Дрон

Дрон (Англи: drone) буюу нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмж (Англи: unmanned aerial vehicle) гэдэг нь нисгэгчгүй боловч өөр дээрээ самбартай навигацийн удирдлагын системтэй нисдэг төхөөрөмж юм. Энэ нь хэмжээ болон зориулалтаараа маш олон төрөл байдаг. Нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмж нь гол төлөв жижиг загвартай байдаг. Ийм байх нь зарим нэг осол аваар болон эд материалын сүйрлийг урьдчилан сэргийлэх туршилтыг хийж болохоороо илүү давуу талтай. Мөн нисэх онгоцны цаашдын хөгжилд мэдэгдэхүйц өөрчлөлт гаргахүйц оновчтой төрөл бүрийн судалгаа хийж болохоороо илүү давуу талтай юм. Нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмжийг маш олон төрлийн ажиллагаатайгаар хийж болох юм. Жишээ нь: цэрэг дайны зориулалттай нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмж байна гэвэл хиймэл дагуул гэх мэт том зүйлс ашиглалгүйгээр дайсны байршлыг тогтоох болон зэр зэвсэг, хүн хүчний хэмжээг цаг алдалгүй тодорхойлж болох юм. Ингэхийн тулд жижиг нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмжиндөө жижиг хэмжээний камер суурилуулаад үүгээрээ зураг болон видео бичлэг дамжуулах юм. Иргэний зориулалттайгаар ашиглаж, гал түймэр болон ямарваа нэг байгалийн гамшгийн үед хүний амь болон эд материалын хохирлыг цаг алдалгүйгээр тодорхойлж болно. Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ болон зам тээвэр хот тохижилтийг хүртэл хянаж байх бүрэн бололцоотой юм.

Нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмж нь янз бүрийн хэлбэр дүрс, хэмжээ, үзүүлэлттэй байдаг. Түүхийн хөгжлийн явцад анх нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмжид автомат жолоодлого гэхээр юм бараг байдаггүй байсан бөгөөд цаг хугацаа явах тусам нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмжийн автомат жолоодлого нь улам нарийсан хөгжсөөр байна. ННТ нь хоёр төрөл байдаг. Газраас жолоодох удирдлагын системтэй, нөгөө нь жолоодлогын систем дээр нислэгийн чиглэл даалгаварыг нь програмчилсан байхаар хоёр янз байдаг. Одоогийн байдлаар Орос, Украины хоорондох дайнд хоёр талаас цэргийн зориулалттай ННТ-г тагнуул хийх явцдаа довтлох, даалгавар гүйцэтгэх зэрэг олон янзын төрлөөр ашиглаж байна.

АНУ-ын Дайны яам Нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмжийг (ННТ) үйл ажиллагааны чигэлээр нь 5 хэсэгт хуваадаг. Үүнд:

Хэсэг	Жин, кг	Ажиллах өндөр, м	Хурд (эргэлт)	Жишээ
I	0-9	< 360	45-50	RQ-11 Raven
II	9-25	< 1050	< 250	ScanEagle
III	< 600	< 5400	< 250	RQ-7 Shadow
IV	> 600	< 5400	янз бүр	MQ-1 Predator
V	> 600	> 5400	янз бүр	RQ-4 Global Hawk