9 сарын 26

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт

9 сарын 26 нь Григорийн тооллын жилийн 269 дахь (өндөр жил бол 270 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 96 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдал[засварлах | edit source]

  • МЭӨ 46 - Ромын хаан Юлий Цезарь өөрийн домгийн өвөг эцэг гэгдэх Венус Женетрикст зориулсан сүмийг бариулж дуусчээ.
  • 1087 - Английн хаан ширээнд II Уиллиам суув.
  • 1371 - Серби-Туркийн дайн: Оттоманы эзэнт гүрний султан I Мурадаар удирдуулсан арми, Сербийн цэргийн жанжин Вукашин Мрнавчевичийн удирдуулсан арми цуст тулаанаа эхлүүлэв.
  • 1580 - Английн нэрт эрдэмтэн Сир Френцис Дрейк эх дэлхийн эргэлдэх хөдөлгөөнийг тооцоолжээ.
  • 1687 - Венецийн цэргийн хүч Грекийн Афин хот дахь Партеоны сүмийн хажууд бөмбөг дэлбэлж их хэмжээгээр сүйтгэв.
    • Амстердам хотын зөвлөл Оранжийн Уиллиамаар удирдуулсан хувьсгал эхлүүлхийг зөвшөөрчээ.
  • 1777 - Америкийн хувьсгал: Британийн цэргийн хүч Филадельфи хотыг эзлэн авав.
  • 1789 - АНУ-ын төрийн нарийн бичгийн анхны даргаар Томас Жефферсон, Анхны хууль зүйн сайдаар Жон Жей, Шуудангийн анхны даргаар Самуэль Осгүүд, АНУ-ын анхны ерөнхий прокуророор Эдмунд Рендольф нар томилогдов.
  • 1905 - Нэрт эрдэмтэн Альберт Эйнштейн харьцангуйн онолын талаар анх удаагаа нийтэлжээ.
  • 1910 - Энэтхэгийн сэтгүүлч Свадешабхимани Рамакришна Пиллай засаглалаа эсэргүүцсэн нийтлэл бичсэний төлөө баривчлав.
  • 1914 - АНУ-ын Холбооны худалдааны зөвлөл байгуулагджээ.
  • 1917 - Дэлхийн I дайн: Полигон вүүдийн тулаан эхлэв.
  • 1918 - Дэлхийн I дайн: Америкийн түүхэн дэх цуст тулаан болох Мойс-Аргоннын довтолгоо болжээ.
  • 1944 - Дэлхийн II дайн: Маркет Гардены ажиллагаа бүтэлгүйтэв.
    • Дэлхийн II дайн: Бразилийн цэргүүд арван өдрийн цуст тулааны дараа Серчио тосгоныг эзлэн авчээ.
  • 1950 - НҮБ-ийн цэнхэр дуулгатнууд Сөүл хотыг Хойд Солонгосын цэргүүдээс чөлөөлөв.
    • Индонези улс НҮБ-д элсчээ.
  • 1959 - Японд болсон хамгийн хөнөөлт далайн шуурга болжээ. Уг шуурганы улмаас хөрсний нуралт болж 4,580 хүн амиа алдаж, 1.6 сая хүн орон гэргүй болсон байна.
  • 1960 - АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн Жон Ф.Кеннеди, Ричард М.Никсон нарын мэтгэлцээнийг анх удаа телевизээр шууд дамжуулжээ.
  • 1969 - "Abbey Road" студи "Битлз" хамтлагийн сүүлийн цомгийг бичиж, худалдаанд гаргав.
  • 1973 - Дуунаас хурдан "Конкорд" хөлөг Атлантын далайг анх удаа зогсолгүй нисчээ.
  • 1983 - ЗХУ-ын цэргийн офицер Станислав Петров компьютерийн алдааны улмаас АНУ руу цөмийн зэвсэг харвах анхааруулга очсоныг олж илрүүлэв.
  • 1984 - Их Британи болон Хятад улс Хонг-Конгыг эргүүлэн шилжүүлэх гэрээнд гарын үсэг зуржээ. УЛмаар 1997 онд Хонг Конг нь Хятадын захиргаанд шилжсэн юм.
  • 1997 - Италийн Умбриа мужийн Марше хотод газар хөдөлж Гэгээн Френцисийн сүмийн тал хэсэг нуржээ.
  • 2000 - Чехийн нийслэл Прага хотноо болсон Олон улсын валютын сан, Дэлхийн банкны дээд хэмжээний уулзалтыг эсэргүүцэгчид жагсаал зоохион байгуулав. Жагсаалд 20,000 хүн оролцжээ.
  • 2005 - Америкийн PBS Kids суваг албан ёсоор хаагдав.
  • 2008 - Швейцарийн зохион бүтээгч, нисгэгч Ив Росси онгоцны хөдөлгүүрт далавчийг зохион бүтээж, Английн хоолойг гатлажээ.
  • 2014 - Мексик улсын Игуала хотод гэмт бүлэглэлүүд олон хүнийг барьцаалав.

Мэндэлсэн алдартнууд[засварлах | edit source]

  • 932 - Арабын халиф Аль-Музизз Ли-Дин Аллах (975 онд нас барсан)
  • 1849 - Нобелийн шагналт Оросын физикч Иван Павлов (1936 онд нас барсан)
  • 1870 - Данийн хаан X Кристиан (1947 онд нас барсан)
  • 1886 - Нобелийн шагналт Английн физиологич Арчибаолд Хилл (1977 онд нас барсан)
  • 1888 - Нобелийн шагналт Английн яруу найрагч Т.С.Элиот (1965 онд нас барсан)
  • 1897 - Ромын дад VI Паул (1978 онд нас барсан)
  • 1909 - Америкийн автомашины нэр хүндтэй тэмцээн болох "НАСКАР"-ыг үндэслэгч Билл Франц (1992 онд нас барсан)
  • 1918 - "Дэлхийн мисс" тэмцээнийг санаачлагч Эрик Морли (2000 онд нас барсан)
  • 1922 - Оросын хунтайж Николай Романов (2014 онд нас барсан)
  • 1927 - Америкийн ундааны "Гаторейд" брендийг үндэслэгч Роберт Кейд (2007 онд нас барсан)
  • 1932 - Энэтхэгийн 13 дахь ерөнхий сайд Манмохан Сингх
  • 1937 - ЗХУ-ын 11 дэх ерөнхий сайд Валентин Павлов (2003 онд нас барсан)
  • 1947 - Америкийн кантри урсгалын домог Лин Андерсон (2015 онд нас барсан)
    • Олимпийн аварга Америкийн усанд сэлэгч Дик Рот
  • 1948 - Америкийн дуучин, жүжигчин Оливиан Ньютон-Жон
  • 1965 - "Рошен" компанийг үндэслэгч, Украины тав дахь ерөнхийлөгч Петро Порошенко
  • 1973 - Европын аварга, дэлхийн аваргын мөнгөн медальт Грекийн гурвын харайгч Ольга Васдеки
  • 1974 - Олимпийн тав, дэлхийн гурван удаагийн алтан медальт Америкийн усанд сэлэгч Гари Холл
  • 1976 - Германы хөлбөмбөгч Михайль Баллак
  • 1979 - Олимпийн аварга, Дэлхийн аваргын мөнгө, хүрэл медальт Америкийн гимнастикч Жейси Фелпс
    • Эстони улсын 16 дахь ерөнхий сайд Таави Ройвас
  • 1981 - Өнөө цагийн газрын теннисний домог Серена Уиллиамс
  • 1983 - Аргентиний хөлбөмбөгч Рикардо Куарешма
  • 1993 - Америкийн сагсан бөмбөгч Майкл Кидд-Гилкрист
  • 1994 - Олимпийн аварга, дэлхийн хүрэл медальт Америкийн усанд сэлэгч Жек Конгер
  • 2000 - Йордан улсын гүнж Сальма бинт Абдулла

Энэ өдөр нас барагсад[засварлах | edit source]

  • 1620 - Хятадын эзэн хаан Тайчанг (1582 онд төрсөн)
  • 1902 - Жинсэн хувцас зохион бүтээгч Леви Страусс (1829 онд төрсөн)
  • 1959 - Шри Ланка улсын 4 дэх ерөнхий сайд С.В.Р.Д Бандаранайке (1899 онд төрсөн)
  • 1976 - Нобелийн шагналт Швейцарийн химич Леопольд Ружицка (1887 онд төрсөн)
  • 1978 - Нобелийн шагналт Шведийн физикч Манне Сийгбан (1886 онд төрсөн)
  • 2008 - Америкийн нэрт жүжигчин, бизнесмэн Пол Ньюман (1925 онд төрсөн)

Тэмдэглэлт өдөр[засварлах | edit source]

  • Америкийн Нэгдсэн УлсАмерикийн Нэгдсэн Улс Америк Сайн хөршийн үндэсний өдөр
  • Flag of Ecuador.svg Эквадор Төрийн далбааны өдөр
  • Шинэ ЗеландШинэ Зеланд Шинэ Зеланд Доминион өдөр
  • Flag of Yemen.svg Йемен Хувьсгалын өдөр
  • Европын улс орнуудын хэлний өдөр (Европын Холбоо)