Нильс Хенрик Абель

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Нильс Абель

Нильс Хенрик Абель (норвегоор Niels Henrik Abel, 1802 оны 8 сарын 5 - 1829 оны 4 сарын 6) нь Норвегийн математикч юм.

Тэрээр их сургуульд ороод математикт сонирхолтой болон судалгаа хийж, бүтээлээ шинжлэх ухааны сэтгүүлүүдэд хэвлүүлж байжээ. Гэвч тэр бүтээлүүдээ үнэлүүлж амжилгүй байсаар Кристина их сургуульд багшилж ахуйдаа сүрьеэ өвчнөөр нас эцэслэжээ.

Түүний бүтээлүүд дундаас Парисын шинжлэх ухааны академид илгээсэн "Трансцендентал функцийн өргөтгөсөн функцүүдийн шинж чанарын тухай" ажил нь хожим ихэд алдаршиж, математикийн суут эрдэмтдийн тоонд зүй ёсоор оруулсан юм.

Абель нь 5 ба түүнээс дээш зэргийн олон гишүүнт тэгшитгэл нь ерөнхий тохиолдолд язгуур n√ ба арифметикийн 4 үйлдлийн тусламжтайгаар илэрхийлж болох шийдгүй болох тухай баталсан.

Түүний судалгааны гол чиглэл нь эллиптик функц юм. Алгебрт коммутатив бүлгийг "Абелийн бүлэг" гэж нэрлэдэг. Төгсгөлгүй цувааны нийлбэрийн тухай Абелийн теорем ч бас алдартай.

Түүнчлэн Абелийн тэгшитгэл, Абелийн интеграл, Абелийн функц зэрэг түүний нэрээр нэрлэгдсэн математикийн нэр томъёо олон бий.

Абель нас эцэслэсний дараа буюу 1830 онд түүнд Францын шинжлэх ухааны академийн математикийн салбар дахь шагналыг нөхөн олгожээ.

Түүний дурсгалд зориулсан Абелийн шагнал нь 2001 онд бий болсон. Мөн түүний хөрөг Норвегийн 500 кроны дэвсгэрт дээр удаан хугацаанд заларч байлаа.

Мөн үзэх[засварлах]