш, хиргисүүр зэрэг түүх соёлын дурсгалт зүйл их бий.

Хүн ам зүй[засварлах | edit source]

645 өрх, 3375 хүн амтай. Хүн амын 89% нь өөлдүүд, 11% нь Казак, Мянгад болон бусад ястнаас бүрддэг.

Алдартай хүмүүс[засварлах | edit source]

  • А.Загдсүрэн - Монгол Улсын Ардын жүжигчин
  • З. Цагаанхичиг - Монгол Улсын Гавъяат багш
  • Ц.Энхжаргал -МУГТ, Чөлөөт бөхийн ДАШТ-ний хүрэл медальт
  • Б.Шоовдор- Чөлөөт бөхийн ДАШТ-ний хүрэл медальт
  • Д.Машлай - СГЗ, тэргүүний геологич, дуучин
  • Т.Амартүвшин - Монгол улсын харцага
  • Ц.Лхагвасүрэн - Монгол улсын өсөх идэр начин
  • Ч.Бат-Эрдэнэ - Монгол улсын начин
  • Б.Баябазар - Бригадын генерал
  • Д.Цэрэндагва - Ангаах ухааны доктор, Профессор
  • Л.Оюунчимэг - "Баянмонгол" чуулгын дуучин