Tristan und Isolde (хөгжимт драм)

Тристан ба Изольд, WWV 90 нь Рихард Вагнерийн зохиосон, гурван бүлэгтэй хөгжмийн драм юм. Зохиолч өөрөө герман хэл дээр либреттог нь бичсэн бөгөөд энэ нь 12-р зууны дундад зууны роман болох Готфрид фон Штрассбургийн “Тристан ба Изольд” зохиолоос чөлөөтэй сэдэвлэсэн. Энэ бүтээлийн санаа анх 1854 онд гарсан бөгөөд хөгжим нь 1857–1859 оны хооронд бичигдсэн. Анх 1865 оны 6-р сарын 10-нд Мюнхен хотын Хааны ордны театр (Königliches Hoftheater und Nationaltheater)-т Ханс фон Бюловын удирдлага дор нээлтээ хийсэн. Хэдийгээр энэ бүтээлийг ихэвчлэн дуурийн театрууд тоглодог ч Вагнер өөрөө “дуурь” гэхээс илүү “Handlung” буюу (германаар “үйл явдал” эсвэл “өрнөл” гэсэн утгатай) гэж нэрлэхийг илүүд үздэг байв. Ингэснээрээ тэр тухайн үеийн уламжлалт дууриас ялгаатай, тасралтгүй урсгалтай (“төгсгөлгүй аялгуу”) бүтцээ онцлохыг хүссэн. Гэхдээ тухайн үеийн дууриуд ихэвчлэн речитатив болон онцгой ари дуугаар тасалдсан хэлбэртэй байсан бөгөөд Вагнер үүнд сэтгэл хангалуун бус байжээ.