Бага тархи

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт

Бага тархи, cerebellum, төв мэдрэлийн тогтолцооны нэг чухал хэсэг бөгөөд булчингийн агшилтын ээлж дарааллыг зохицуулах ба тэнцвэрийг удирдана. Бага тархи нь их тархины дагзны хэсгийн ар доор, fissura transversa cerebri-гээр тусгаарлагдана. Бага тархи нь баруун зүүн хоёр хагас бөмбөлөг тэднийг хооронд нь холбох өтөнцөр хэсгээс, vermis бүтнэ. Доод талаас нь харахад тодорхой заагтай боловч дээд талаасаа тодорхой зааггүй хөндлөн атираа нэгээс нөгөөд тасралтгүй шилжиж байгаа харагддаг. Бага тархины бор бодис, substantia grisea, нь гадуураа болон төвдөө цагаан бодис нь corpus medullares дотроо байрлана. Бага тархинд ховил, sulcus атираа, gyrus олон бий. Үүний дотроос хамгийн гүн нь fissura horisontalis үүгээр бага тархи дээд, доод хэсэг болж хуваагдана. Бага тархины өмнө талын сэтэрхий incisura an¬terior нилээд өргөн, үүгээрээ тархи багана (гүүр ба уртавтар тархи) -ыг бүсэлж, ороож бүтсэн ба ар талын сэтэрхий incisura pos¬terior нь чөлөөт байдалтай байна. Өмнөд сэтэрхийд lobulus centralis, төв хэсэг ба түүний далавч ala lobuli centralis байрлана. Бага тархийг өтөнцөрөөр нь баруун зүүн хэсэг болгон (өтөнцрийн голоор) хуваавал бор цагаан эдийн байдлаараа мод шиг хээ гарна. Үүнийг амьдралын мод, arbor vitae гэнэ. Бага тархины цагаан эдийн дотор бор бодис бас байх ба түүний хамгийн захад шүдэнцэр бөөм, nucleus dentatus, бөглөө бөөм, nusleus emboliformis, бөмбөлөг бөөм, nucleus globosus хамгийн дотно талд цац бөөм, nusleus fastigi зэрэг чухал төвүүд байна. Бага тархи нь дунд тархитай дээд хөлөөрөө, pedunculus cerebellaris superior, дунд тархи ба тархины гүүртэй дунд хөлөөрөө, pedunculus cerebellaris medius харин уртавтар тархитай цоод хөлөөрөө, pedunculus cerebellaris in¬ferior тус тус харилцана.

Өтөнцөрийг дээд доод өтөнцөр гэж ялгах ба аль аль нь тус бүр дөрвөн хэсэгтэй Үүнд: Дээд өтөнцөр, vermis superior

  1. Lingula, хэлэнцэр
  2. Lobus centralis, төв хэсэг
  3. Culmen declive, оргил
  4. Folium vermis, навч

гэсэн хэсгээс бүтэж байхад доод өтөнцөр, vermis inferior

  1. Tuber vermis, төвгөр
  2. Pyramis, цац
  3. Uvula vermis, хүүхэн хэл
  4. Nodulus, өөдөс гэсэн дөрвөн хэсэгтэй.

Өтөнцөрийн эдгээр найман хэсэг бага тархины баруун, зүүн хагас бөмбөлгийн ижил нэртэй атирааг холбоно. Ala lobuli centralis-ыг lobulus centralis, lobu¬lus quadrangularis-ыг culmen declive, lobulus semilunaris superior-ыг folium vermis, lobulus semilunaris inferior-ыг tuber vermis, lobulus biventer-ийг pyramis vermis, tonsilla-г uvula vermis, flocculus-ыг nodulus, vinculum lingulae-г lingula тус тус холбоно. Pedunculus cerebellaris inferior нь доод хөшиг буюу velum medulare inferius-тэй нийлнэ. Энэ бол түүхэн хөгжлийн анхдугаар үеийн бага тархи юм.