Jump to content

Аж үйлдвэрийн экологи

Википедиа — Чөлөөт нэвтэрхий толь

Аж үйлдвэрийн экологи (АҮЭ) нь аж үйлдвэрийн системээр дамжих материал болон эрчим хүчний урсгалын судалгаа юм. Дэлхийн аж үйлдвэрийн эдийн засаг нь дэлхийн нөөц баялгийг олборлож, тэдгээрээр хүн төрөлхтний хэрэгцээг хангахын тулд худалдан авч, борлуулж болох дайвар болон дайвар бус бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааны хүрээ гэж загварчилж болно. Аж үйлдвэрийн экологи нь материалын урсгалыг тооцоолж, орчин үеийн нийгэмд үйл ажиллагаа явуулдаг үйлдвэрлэлийг баримтжуулахыг эрмэлздэг. Аж үйлдвэрийн экологичид үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааны байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөлөл буюу манай гарагийн байгалийн нөөцийг ашиглалт, хог хаягдлыг зайлуулахтай холбоотой асуудалд санаа зовдог. Аж үйлдвэрийн экологи бол инженерчлэл, эдийн засаг, социологи, токсиологи, байгалийн шинжлэх ухааныг нэгтгэсэн залуу боловч хөгжиж буй олон талт судалгааны салбар.

Аж үйлдвэрийн экологи гэдэг нь "хүн/байгалийн цогц системүүдийн үүсэх зан үйлийг ойлгохыг эрэлхийлдэг системд суурилсан, олон талт хэлэлцээр" гэж тодорхойлсон. Энэ салбарт социологи, байгаль орчин, эдийн засаг, технологийн асуудлыг олон талаас нь авч үзэх замаар тогтвортой байдлын асуудалд анхаардаг. Энэхүү нэр томьёо нь байгалийн системийн аналогийг үйлдвэрлэлийн тогтвортой системийг хэрхэн төлөвлөхийг ойлгоход туслах хэрэгсэл болгон ашиглах хэрэгтэй гэсэн санаанаас үүссэн.