Гэгээн Петрийн цогчин дуган

Гэгээн Петрийн цогчин дуган
Ватикан дахь Гэгээн Петрийн папын сүм
Basilica di San Pietro (Итали) Basilica Sancti Petri (Латин)
Гэгээн Петрийн талбайгаас харагдах сүмийн гол фасад болон бөмбөгөр орой
Гэгээн Петрийн цогчин дуган
41°54′08″N 12°27′12″E
Улс	Ватикан
Шашны урсгал	Католик
Бие даасан сүм	Латин сүм
Уламжлал	Ромын ёслол
Вэбсайт	Гэгээн Петрийн цогчин дуган
Түүх
Төлөв	Папын цогчин дуган
Адислал	Гэгээн Петр
Ариусгасан	1626 оны 11 сарын 18
Архитектур
Архитектор	Бернардо Росселлино, Жулиано да Сангалло, Донато Браманте, Рафаэль Санти, Жованни Жокондо, Антонио да Сангалло, Бальдассаре Перуцци, Микеланжело, Доменико Фонтана, Жакомо делла Порта, Жакомо да Виньола, Пирро Лигорио, Карло Мадерна, Жованни Лоренцо Бернини, Франческо Борромини
Хэв маяг	Сэргэн мандалтын, барокко
Шав тавьсан	4 сарын 18, 1506
Дууссан	11 сарын 18, 1626 (1626-11-18)
Үзүүлэлт
Багтаамж	60,000 зогсож болон 20,000 суугаа
Урт	220 метр (720 фут)
Өргөн	150 метр (490 фут)
Өндөр	136.6 метр (448 фут)
Тулгуур өндөр	46.2 метр (152 фут)
Бөмбөгөр диаметр (гадаад)	42 метр (138 фут)
Бөмбөгөр диаметр (дотоод)	41.5 метр (136 фут)
Удирдлага
Хамбын муж	Ром
Санваартан
Дээд санваартан	Мауро Гамбетти
ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн Өв
Албан нэр	Ватикан хот
Төрөл	Соёлын
Шалгуур	i, ii, iv, vi
Бүртгэгдсэн	1984 (8-р чуулган)
Эшлэл ду.	286
Бүс нутаг	Европ ба Хойд Америк

Гэгээн Петрийн их цогчин дуган (лат. Basilica Sancti Petri, итал. Basilica di San Pietro) нь Ватикан хот улсад орших дэлхийн католик шашны хамгийн гол сүм юм.

Гэгээн Петрийн цогчин дуган нь Ватикан улсын төв талбайд оршдог уран барилгын гайхамшигт дурсгал бөгөөд Есүс Христийн шавь, анхны Пап Петрийн нэрээр нэрлэгджээ.

Донато Браманте, Рафаэль Санти, Микеланжело Буонаротти, Жовани Бернини, Карло Мадерна зэрэг хэд хэдэн үеийн агуу урлагийн мастерууд Гэгээн Петрийн цогчин дуганыг бүтээхэд ажилласан байна. Уг сүмийн дотор 15 мянга орчим хүн, гадна талбайд 60 мянга орчим хүний багтаамжтай ажээ.

Түүх

Анхны сүм хийдийг 326 онд Христийн шашны анхны эзэн хаан Их Константин хааны үед барьжээ. Энд Эзэн хаан Гэгээн Петрийн шарилыг оршуулахыг тушаасан байна. Ийнхүү ирээдүйн сүмийн тахилын ширээг Гэгээн Петрийн саркофаг бүхий бунханыг суурилуулжээ.

15-р зуунд арван нэгэн зууны турш оршин тогтнож байсан сүм нь нурах аюулд орж, Пап лам V Николасын үед өргөтгөл хийж, сэргээн босгох ажил эхэлжээ. Энэ асуудлыг II Юлий үндсээр нь шийдэж, эртний хийдийн суурин дээр асар том сүм хийд барихаар төлөвлөж байсан бөгөөд энэ нь шашны сүм хийдүүд болон одоо байгаа Христийн сүмүүдийг хоёуланг нь гэрэлтүүлж, улмаар папын төрийг бэхжүүлж, католик шашны нөлөөллийг дэлгэрүүлэхэд том алхам болсон байна.

Гэгээн Петрийн сүмийн зураг төсөл, барилгын ажилд Италийн бараг бүх томоохон уран барималчид оролцсон. 1506 онд 16-р зууны Ромын сонгодог үзлийн архитектурыг бүтээгчдийн нэг, архитектор Донато Браманте-гийн төслийг батлав. Брамантег нас барсны дараа 1514-1520 онд барилгын ажлыг Латин загалмай хэлбэрээр базиликийн төлөвлөгөөний уламжлалт хэлбэрт буцаж ирсэн Рафаэль Санти, дараа нь төв бүтэц дээр суурьшсан Балдассаре Перузци, Антонио да Сангалло нар удирдаж байсан. Эцэст нь 1546 онд Микеланжело Буонарроти уг ажлыг удирдан чиглүүлж байжээ.

Сүмийг барьж байгуулахтай зэрэгцэн Папын адислалыг хүлээн авах эсвэл шашны баяр ёслолд оролцохоор сүм рүү цуглардаг олон тооны итгэгчдийг хүлээн авах талбайг түүний урд байрлуулах шаардлагатай болсон. Энэ ажлыг 1656-1667 онд Гэгээн Петрийн талбайг бүтээсэн Жованни Лоренцо Бернини гүйцэтгэсэн нь дэлхийн хот төлөвлөлтийн практикийн хамгийн шилдэг бүтээлүүдийн нэг юм. Ийнхүү Италийн барокко эрин үеийн соёлын гайхамшигт дурсгалыг төлөөлсөн томоохон архитектурын цогц чуулга бий болжээ.

Цахим холбоос

 Commons: Гэгээн Петрийн цогчин дуган – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан

Wiktionary

Wiktionary: Гэгээн Петрийн цогчин дуган – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу