I Вацлав

I Вацлав (чех. Václav I.; 1205 он орчим төрсөн — 1253 оны 9-р сарын 23-нд нас барсан) — 1230 оноос Чехийн хаан байсан бөгөөд Чехийн хаан Пжемысл угсааны I Отакарын хүү.

Вацлавын эцэг Пжемысл I Отакар амьд сэрүүн байхдаа хүүдээ хааны цолыг өвлүүлэн өгч, залгамж халааг баталгаажуулж, хаан ширээний төлөөх тэмцлээс зайлсхийхийг хүсч байжээ. Тэрээр Вацлавын гол өрсөлдөгч Моравийн Марграв Владислав Жиндрих болон Чехийн язгууртнуудын зөвшөөрлийг авч чаджээ. Вацлавын хаан ширээнд суух ёслол нь тодорхой хэмжээгээр ахлах албан тушаалаар залгамжлах зарчмыг сэргээсэн бөгөөд үүний дагуу Чехийн хаан ширээг Пжемысл угсааны хамгийн ахмад гишүүн эзэлж байхыг баталгаажуулсан юм. Энэ нь мөн бусад салбар угсааныхныг хаан ширээнд суух боломжийг таслан зогсоосон юм.

Үүний дараа Пжемысл I Отакар эзэн хаан Ариун Ромын эзэн хаан II Фредерикт зөвшөөрөхийг хүссэн захидал элчээр илгээжээ. Элч буцаж ирээд 1216 оны 7-р сарын 26-нд Фредерик түүний шийдвэртэй санал нийлж буйгаа тухай мэдэгджээ. Ингээд хэсэг хугацааны дараа Вацлав 1228 оны 2-р сарын 6-нд эцгийнхээ хамт хамтран захирагчаар хаанд томилогджээ.

Вацлав бага наснаасаа биеийн хөгжлийн бэрхшээлтэй байсан. Тэрээр мэдрэлийн болон сэтгэцийн өвчтэй байх магадлалтай байсан гэдэг. Тэрээр ойд ганцаараа тэнүүчлэхийг илүүд үздэг, ан хийх дуртай байсан бөгөөд нэг удаа ан хийж байх үеэрээ зүүн нүдээ алджээ.

I Вацлавын хаанчлалын үед готик соёл, рыцарь буюу загалмайтны тэмцээнүүд Бохемид орж ирж, ордны яруу найраг, дуунууд өргөн тархсан гэдэг. Энэ үед Чехийн төр улс бэхжиж, Чехийн язгууртнууд баяжиж, барилга байгууламж, худалдаа, гар урлал цэцэглэн хөгжиж байжээ.

I Вацлав хаан эцгийнхээ нэгэн адил германчуудыг өөрийн улсад нүүлгэн суурьшуулахыг дэмжиж байв. Тэрээр еврейчүүдэд давуу эрх олгосон Бохемийн анхны хаан байсан бөгөөд энэ нь хааны сан хөмрөгийг баяжуулан нэмэгдүүлсэн юм.

1230 оноос эцгийгээ нас барсны дараа Вацлав бие даан захирч эхэлсэн боловч эх Унгарын Констанс болон эгч нь түүнд хүчтэй нөлөө үзүүлдэг байжээ.

Монголчуудын аяны үеэр

I Вацлав хаант улсын хил хязгаарыг Монголын цэргүүд ирэхээс өмнө бэхжүүлж, улмаар Чехийн ихэнх газрыг сүйрлээс аварч чадсан гэдэг. Төв Европ руу монголчууд довтлох үеэр Вацлав хүргэн ах, Их Польшийн гүн II Хенрихээс тусламж хүссэн дуудлага хүлээн авчээ. Гэсэн хэдий ч II Хенрих Чехийн нэмэлт хүч ирэхийг хүлээхгүй байхаар шийджээ. Үүний үр дүнд I Вацлав Легницийн тулалдаанд нэг өдөр хоцорч ирсэн бөгөөд тэнд II Хенрих ялагдаж, алагдсан (1241 оны 4-р сар). Монголын жанжин Байдарын удирдсан монгол цэргийн анги баруун тийш давшилтаа зогсоож, гэнэт өмнө зүг рүү эргэж, Моравийг сүйтгэжээ. Дараа нь 6-р сард тэд Карпатын нурууг гаталж, Унгар дахь өмнөд хэсэгт байсан монгол цэргийн ангитай нэгдсэн юм.

1247 онд 1246 оноос хойш Гертрудагийн нөхөр, Австрийн гүн байсан I Вацлавын том хүү Владислав гэнэт нас баржээ. Дараа нь 1252 онд I Вацлав өөрийн хоёр дахь хүү Пжемысл Отакарыг Фредерикийн эгч Маргареттай гэрлүүлэхээр тохиролцжээ. Тэр жилдээ Гертруда Халихын хүү Роман хунтайж Даниилтай гэрлэж, түүнийг Унгарын хаан IV Бела дэмжиж байжээ. Австрийн хаан ширээний төлөөх тэмцэл 1252–1253 онд Вацлав болон түүний хүү Пжемысл Отакарын талд өндөрлөв.

I Вацлав 1253 оны 9-р сарын 23-нд Чехийн Кралув Двур (чех. Králův Dvůr — шууд орч. хааны ордон) хотод нас баржээ.