Dirty bit

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search

Dirty bit (битийн загвар)- шинж тэмдэг, ихэвчлэн техник хангамжад 2 төрлийн ажлийн гормийн хооронд их ялгаатай сонгодог. Сонгодог жишээ нь EBCDIC-vs.-ASCII bit (#12) IBM 360-ийн Дэлхийн Програмын Статус. Үйлдлийн системийн биелэлтийг хангахын тулд бид үйлдлийн системийн биелэлтийн кодыг хэрэглэгчийг тодорхойлогч кодоос ялгаж чадах ёстой. Ихэнх компьютерийн систем нь техник хангамжийн хэрэгсэлийг дэмжин хангагч байх бөгөөд олон төрлийн биелэлтийн дараалалд бидний дифференциарлалтыг хангах хэрэгтэй. Хамгийн багадаа бид 2 тусдаа ажлын хэлбэрийг шаардана: хэрэглэгчийн хэв маяг ба удирдах хэлбэр (баг удирдлагтай дараалал, системын дараалал эсвэл удирдлагатай хэлбэр). Битийн хэлбэр гэж нэрлэгдэхээс, компьютерийн техник хангамжийн хэрэгсэлэлд нэмэгдэнэ. Урсгал хэлбэрийг тэмдэглэхэд: цөм (0) ба хэрэглэгч (1). Битийн хэлбэрийн бодлогыг ялгахдаа, үйлдлйн системийн нэрийн өмнөөс биелэгдэж буй, хэрэглэгчийн саналаар биелэгдэж буй, систем нь удирдлаггүй хэлбэрд байх ёстой. Хэрэглэгчийн зүгээс үйлдлийн системийн албанаас (дуудлагын системээр дамжуулна). Хэрэглэгчээс удирдлагтай дэс дарааллын дайран өнгөрч асуудлыг шийдэх ёстой гэдгийг шаардана. Үүнийг бид архитектурын сайжруулалтанд ашигтай мөн бусад олон хэсэгт системийн ажилд ч мөн. Системийн аппаратын хэрэгсэлд эхний ачааллыг өсгөхөд удиртлагатай хэлбэрт орно. Үйлдлийн систем нь ачаалагдаж хэрэглэгчидийн өгөгдөл нь удирдлаггүй хэлбэрт орно. Тасралт явагдаж байхад техник хангамжийн унтраалга нь удирдлаггүй хэлбэрээс удиртлагат хэлбэрт орно (Ө.х битийн хэлбэрийг 0 руу өөрчилж болно). Ингэснээр үйлдлийн систем нь компьютераас хянагдаж энэ үед удирдлагат хэлбэрт орно. Систем удирдлаггүй хэлбэрийн үед үргэлж хэрэглэгчийн програмыг дамжуулахаас өмнө унтарна (бит хэлбэр 1-т оршино). Хоёрдогч хэлбэрийн ажил нь бидэнд үйлдлийн системийг хэрэглэгчийн алдаанаас хамгаалахад хэрэглэнэ, мөн хэрэглэгчид өөр өөрсдийнхөө алдаанаас бас хамгаална. Бид энэ хамгаалалтыг биелүүлэхдээ нилээд хэдэн машины удиртлагатай бүтцийн гэмтэл үзүүлэх боломжтой командыг тодорхойлно. Бит гэдэг нь Хоёртын тоололын тоо бөгөөд 0 эсвэл 1 гэсэн утга авдаг. Хоёртын тоолол нь цахим мэдээллийг хадгалах болон дамжуулах үндсэн нэгж юм. Мэдээллийн онолд натурал тоог мөн өргөн хэрэглэдэг бөгөөд нит (nit) эсвэл нат (nat) хэмээн тэмдэглэдэг. Куантум компьютерт кюбит (qubit) тооллыг мөн хэрэглэх бөгөөд энэ нь үнэн байх магадлалтай мэдээллийг илэрхийлнэ. Бит нь мөн мэдээлийн багтаамжийг хоёртын тооллоор илэрхийлсэн хэмжүүр болдог. Битийг хэрхэн тэмдэглэх вэ гэдэг асуудал байтын (byte) тэмдэглэгээтэй эндүүрэгддэгээс өнөөг хүртэл гүйцэт тогтон стандартчлагдаагүй байгаа боловч IEEE 1541 стандартын дагуу жижиг "b" үсгийг бит, том "B" үсгийг байт гэж ойлгохоор заасан байдаг. Энэ нь одоогийн компьютерийн ертөнцөд өргөн дэлгэр хэрэглэгдэж байгаа авч эдгээр нь мөн барн (barn) болон бэл (bel) нэгжүүдэд мөн хэрэглэгддэгээс олон улсын хэмжээнд бүрэн хүлээн зөвшөөрөгдөөгүй хэвээр байна.Мэдээллийн бит хэм-жигдэхүүн (Бит величина информации. Byte guantity of information). АНУ-ын эрдэмтэн Клод Шэннон 1948 онд мэдээлэл нь бие даасан шинжлэх ухаан мөн гэдгийг баталж, түүний онолыг боловсруулж, аливаа мэдээллийн хэмжээг мөрийн тоо, цаг хугацаагаар бус агуулгаар нь хэмжиж болно гэсэн дүгнэлт хийжээ. Тэрээр аль нь ч үнэн байж болох хоёр боломжийн нэгийг тодруулсан хариунд багтаж буй мэдээллийг нэг бит хэмжээтэй гэж үзээд, түүнийг хэмжих дараах томъёог боловсруулсан байна. Үүнд: H = log² n Энд H – бит хэмжигдэхүүн, n – боломж бүхий тохиолдлууд юм. Үүнийг орчин үеийн мэдээллийн шинжлэх ухаанд өргөн ашиглаж байгаагийн хамт зарим тохиолдолд сэтгүүл зүйн практик ч хэрэглэдэг байна. Хуудсанд хуваахыг блоклосон (global удирдлагын регистр дэх битээр тодорхойлогдоно) бол шугаман хаяг физик хаяг шиг интерпретацлагдан санах ой руу унш/бич үйлдэл хийхээр илгээгдэнэ. Хуудсанд хуваахыг блоклосон үед сегмент үүсгэх схем буюу сегментийн BASE хаяг дескрипторт өгөгдсөн байна. Дескрипторуудын давхардалт байгаа эсэхийг шалгах нь хугацаа их шаардах тул дескриптор давхардахыг зөвшөөрнө. Нөгөө талаас хуудсанд хуваахыг зөвшөөрөхгүй бол виртуаль хаяг шиг интерпретацлагдан хүснэгт ашигласан физик хаягаар дүрслэгдэнэ. Энэ тохиолдолд ганц хүндрэлтэй тал нь 32 бит виртуаль хаягтай 4К сегмент 1 сая хуудас багтааж чадна. Иймээс хуудасны хүснэгтийг багасгах үүднээс 2 шатлалтай дүрслэл хэрэглэнэ

Ашигласан материал

Silberschatz, Galvin, Gagne: Operating System Concepts, 7th Edition