Jump to content

1992 оны Улсын Их Хурлын сонгууль

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь
1992 оны Улсын Их Хурлын сонгууль
Монгол
← 1990 1992 оны 6 сарын 28 1996 →

Улсын Их Хурлын бүх 76 суудал
39 суудал олонх болохын тулд хэрэгтэй
Ирц95.60% (▼ 2.29%)
НамДарга % Суудал +/–
МАХН Бүдрагчаагийн Даш-Ёндон 57.06 70 −273
МоАН–МҮДН–НН Мэндсайханы Энхсайхан 17.48 4 −19
МСДН Бат-Эрдэнийн Батбаяр 10.08 1 −3
Бие даагчид – 2.83 1 −50
Суудал авсан намуудыг жагсаав. Бүрэн үн дүнг доор харна уу.
Сонгуулийн өмнөх Ерөнхий Сайд Сонгогдсон Ерөнхий Сайд
Дашийн Бямбасүрэн
МАХН
Пунцагийн Жасрай
МАХН

1992 оны Улсын Их Хурлын сонгууль нь Монгол Улсад 1992 оны 6-р сарын 28-нд явагдсан. Уг сонгууль нь УИХ-ын анхны сонгууль байсан. Сонгуулийн томсгосон 26 тойрогт 10 улс төрийн намаас болон бие даагч нийлээд 293 нэр дэвшигч өрсөлдсөн байна. Анхны УИХ-ын сонгуульд нийт сонгогчдын 95.6 % оролцож байсан юм.[1]

Улсын Бага хурлын "Монгол Улсын Их Хурлын сонгууль товлон зарлах тухай" № 19 тогтоол 1992 оны 4-р сарын 10-нд гарч Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийг 1992 оны 6-р сарын 28-ны өдөр явуулахаар шийдвэрлээд 1992 оны 4 дүгээр сарын 13-ны өдрөөс эхлэн дагаж мөрдсөн байна.[1]

Улсын Их Хурлыг сонгох анхны сонгуулийн мажоритар системээр, 2-4 мандат бүхий томсгосон 26 тойрогт болж Монгол Ардын Хувьсгалт Нам 70, Монголын Ардчилсан Нам, Монголын Үндэсний Дэвшлийн Нам, Монголын Нэгдсэн Намын “Ардчилсан холбоо” эвсэл 4, Монголын Социал-Демократ Нам 1, бие даан нэр дэвшигч 1 суудал тус тус авсан. Сонгуулийн дүнг Монгол Улсын Ерөнхийлөгч болон УИХ-д 7-р сарын 2-нд Сонгуулийн Ерөнхий Хороо танилцуулсан.[2]

Үндсэн хуулийн дагуу Улсын Их Хуралд хамгийн олон суудал авсан МАХН-аас Улсын Их Хурлын даргаар Нацагийн Багабандийг, дэд даргаар Жамбын Гомбожавыг сонгожээ. Өмнөх 1990-1992 оны Улсын Бага Хурлын гишүүдээс 15 хүнийг энэхүү анхны УИХ-д улираан сонгосон түүхтэй.

Сонгуулийн 26 тойргийн 357 салбар хороо, 1569 хэсэгт нийт 16,5 мянган хүн ажилласан.[1]

Сонгуулийн үйл ажиллагааг ажиглах, сурвалжлахаар АНУ, ОХУ, Япон, Герман, Франц, Испани, Унгар зэрэг 7 орны 23 ажиглагч, 10 улсаас 47 сурвалжлагч хүрэлцэн ирж Улаанбаатар, Төв, Хэнтий, Дарханы тойрог, хэсгүүдээр явж ажиллажээ.[1]

Сонгуулийн 26 тойргоос 76 хүн сонгогдсоны дотор МАХН-аас нэр дэвшсэн 70, МоАН-МҮДН-НН-ын эвслээс нэр дэвшсэн 4, МСДН-аас нэр дэвшсэн 1, бие даан нэр дэвшигчдээс 1 хүн Улсын Их Хурлын гишүүнээр сонгогдсон.[1]

НамСанал%Суудал+/–
Монгол Ардын Хувьсгалт Нам1,724,62757.0670–273
МоАН–МҮДН–НН-ын эвсэл528,45617.484–19
Монголын Социал-Демократ Нам304,57810.081–3
Монголын Сэргэн Мандлын Нам114,3433.780Шинэ
Монголын Тусгаар Тогтнолын Нам63,7442.110Шинэ
Монголын Хөрөнгөтний Нам60,2071.990Шинэ
Монголын Малчин Тариачны Нэгдмэл Нам56,0851.860Шинэ
Монголын Хувийн Өмчтөний Нэгдсэн Нам42,8631.420Шинэ
Монголын Шашинтны Ардчилсан Нам–Монгол Ардын Намын эвсэл23,9740.790Шинэ
Монголын Ногоон Нам17,7900.5900
Бие даагчид85,6742.831–50
Нийт3,022,341100.0076–354
Хүчинтэй санал974,21993.91
Хүчингүй/хоосон санал63,1686.09
Нийт санал1,037,387100.00
Бүртгэгдсэн сонгогчид/ирц1,085,09995.60
Эх сурвалж: Сонгуулийн Ерөнхий Хороо[2]

1992 оны 7 дугаар сарын 4-ний өдөр “Улсын Их Хурлын чуулганы товыг зарлах тухай” Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлиг гарч, Монгол Улсын Их Хурлын анхдугаар чуулганыг 1992 оны 7 дугаар сарын 20-ны өдөр нээсэн. Монгол Улсын Их Хурлын анхдугаар чуулганаар Улсын Их Хурлын гишүүдийн бүрэн эрхийг хүлээн зөвшөөрч, Улсын Их Хурлын даргаар УИХ-ын гишүүн Нацагийн Багабандийг (МАХН) сонгосон юм.[1] Монгол Улсын ерөнхий сайдаар Пунцагийн Жасрайг (МАХН) сонгосон.

  1. 1 2 3 4 5 6 "Энэ өдөр Монгол Улсын Их Хурлын анхдугаар сонгуулийг зохион байгуулжээ". tovch.mn. 2022-06-29. Татаж авсан: 2026-05-10.
  2. 1 2 "Монгол улсын их хурлын сонгуулийн дүн" (PDF), Сонгуулийн Ерөнхий Хороо, Улаанбаатар, х. 16–41, 2022, Эх хувилбараас (PDF) архивласан: 2025-06-23, Татаж авсан: 2026-05-05