Б-2 бөмбөгдөгч
| Б-2 Spirit | |
|---|---|
 | |
| Ерөнхий мэдээлэл | |
| Төрөл | Үл үзэгдэгч Стратегийн хүнд бөмбөгдөгч |
| Хийцийн улс | АНУ |
| Үйлдвэрлэгч | Northrop Corporation Northrop Grumman |
| Статус | Ашиглалтад |
| Үндсэн хэрэглэгч | АНУ-ын Агаарын цэргийн хүчин |
| Үйлдвэрлэсэн тоо | 21[1][2] |
| Түүх | |
| Үйлдвэрлэсэн | 1989–2000 |
| Ашиглалтад авсан | 1997 оны 1 сарын 1 |
| Анхны нислэг | 1989 оны 7 сарын 17 |
| Дараагийн | Northrop Grumman B-21 Raider |
B-2 Spirit — Америкийн Northrop Grumman компанийн зохион бүтээсэн илрүүлэлт багатай стратегийн бөмбөгдөгч онгоц.
B-2 нь нисдэг далавч хэлбэртэй, орчин үеийн олноор үйлдвэрлэсэн анхны хүнд бөмбөгдөгч онгоц юм. Энэ нь нягт агаарын хамгаалалтыг нэвтэрч, уламжлалт болон цөмийн зэвсэг тээн хүргэх зориулалттай. 1989 онд ашиглалтад орж, үйлдвэрлэл нь 2000 онд зогссон.
Нортропын төслийг "B-2 Spirit" гэж нэрлэжээ. Онгоцны загварыг 1980-аад оны дунд үед өөрчилснөөр анхны нислэгийг нэг жилээр хойшлуулж, хөгжлийн хөтөлбөрт дахин 1 тэрбум доллар нэмжээ. 1986 он гэхэд бөмбөгдөгч онгоцыг хөгжүүлэхэд нийт 23 тэрбум доллар зарцуулсан байна.
B-2 онгоцыг анх 1988 оны 11-р сарын 22-нд Калифорни мужийн Палмдейл хотын Агаарын цэргийн 42-р үйлдвэрт угсарч олон нийтэд танилцуулсан.
Анх 132 ширхэг В-2 онгоц үйлдвэрлэх төлөвлөгөөтэй байсан боловч 20 ширхгийг үйлдвэрлэсэн юм.
| Онгоцны бүхээгийн дугаар | Нэр | Зэвсэглэлд авсан огноо | Тэмдэглэл |
|---|---|---|---|
| 82-1066 | Spirit of America | 2000.07.14 | Анх туршилтын загвар байсан энэ онгоцыг 1996 онд байлдаанд бэлэн болгон сайжруулсан. Анхны нислэгээ 1989 оны 7-р сарын 17-нд хийсэн. |
| 82-1067 | Spirit of Arizona | 1997.12.04 | |
| 82-1068 | Spirit of New York | 1997.10.10 | |
| 82-1069 | Spirit of Indiana | 1999.05.22 | |
| 82-1070 | Spirit of Ohio | 1997.07.18 | |
| 82-1071 | Spirit of Mississippi | 1997.05.23 | |
| 88-0328 | Spirit of Texas | 1994.08.21 | |
| 88-0329 | Spirit of Missouri | 1994.03.31 | Анх зэвсэглэлд авсан B-2. |
| 88-0330 | Spirit of California | 1994.08.17 | |
| 88-0331 | Spirit of South Carolina | 1994.12.30 | |
| 88-0332 | Spirit of Washington | 1994.10.29 | Гал түймэрт гэмтсэн боловч сэргээгдсэн. |
| 89-0127 | Spirit of Kansas | 1995.02.17 | 2008 оны 2-р сарын 23-нд дэлбэрч сөнөсөн. |
| 89-0128 | Spirit of Nebraska | 1995.06.28 | |
| 89-0129 | Spirit of Georgia | 1995.11.14 | |
| 90-0040 | Spirit of Alaska | 1996.01.24 | |
| 90-0041 | Spirit of Hawaii | 1996.01.10 | |
| 92-0700 | Spirit of Florida | 1996.07.03 | |
| 93-1085 | Spirit of Oklahoma | 1996.05.15 | |
| 93-1086 | Spirit of Kitty Hawk | 1996.08.30 | Ах дүү Райт нарын төрсөн газрын нэрээр нэрлэгдсэн энэ газар нь Хойд Каролина мужийг төлөөлдөг. |
| 93-1087 | Spirit of Pennsylvania | 1997.08.05 | |
| 93-1088 | Spirit of Louisiana | 1997.11.11 |
B-2 бол дэлхийн хамгийн үнэтэй онгоц (мөн нисэхийн түүхэн дэх хамгийн үнэтэй онгоц байх магадлалтай). 1998 оны байдлаар нэг B-2 онгоцны судалгаа, хөгжүүлэлтийг оруулаагүй өртөг нь 1.157 тэрбум доллар байжээ. 1997 онд B-2 хөтөлбөрийн нийт өртөг бараг 45 тэрбум доллар гэж тооцоо гарсан байна.
Байлдааны үйл ажиллаганд оролцсон байдал
[засварлах | кодоор засварлах]- Анхны байлдааны хэрэглээ нь 1999 онд НАТО-гийн Югослав дахь ажиллагааны үеэр болсон. 600 гаруй хамтарсан шууд довтолгооны бөмбөг (JDAM)-ийг бай руу хаясан нь мөн тэдгээрийг анх удаа ашигласан тохиолдол юм. Энэ даалгаврын үеэр B-2 онгоцууд Миссури мужийн Уайтман агаарын цэргийн баазаас Косово руу болон буцаж тасралтгүй нисч, нийт 30 цаг зарцуулсан.
- Дараагийн жилүүдэд B-2 онгоцыг Ирак, Афганистаны дайнд ашигласан. B-2 онгоц хамгийн урт байлдааны даалгавруудын нэг (дэлхийн түүхэн дэх үргэлжлэх хугацааны дээд амжилт гэж тооцогддог), Миссури мужийн Уайтман агаарын цэргийн баазаас хөөрч, Афганистанд байлдааны даалгавраа гүйцэтгэж, үндсэн бааз руугаа буцаж ирсэн 44 цагийн байлдааны нислэгийг гүйцэтгэсэн.
- 2003 онд "Иракийн эрх чөлөө" ажиллагааны үеэр B-2 онгоцууд Диего Гарсиа Атолл болон өөр нэг "урд талын ажиллагааны бааз"-аас байлдааны нислэг үйлдсэн бөгөөд нэрийг нь зарлаагүй байна. Эдгээр хоёр байршлаас нийт 22 байлдааны нислэг үйлдсэн. Уайтман агаарын цэргийн баазаас 27 байлдааны нислэг үйлдсэн. 49 удаагийн байлдааны үеэр 300 гаруй тонн сум хаясан. Байлдааны байлдааны үргэлжлэх хугацаа 30 цагаас дээш байв. Нэг удаагийн байлдааны үеэр B-2 онгоц 50 цагийн турш газардалгүйгээр агаарт байсан.
- 2011 оны 3-р сарын 19-нд "Одиссей Үүр" ажиллагааны үеэр Миссури мужийн Уайтман агаарын цэргийн баазаас АНУ-ын Агаарын цэргийн хүчний гурван B-2 онгоцыг хөөргөсөн. Өмнөд Дакотагаас ирсэн хоёр B-1 бөмбөгдөгч онгоцтой хамт тэдгээрийг Ливи рүү илгээсэн. Бүхэл бүтэн ажиллагааны үеэр B-2 онгоц 45 байг, зэвсгийн агуулах, агаарын довтолгооноос хамгаалах байгууламж, командлалын пост, нисэх онгоц болон бусад цэргийн хэрэгслийн засвар үйлчилгээний байгууламж зэрэг B-1B онгоц 105 байг устгасан.
- 2024 оны 10-р сард АНУ-ын Агаарын цэргийн хүчин 2017 оноос хойш анх удаа B-2 бөмбөгдөгч онгоцыг тулалдаанд ашигласан. АНУ Йемен дэх Хуситуудын эзэмшлийн газар доорх зэвсгийн агуулахуудад хэд хэдэн нарийвчлалтай цохилт өгсөн. Батлан хамгаалахын сайд Ллойд Остины хэлснээр, B-2 Spirit стратегийн бөмбөгдөгч онгоцууд уг ажиллагаанд оролцож, тус бүс нутагт иргэний болон цэргийн хөлөг онгоцонд халдлага үйлдэхэд ашигладаг пуужин болон бусад зэвсэг хадгалдаг таван байгууламжид цохилт өгчээ.
- 2025 оны 6-р сарын 22-нд Израилийн "Арслан шиг ард түмэн" ажиллагааны үеэр АНУ-ын Агаарын цэргийн хүчин "Шөнө дундын алх" ажиллагааны хүрээнд Ираны Фордоу үйлдвэрт цохилт өгчээ. Уг цохилтод долоон B-2 онгоц ашиглаж, үйлдвэрт 14 ширхэг GBU-57 бункер бөмбөг хаясан байна. Ажиллагааны үеэр өөр нэг бүлэг B-2 онгоц Гуам руу байршуулахыг дуурайлган өөр чиглэлд чиглэсэн ажиллагаа явуулсан. Ийнхүү B-2 нислэгийн багийн бүх гишүүд буюу 20 онгоц "Шөнө дундын алх" ажиллагаанд оролцжээ.
Цахим холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]
- ↑ "Northrop B-2A Spirit fact sheet." Архивлагдсан 28 Хоёрдугаар сар 2008 at the Wayback Machine National Museum of the United States Air Force. Retrieved 13 September 2009.
- ↑ "The Air Force in Facts and Figures" (PDF). Air & Space Forces Magazine. Vol. 92, no. 5. May 2009. Архивласан (PDF) огноо 10 September 2025. Татаж авсан: 14 August 2009.