Өөхний хүчлийн нийлэгжилт

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search

Өөхний хүчлийн нийлэгжилт нь эсийн цитоплазм ба эндоплазмын торлог бүрхэвчинд явагддаг ба бета-исэлдэлтийн процесстэй химийн хувьд төстэй боловч хэд хэдэн гол ялгаануудтай байдаг. Өөхний хүчил болж хувирдаг ацетил-КоА-ийн ихэнх нь нүүрс уснаас гликолит замаар дамждаг. Гликолит зам нь гурван өөхний хүчлийг нэгтгэж (эстерийн холболтын тусламжтайгаар) триглицеридийгүүсдэг ба энэ нь липогенийн процессын эцсийн бүтээгдэхүүн. Зөвхөн хоёр өөхний хүчил глицеролтой нийлж, гурав дахь архины бүлсг нь фосфатидилхолин гэх мэт бүлэгтэй фосфорын найрлагад оруулбал фосфолипид үүснэ. Фосфолипидууд нь эсийн мембраныг бүрдүүлж, эсийн дотор органеллуудыг (жишээ нь, эсийн цөм, митохондрия, эндоплазмын торлог бүрхэвч, Голги аппарат) гэх мэт липидийн цөсний шингэнийг үүсгэдэг. Өөхний хүчлийн нийлэгжилт нь 2006 онд Жакобссон олж нээсэн.

Үүрэг[засварлах | edit source]

Өөхний хүчлийн нийлэгжилт нь эрчим хүчний гол эх үүсвэр юм. Ихэнх хоолны дэглэмд триацилглицерол (глицерол агуулсан эфир) их хэмжээний тосны хүчил агуулагддаг. Бидний хоолны дэглэмийн зарим нүүрс ус нь өөх тос болж хувирдаг - өөх тосны эдэд триацилглицерол хэлбэрээр хадгалагддаг. Үүний дараагаар энэ өөх тосны хүчил ялгарч, янз бүрийн аэробик эдэд энерги өгдөг. Эдгээр нь бие махбодид зайлшгүй шаардлагатай бодисын дэд бодис (бүтэц ба бодисын солилцоо) юм. Жишээлбэл, фосфолипид нь бүх эсийн мембран болон сийвэнгийн липопротеины чухал бүрэлдэхүүн хэсэг бөгөөд өөхний хүчил нь простагландин ба холбогдох зохицуулагчийн урьдчилсан найрлага юм. Өөх тосны солилцооны согог нь өвчинд илэрдэг. Жишээлбэл, митохондрийн ацил КоА-ийн дегидрогеназын дутагдал нь өөх тосны хүчлийн ердийн исэлдэлтээс сэргийлдэг.

  • Эрүүл эсийн мембран үүсэх
  • Тархи, мэдрэлийн системийн зөв хөгжил, үйл ажиллагаа
  • Бамбай булчирхай, бөөрний үйл ажиллагааг хэвийн байлгах
  • Гормон үүсгэх
  • Цусны даралт, элэгний үйл ажиллагаа, дархлаа, үрэвслийн эсрэг тэнцвэржүүлэлт
  • Эрүүл арьс, үсийг дэмжинэ

Холбогдох өвчнүүд[засварлах | edit source]

Өөх тосны исэлдэлтийн эмгэг нь өөх тосыг задлахад шаардлагатай ферментийн дутагдал, дутагдалаас үүдэлтэй липидийн солилцооны эмгэг бөгөөд сэтгэцийн болон бие бялдрын хөгжил саатдаг. Эцэг эхчүүд хүүхдүүддээ ийм эмгэг үүсгэдэг гажигтай генийг дамжуулж өгөх үед удамшлын эмгэг үүсдэг.

Шулуун гинжин өөхний хүчил[засварлах | edit source]

Шулуун гинжин өөхний хүчлүүд нь ханасан, ханаагүй гэсэн хоёр төрлөөр үүсдэг.

E. coli дахь өөх тосны хүчил синтаза II-аар дамжуулан ханасан тосны хүчлийг нийлэгжүүлнэ

Β-исэлдүүлэхтэй адил шулуун гинжин өөхний хүчлийн нийлэгжилт нь 16-нүүрстөрөгчийн пальмитийн хүчил үүсэх хүртэл доор үзүүлсэн 6 давтагдах урвалаар явагддаг.Оруулсан диаграмууд нь өөх тосны хүчил нь бичил биетэн дотор хэрхэн нийлэгжиж байгааг харуулж, Escherichia coli-д байдаг ферментүүдийг жагсаасан болно. Эдгээр урвалыг өөхний хүчлийн синтаза II (FASII) гүйцэтгэдэг бөгөөд энэ нь ерөнхийдөө нэг цогц байдлаар ажилладаг олон фермент агуулдаг. FASII нь прокариотууд, ургамал, мөөгөнцөр, паразитууд, мөн митохондрияд байдаг. Амьтад, мөн мөөгөнцрийн гэх мэт зарим мөөгөнцрийн хувьд эдгээр ижил урвал нь өөх тосны хүчил үүсгэх шаардлагатай ферментийн бүх үйл ажиллагааг агуулсан өөх тосны хүчлийн синтаза I (FASI) дээр гардаг. FASI нь FASII-ээс бага үр ашигтай байдаг; Гэсэн хэдий ч энэ нь илүү их молекул, түүний дотор "дунд гинжин" тосны хүчил үүсгэх боломжийг олгодог. 16: 0 харьцаатай нүүрстөрөгчийн тосны хүчил үүссэний дараа энэ нь хэд хэдэн өөрчлөлтөнд орж, улмаар цөлжилт ба / эсвэл суналтад хүргэдэг. Стеарит (18: 0) -ээс эхэлж сунгах нь ихэнхдээ мембраны холбосон ферментийн тусламжтайгаар ER-д хийгддэг. Сунгах процесст оролцдог ферментийн үе шатууд нь FAS-ийн хийсэн зарчмуудтай ижил боловч сунгалтын 4 үндсэн үе шатыг бие махбодьтой холбоотой байж болох бие даасан уургууд гүйцэтгэдэг.

Алхам Фермент Урвал Тайлбар
(a) Ацетил КоА: ACP трансацилаза
Acety-CoA ACP transacylase.png
Ацетил КоА-ийг малонил-ACP-тай урвалд оруулдаг
(b) Malonyl CoA: ACP трансацилаза Center Ацетил-ACP-тэй урвалд орохдоо malonyl CoA-ийг идэвхжүүлдэг
(c) 3-кетоацил-ACP синтаз
3-ketoactl-ACP synthetase.png
Ацетил-ACP праймерыг гинжээр сунгасан malonyl-ACP-тэй урвалд оруулдаг.
(d) 3-кетоацил-ACP редуктаз
3-ketoacyl-ACP reductase.png
Нүүрстөрөгчийн 3 кетоныг гидроксилийн бүлэгт бууруулдаг
(e) 3- Гидроксиацил ACP шингэн алдалт
3-hydroxyacyl-ACP dehydrase.png
Усыг зайлуулдаг
(f) Энойл- ACP редуктаз
Enoyl-ACP reductase.png
C2-C3 давхар холболтыг бууруулдаг.

Үе шатууд[засварлах | edit source]

  1. Ацетил-КоА-ийг цитозол руу шилжүүлэх.
  2. Ацетил-КоА-ийн идэвхжилт, малонил-КоА-ийн нийлэгжилт.
  3. ACP зуучлагчаар дамжина AP синтезийн таван алхамт сунгалт
Митохандригоос Цитоплзмийн шилжилт
FA нийлэгжилэлтийн NADPH үндэс
Сунгалтийн үеүүд





Нүүрс усыг өөхний хүчил болгон хувиргах[засварлах | edit source]

Хүний биед өөхний хүчлүүд ихэвчлэн элэг, өөх тосны эдэд, мөн хөхүүл үед хөхний булчирхайд үүсдэг.

Гликолизын улмаас үүссэн пируват нь нүүрс усыг өөх тос, холестерол болгон хувиргахад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Энэ нь пируватыг митохондрионд ацетил-Коа болгон хувиргах замаар үүсдэг. Гэсэн хэдий ч энэ ацетил КоА нь өөхний хүчил, холестерины нийлэгжилт явагддаг цитозол руу зөөх шаардлагатай байдаг. Энэ шууд зүйл болохгүй. Цитозолын ацетил-КоА-ийг авахын тулд цитратыг (ацетил КоА-ийн оксалоцетаттай конденсацаар үүсгэдэг) нимбэгийн хүчлийн мөчлөгөөс салгаж, дотоод митохондрийн мембранаар цитозол руу дамжина. Тэнд нь АТФ цитрат лязаар ацетил-КоА ба оксалоацетат болгон цоолсон байдаг. Оксалоацетатыг глюконеогенез (элэгний хувьд) -д ашиглаж болно, эсвэл түүнийг мелит хэлбэрээр митохондрионд буцааж өгч болно. Цитозолын ацетил-КоА нь ацетил КоА карбоксилазаар карбонцилж, өөх тосны хүчлийг нийлэгжүүлэх анхны алхам болсон.