"Эргүнэ мөрөн"-ны өөр хувилбарууд

Jump to navigation Jump to search
no edit summary
 
{{Инфобокс Гол
| name = Эргүнэ мөрөн
| image_name =
| image_size =
| map_alt =
| map_caption =
| origin = [[Их Хянган]], [[Хэрлэн гол]]
| mouth = [[Амар мөрөн]]
| location = [[Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон|Өвөр Монгол]] ([[Хятад улс|Хятад улс]]),<br>[[Өвөр Байгалын хязгаар]] ([[Оросын Холбооны Улс|Орос]])
| basin_countries =
| progression =
| length = 1620 км
| elevation = 1200 м
| mouth_elevation = 305 м
| discharge = 340 м³/с
| watershed = 164.000 км²
| river_system =
| left_tribs =
740-өөд оны үед түрэг, уйгарын хооронд болсон ширүүн байлдаан тулалдаанд монгол аймгууд уйгарын талд орж дайтаад хиар цохиулжээ. Үүнээс амьд үлдсэн монгол аймгийн Хиян, Никүт гэгч хоёр хүн Түрtгийн хаант улсын эзэмшлийн гадна орших үржил шимтэй Эргүнэ голын эрэгт ирж нутагшсан тухай домог байдаг. Х.Пэрлээ эрдэм шинжилгээ­ний ажлынхаа гол чиглэлийг Мон­голын ард түмний түүхийн чухал зан­гилаа асуудал язгуурын монголчуудын тархалт, нутагшилт, хоорондын хамаарал, нийгмийн хөгжлийн явц, соёлын байдлыг тодруулахад хан­дуулсаар иржээ. Тэрбээр «Онон Хэр­лэнгийн монголчууд» (1959), «Монголын феодалын улс бай­гуу­лагдахын өмнөх Монгол улс, хан­лигууд» (1966), «Гурван мөрний Монголчуудын аман түүхийн мөрийг мөшгөсөн нь» (1969) зэрэг зохиолдоо, язгуурын Монгол аймгууд м.э.ө үед Эргүнэ мөрний саваар нутаглаж овог аймгууд, эртний судлалын эд өлөг, угсаатны зүйн хэрэглэгдэхүүн, бичигдэл түүхийн мэдээтэй харгалдуулан шинжилж, Монголчууд нэгэн үе Эргүнэ мөрөн, Их Хянганы умард хэсэгт нутаглаж байжээ гэсэн санааг дэвшүүлсэн юм. Энэ санаагаа цаашид гүнзгий­рүүлэн, эрт цагт Хэнтийн нурууны зүүн хойд хэсэг, Эргүнэ мөрний умард биеэр нутаглаж байсан Шивэй нарын олон аймгийн доторхи Мэнгү (Монгол) нараас Монгол хэмээх нэр үүссэн хэмээх санаа дэвшүүлж, язгуурын Монголчуудыг «Онон Хэрлэнгийн Монголчууд» буюу «Гурван голын Монголчууд» хэмээн анх томъёолжээ. Язгуурын Монгол аймгуудын холбоо Х зууны үеэс шинэ аймаг болон задарч салбарлан, тэдгээр нь яваандаа нэгдсэнэр төр улсын төрх хэлбэрийг олсон хэмээн үзжээ.
 
== Цахим холбоос ==
[[Ангилал:Оросын гол мөрөн]]
{{Commonscat|Argun River (Amur tributary)|Эргүнэ мөрөн}}
 
[[Ангилал:ОросынАзийн гол мөрөн]]
[[Ангилал:Өвөр Монголын гол мөрөн]]
[[Ангилал:Өвөр Байгалын хязгаарын гол мөрөн]]
[[Ангилал:Амар мөрний голын систем]]
[[Ангилал:Хилийн гол мөрөн]]

Хажуугийн цэс