Jump to content

IV Владислав

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь

IV Владислав Ваза (польш. Władysław IV Waza, лит. Vladislovas IV Vaza, бел. Уладзіслаў IV Ваза; 1595 оны 6-р сарын 9-нд Польшийн хаант улсын Лобжув хотод төрсөн — 1648 оны 5-р сарын 20-нд Польшийн Мереч хотод нас барсан) — Польшийн хаан бөгөөд Литвын Их гүн (1632 оны 11 сард албан ёсоор зарласан), 1610—1613 онуудад Москвагийн царь (1634 он хүртэл нэрлэгдэж байсан), III Сигизмундын ууган хүү.

Ханхүү Владиславын эцэг, католик шашинтан Польшийн хаан III Сигизмунд Ваза (Ваза овогтнуудыг үндэслэгч Шведийн хаан I Густавын ач хүү) мөн 1592 онд Шведийн хаан ширээг залгамжлан авсан. Гэсэн хэдий ч 1599 онд түүнийг авга ах нь, протестант шашинтан, Шведийн IX Карл хаан болсон тул хаан ширээнээс нь буулгажээ. Энэ үйл явдал хэдэн арван жилийн дотоод зөрчилдөөнд хүргэсэн бөгөөд Ваза угсааны Польшийн хаад мөн Шведийн хаан ширээг эзэмших эрхээ авсан юм. Энэхүү дайсагнал нь 1600-1629 оны хооронд Польш-Шведийн дайнуудад хүргэсэн.

1569 онд Люблины Холбоог баталж, Литвын Их Гүнт Улс болон Польшийн Вант Улсыг холбооны улс болгон нэгтгэсэн Польш-Литвын Хамтын Нөхөрлөл байгуулагдсан бөгөөд уг улсын захирагч II Сигизмунд Августус Польшийн хаан, Литвын Их Гүнгийн цолыг авчээ. Гурван жилийн дараа буюу 1572 онд тэрээр өв залгамжлагчгүй нас барж, Оросын улс болон Польш-Литвын Хамтын Нөхөрлөлийн хооронд нэгдэх төлөвлөгөө гарч ирэв.