1 сарын 25

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Түүхэн жилийн өдөр
12 сар · 1 сар · 2 сар
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31

1 сарын 17 нь Григорийн тооллын жилийн 35 дахь өдөр. Энэ өдрөөс хойш он дуусахад 340 хоног үлдэнэ. Хэрэв өндөр жил таарвал энэ тоо 341 байна. Энэ өдөр алдарт Колгейт брендыг үндэслэгч Уиллиам Колгейт мэндэлсэн бол ОХУ-д Оюутнуудын өдөр болгон тэмдэглэдэг.

Онцлох үйл явдал[засварлах | edit source]

  • 41 - Ромын сенат бүтэн шөнийн турш хэлэлцсэний үндсэн дээр Ромын эзэнт гүрний хаанаар Клаудиусыг өргөмжилжээ.
  • 1515 - Францын хаан ширээнд I Френцис суув.
  • 1533 - Английн хаан VII Хенри нууцаар Анне Болейнтэй гэрлэжээ.
  • 1554 - Бразилийн Сан Паулу хот байгуулагдав.
  • 1575 - Португалийн нэрт аялагч Паулу Диас де Новайс Африкийн Ангол улсын Луанда хотыг илрүүлжээ.
  • 1755 - Москвагын их сургууль байгуулагдав.
  • 1765 - Өмнөд Америкийн өмнөд эрэгт орших Фолклендийн аралд Их Британи улс Эгмонтын боомтыг байгуулжээ.
  • 1858 - Их Британийн хатан хаан Викториагын охин гүнж Викториа Пруссийн Фридрихтэй гэрлэж, олон нийтийг хамарсан баяр болов.
  • 1879 - Болгарын үндэсний банк байгуулагджээ.
  • 1881 - Алдарт зохион бүтээгчид болох Томас Эдисон, Александер Грем Белл хамтарч "Oriental Telephone" компанийг байгуулжээ.
  • 1890 - Америкийн эмэгтэй аялагч Нелли Блай дэлхийг 72 хоног тойрч, эх нутагтаа иржээ.
  • 1909 - Германы Дресден хотын дуурийн театрт нэрт хөгжмийн зохиолч Ричард Штрауссын "Электра" дуурь анх удаа тайзнаа тавигдав.
  • 1918 - Украин улс Оросын Болщевикуудаас тусгаар тогтнолоо зарлав.
  • 1924 - Францын Альпийн нуруунд орших Шамони хотод Өвлийн олимп ёслол төгөлдөр нээлтээ хийв. Ийнхүү өвлийн спортын анхны олимп Франц улсад нээгдсэн юм.
  • 1932 - Хятад-Японы хоёрдугаар дайн: Харбинийг Хятадын үндэсний хувьсгалт цэргүүд хамгаалалтад авав.
  • 1941 - АНУ-ын мэдэлд орших Хавайн аралд католик сүм байгуулах зарлигыг Ромын пап XII Пиус гаргажээ.
  • 1942 - Дэлхийн II дайн: Тайланд улс АНУ, Их Британи улсад дайн зарлалаа.
  • 1945 - Дэлхийн II дайн: Бульжийн тулайн өндөрлөв.
  • 1947 - Зохион бүтээгч Томас Голдсмит "Катодын туяа бүхий дөрвөлж"-ийг патентжуулснаар, хамгийн анхны "компьютер" тоглоом зохион бүтээгдсэн юм.
  • 1949 - Америкийн телевизийн урлагийн хамгийн том шагнал болох "Эмми"-гийн шагнал гардуулах ажиллагаа анх удаагаа зохиогдов.
  • 1955 - Германтай хийсэн дайн албан ёсоор өндөрлөснийг ЗХУ-ын удирдлагууд мэдэгдэв.
  • 1961 - Ерөнхийлөгч Жон Ф.Кеннедигийн хэвлэлийн бага хурлыг телевизээр анх удаа шууд дамжуулжээ.
  • 1971 - Тейт болон ЛаБианка нарын хэрэгт сэжигтнээр татагдаад байсан Чарльз Менсон болон түүний гэр бүлийн гурван гишүүнийг уг хэрэгт буруутай гэдгийг тогтоожээ.
  • 1979 - Ромын пап II Йон Павел анхны гадаад айлчлалаа Багамын арлууд, Доминикан, Мексик улсаас эхлэв.
  • 1980 - Тереза эх Энэтхэгийн хамгийн том шагнал болох Бхарат Ратнаг хүртжээ.
  • 1993 - АНУ-ын Виржиниа мужийн Лангли хотод байрлах Тагнуулын төв газрын байрны гадаа гал нээсний улмаас таван хүн амиа алдав. Дараа өдөр нь шархадсан хоёр хүн шархаа даалгүй амиа алджээ. Энэ халдлагын улмаас гурван хүн хүнд шархадсан юм.
  • 1996 - АНУ түүхэндээ хамгийн сүүлчийн удаа ялтанг дүүжилж цаазаар авав. Дүүжлүүлсэн хэрэгтэнг Билли Бейли гэдэг байжээ.
  • 1998 - Ромын пап II Йон Павел Куба улсад түүхэн айлчлал хийв. Куба улсад айлчилсан анхны пап тэрээр Кубын удирдлагуудтай улстөрийн хоригдлыг суллах, хүний эрхийг хүндэтгэн үзэх талаар санал солилцсон юм.
  • 2005 - Энэтхэгийн Махараштра хотод байрлах Мандрадеви сүмд мөргөлчид олноороо цугларсны улмаас шахцалдаан үүсч, 258 хүн амиа алджээ.
  • 2006 - Мексикийн мэргэжлийн бөхийн тулааны од Хуана Барраза цуврал аллагад сэжиглэгдэн баривчлагдав. Тэрээр 10 гаруй эмэгтэй хүнийг хороожээ.
  • 2011 - Египетийн ард иргэд засаглалаа эсэргүүцэн жагсаал дэгдээв.

Мэндэлсэн алдартнууд[засварлах | edit source]

  • 1627 - Английн суут эрдэмтэн, химич Роберт Бойль (1691 онд нас барсан)
  • 1783 - Америкийн алдарт Колгейт болон Палмолив брендыг үндэслэгч Уиллиам Колгейт (1857 онд нас барсан)
  • 1882 - Английн богино өгүүллэгийн мастер Виржиниа Вульф (1941 онд нас барсан)
  • 1908 - Тайванийн дэд ерөнхийлөгч Хсиен Тун-Мин (2001 онд нас барсан)
  • 1917 - Нобелийн шагналт Бельгийн химич Илья Пригогин (2003 онд нас барсан)
    • Бразлийн 22 дахь ерөнхийлөгч Ханиу Куадрос (1992 онд нас барсан)
  • 1923 - Нобелийн шагналт Шведийн фармалогич Арвид Карссон (2012 онд нас барсан)
  • 1933 - Филиппиний 11 дэх ерөнхийлөгч Коразон Акүино (2009 онд нас барсан)
  • 1937 - Төв Африкийн бүгд найрамдах улсын ерөнхийлөгч Анже-Феликс Патасс (2011 онд нас барсан)
  • 1938 - Америкийн нэрт дуучин Этта Жеймс (2012 онд нас барсан)
    • ЗХУ-ын нэрт дуучин, жүжигчин Владимир Высоцкий (1980 онд нас барсан)
  • 1949 - Нобелийн шагналт Английн биологич Пол Нюрс
  • 1981 - Америкийн нэрт дуучин, "Гремми" хөгжмийн наадмын 15 удаагийн шагналт Алиша Кийс
  • 1984 - Бразилийн хөлбөмбөгч Робиньо

Нас барсан алдартнууд[засварлах | edit source]

  • 844 - Ромын пап IV Григорий (795 онд төрсөн)
  • 1578 - Оттоманы эзэнт гүрний султан Михрима Султан (1522 онд төрсөн)
  • 1881 - Кремлийн их ордныг зохион бүтээсэн архитекторч Константин Тон (1794 онд төрсөн
  • 1947 - Америкийн зартай дээрэмчин Аль Капон (1899 онд төрсөн)
  • 1960 - Америкийн жүжигчин Дайана Берримор (1921 онд төрсөн)
  • 1982 - Оросын эдийн засагч Михайль Суслов (1902 онд төрсөн)
  • 1990 - Холливудын секс билэг тэмдэг Ава Гарднер (1922 онд төрсөн)
  • 2004 - Олимпийн 4, Дэлхийн 5 удаагийн аварга Нидерландын гүйгч Фенни Бланкерс-Коен (1918 онд төрсөн)
  • 2005 - Польшийн эдийн засагч Станислав Албиновски (1923 онд төрсөн)
  • 2005 - Олимп, дэлхийн аварга Нидерландын гүйгч Нетти Уитцерс-Тиммер (1923 онд төрсөн)
  • 2015 - Грекийн нэрт дуучин Деммис Руссос (1946 онд төрсөн)
  • 2017 - Английн нэрт жүжигчин "Харри Поттер" цувралын Дамблдорын дүрээр алдаршсан Жон Харт (1940 онд төрсөн)

Тэмдэглэлт өдөр[засварлах | edit source]

  • Гэрэлт үдэш (Шотланд)
  • Кадизийн фестивалийн эхний өдөр (Кадиз)
  • Аушвицийг чөлөөлснийг дурсах өдөр (Нидерланд)
  • Үндэсний хоол хүнсний өдөр (Индонези)
  • Цагдаагийн өдөр (Египет)
  • Санал өгөгчдийн эрхийг хамгаалах өдөр (Энэтхэг)
  • 2011 оны хувьсгалын өдөр (Египет)
  • Оюутнуудын өдөр (ОХУ)