Японы эзэн хаан

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Одоогийн эзэн хаан Акихито

Япон улсын эзэн хаан (天皇, тэнно, хуучнаар Микадо гэгддэг байсан, япон ханзнаас орчуулбал "Тэнгэрийн эзэн" гэсэн утгатай) нь Японы ард түмний эв нэгдлийн бэлгэ тэмдэг, эзэн хааны гэр бүлийн тэргүүн нь юм. Эзэн хааны сэнтий эрэгтэй удмаа дагадаг байна.

Түүх[засварлах | edit source]

Домог зүйн үүднээс авч үзвэл Японы анхны эзэн хаан болох Жиммү нь Аматэрасү хэмээх нарны бурхны удам бөгөөд МЭӨ 660 онд хаан сэнтийд заларсан гэж үздэг байна. Түүхийн үүднээс энэ домгийг боломжтой гэж үздэггүй ч, өнөөгийн Японы Эзэн Хааны гэр бүл нь 1500 жилийн турш хаан сэнтийд байсан нэг хааны удам угсааных гэдгийг нийтээрээ хүлээн зөвшөөрдөг байна.

Түүхийн ихэнх мөчлөгт Японы эзэн хааны эрх мэдэл хүч нь хэмжээт, мөн цэвэр бэлгэ тэмдгийн чанартай байсан боловч Фүживара, Хоожо, Минамото, Ашикага, Токүгава гэх мэт бүхий л захирагч, шогүнүүд эзэн хаанаа хүндэлж дээдэлдэг байсан байна.

1868 оны Мэйжийн шинэчлэлээр Токүгавагийн шогүнүүдын эрх мэдлийг авч хаяснаар Эзэн Хаан Мэйжи төрийн өндөрлөг, эрх мэдлийг гартаа авсан ба Мэйжийн үндсэн хуулиар абсолют, хэмжээгүй эрхт хаан болсон юм. Гэвч үнэн хэрэгтээ жинхэнэ хүчийг улс төрийн олигархууд, сүүлд генералууд болон адмиралууд гартаа авсан билээ.

Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа 1946 онд Японы Эзэн Хаан нь цэвэр бэлгэ тэмдгийн чанартай болсон. Эдүгээ тэрээр дипломат уулзалтууд болон ёслолуудад оролцдог ч улс төрийн ямар нэгэн хүч, эрх мэдэл байхгүй билээ.

1989 оны 1 дүгээр сарын 7-ноос Эзэн Хаан Акихито Японы 125 дахь эзэн хаан болсон ба тэрээр Хатан Мичикотой гэрлэж, 2 хүү, 1 охинтой болсон. Тэдний том хүү нь Хунтайж Нарүхито юм.

Эзэн Хаан Акихито 1933 оны 12 дугаар сарын 23-нд Токио хотод Эзэн Хаан Шоова, Хатан хаан Коүжүн нарын 5 дахь хүүхэд буюу ууган хүү болж төрсөн. Эзэн Хаан Акихитог өмнө хунтайж Цүгү (継宮明仁親王, Цүгү-но-мия Акихито-шинно:) хэмээдэг байсан.

Эзэн Хаан Акихито нас өндөр болсны улмаас хаан ширээгээ Хунтайж Нарүхитод шилжүүлэхээр шийдвэрлэсэн бөгөөл 2019 оны 4 дүгээр сарын 30-нд Японы Эзэн Хаан хаан ширээг шилжүүлэх ёслол болох тухай Японы Засгийн газар 2018 оны 3 дугаар сарын 6-нд тусгай тогтоол баталжээ.

Цахим холбоос[засварлах | edit source]

 Commons: Японы эзэн хаан – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
Wiktionary
Wiktionary: Тэнно – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу