Артерийн судас

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Хүний артерийн судасны хөндлөн огтлол

Артерийн судас (грекээр αρτηρία, эртний грекээр ὁ ἀήρ, ἀέρος – „агаар“, ба эртний грекээр τηρέειν – „агуулсан“, учир нь амьтны сэгний цохилох судсанд ямар ч цус олдохгүй байснаас үүдэн эрт үед артерийн судсыг агаарын тээвэрлэх үүрэгтэй хэмээн төсөөлдөг байж) нь цусны судас бөгөөд зүрхнээс цусыг тараах үүрэгтэй судас юм. Энэхүү судас нь том, зүрхний цохилтын мэдэгдэхүйц пульстэй учир цохилттой судас эсвэл пульс судас хэмээн нэрлэнэ.

Судас бол зүрхнээс гарч олон салаа салбар үүсгэн биед цусыг тараах үүрэгтэй цоргот эрхтэн юм. Судсыг дотор нь 3 хуваана.

  1. тараагуур (артерийн) судас
  2. хялгасан (капилляр) судас
  3. хураагуур (венийн) судас

Тараагуур судас нь зүрхнээс гарах цусыг бүх эрхтэнд хүргэдэг ба артерийн судсаар улаан өнгөтэй хүчилтөрөгчөөр баялаг цус урсдаг. Xамгийн том тараагуур судас 25 мм дундаж нь 4-7 мм голчтой 1 мм зузаан ханатай байдаг. Энэхүү хана нь зүрхний агшилтын үед цусны өндөр даралтыг тэсвэрлэж чаддаг. Зүрхний булчингийн сулралын үед голчоороо нарийсч цусыг дээш хөөдаг. Тараагуур судасны хана дөрвөн бүрхүүлээс тогтох ба төвдөө цус урсах хөндийтэй. хүчилтөрөгчөөр баялаг ухаа ягаан өнгөтэй 100 мл цусанд хүчилтөрөгч 20 мл нүүрсхүчлийн хий 40-50 мл байдаг.

Цахим холбоос[засварлах | edit source]

 Commons: Артерийн судас – Викимедиа дуу дүрсний сан
Wiktionary
Wiktionary: Артерийн судас – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу