1857 оны Энэтхэгийн бослого

1857 оны Энэтхэгийн бослого.

1857 оны Энэтхэгийн бослого (англи. The Indian Rebellion of 1857 , орос. Восстание сипаев) - 1857–58 онд Энэтхэгт Их Британийн хаант улсын нэрийн өмнөөс тусгаар тогтносон гүрний үүрэг гүйцэтгэж байсан Британийн "Зүүн Энэтхэг компани" (англи. East India Company) -ийн үйл ажиллагааг эсэргүүцэн гарсан томоохон бослого юм. "Сипайчуудын бослого" гэж мөн нэрлэдэг нь, "сипаи" гэж бослого гаргасан цэргүүдийг нэрлэдэг байсантай холбоотой.

1857 оны 5-р сарын 10-нд Дели хотоос зүүн хойд зүгт 64 км-ийн зайд орших Меерут гарнизон хотод тус компанийн армийн сипайчуудын бослогын хэлбэрээр анх гарчээ. Дараа нь голдуу Ганга мөрний дээд тал болон Энэтхэгийн төв хэсэгт бусад бослого, иргэний бослого болж эхэлсэн. Энэ бослого нь тухайн бүс нутаг дахь Британийн хүчинд заналхийлж байсан бөгөөд зөвхөн 6-р сард босогчдын хүчээр дарагдсан юм. 1858 оны 11-р сарын 1-нд британичууд 1859 оны 7-р сарын 8 хүртэл байлдааны ажиллагаа албан ёсоор дууссан гэж мэдэгдээгүй ч хүн амины хэрэгт холбоогүй бүх босогчдод өршөөл үзүүлсэн байна.

Энэтхэгийн бослогыг британи маягийн нийгмийн эрс шинэчлэл, газрын өндөр татвар, зарим чинээлэг газрын эзэд, ноёдын үл тоомсорлох, тэдний засаглал Энэтхэгийн эдийн засагт материаллаг сайжруулалт авчирсан гэж Британийн мэдэгдлийн үл тоомсорлох зэрэг янз бүрийн ойлголтууд өдөөсөн юм. Олон энэтхэгчүүд британичуудын эсрэг боссон. Гэсэн хэдий ч олон хүн британичуудын төлөө тулалдаж байсан бөгөөд ихэнх нь Британийн засаглалд дуулгавартай хэвээр байв. Хүчирхийлэл, заримдаа онцгой харгис хэрцгий, босогчдын талаас Британийн офицерууд болон энгийн иргэд, тэр дундаа эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд, мөн босогчид болон тэдний дэмжигчид, тэр дундаа заримдаа бүхэл бүтэн тосгоныг Британийн хэлмэгдүүлэлтийн хэсэг болгон ашигласан. Дели, Лакхнау хотууд тулалдаан, Британийн өшөө авалтын улмаас сүйрчээ.

Энэхүү бослого нь Британийн Зүүн Энэтхэгийн компанийн засаглалыг зогсоож, түүнийг Британийн хааны шууд захиргаагаар солиход хүргэсэн байна.