Үл хөдлөх хөрөнгийн хэлцэл

Үл хөдлөх хөрөнгийн хэлцэл гэдэг нь өмчийн нэгжид (эсвэл тодорхойлсон үл хөдлөх хөрөнгөд) холбогдох өмчийн эрхүүдийг хоёр буюу түүнээс дээш тал хоорондоо шилжүүлэх үйл явц юм. Худалдан борлуулах гэрээний тохиолдолд өмчийг худалдагч талууд нь худалдан авагч талуудад өмчийн эрхийг шилжүүлнэ. Хэлцлийн хэмжээ, хэлбэр нь олон улсын болон орон нутгийн хууль тогтоомж, дүрэм журмаас шалтгаалан маш их ялгаатай байдаг.

Илүү өргөн хүрээнд авч үзвэл, үл хөдлөх хөрөнгийн хэлцэл нь бусад санхүүгийн хэлцэлтэй адил хэлцлийн зардал болон үйл ажиллагааны зардлыг үүсгэдэг. Эдгээр асуудлыг Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа болон хөгжлийн байгууллага (OECD), Европын Комисс болон тусгайлан захиалсан судалгаагаар авч үздэг.

Дээр дурдсан судалгааны ажлын хүрээнд, “Үл хөдлөх хөрөнгийн хэлцлийн загварчлал” хэмээх арга хэмжээг авч, үл хөдлөх хөрөнгийн хэлцлийг илүү ойлгомжтой болгож, олон улсын харьцуулалт хийхийг зорьсон. Үүнийг хэрэгжүүлэхдээ ашиглалтын тохиолдлын загвар, түүнчлэн үл хөдлөх хөрөнгийн хэлцлийн зардлыг илүү тодорхойлох арга зүйг ашигласан. Үр дүн нь НҮБ-ын Үндэсний дансны системийн (System of National Accounts) чиглэлд үндэслэн Финланд, Дани улсын туршлагад тулгуурласан.