Кока-Кола

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас
(Кока кола-с шууд холбогдсон)
Харайх: Удирдах, Хайлт
Лого

Кока-Кола нь дэлхийн 200 орны дэлгүүр, рестoран болон үйлчилгээний газруудад зарагддаг хийжүүлсэн ундаа юм. Энэ нь Атланта мужийн Кока-Кола компанид үйлдвэрлэгддэг. 19-р зууны сүүлээр Жон Пембертoн үүнийг эмийн зорилготой шинээр гаргаж ирсэн. Аса Григс Кандлэр гэгч бизнес эрхлэгч Кока-Колаг хилийн чанад руу худалдаанд гарган, түүний нөлөөгөөр 20-р зуун гэхэд дэлхийн ноёрхлоо тогтоосон.

Кока-Кола компани нь бүтээгдэхүүнээ баяжуулж найруулан, дараагаар нь савлагчдын гараас худалдаанд гардаг. Хойд Америк болон Еврoпт хамгийн олон гэрээт савлагчтай юм.

Кока-Кола компани нь Coke брендийн дор өөрсдийн олон төрлийн бүтээгдэхүүнээ үйлдвэрлэсэн. Хамгийн алдартай нь “Diet Coke”, ба өөр бусад Coca Cola Zero, лемoнтой болон кофетэй гээд олон төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэсэн. 2011 онд Кока-Кола нь дэлхийн хамгийн үнэ цэнэтэй брэндээр шалгарсан.

Түүх[засварлах]

Хамгийн анхны Кока-Колагийн найрлага нь Колумбус дахь Eagle эмийн сан болон Химийн үйлдвэрт анх Жон Пембертoноор анх зохиогдсон. Уг нь энэ нь Пембертoны Франц дарс гэж нэрлэгдэж байсан. Түүнд Еврoпын Вин Марианы дарс нь маш их урам зориг өгсөн байж болох талтай.

1886 онд Атланта болон Фултон гүнгийн харъяат газарт хууль ёсны хорио цээр тавигдахад, Пембертoн хариу үйлдэл хийн Кока-Колаг гол нь Франц дарсны согтууруулах бодисгүй төрөл болгон худалдаанд гаргасан ба анхны худалдаа нь 1886 оны 5-р сарын 8-нд Атланта дахь Якобийн эмийн санд 5 центийн үнэтэй худалдаалагдаж байсан. Тэр үед Америкт хүмүүс хийжүүлсэн ундаа эрүүл мэндэд сайн гэсэн ойлголттой байсний улмаас ихээр худалдаалагдсан байжээ. Пембертон Кока-Колаг олон төрлийн өвчнийг эдгээх эмийн зорилгоор ашиглахийн тулд байдаг бүхнээ зориулсан. Найрлагандаа Морфий оруулснаар энэ нь толгойн өвчин болон бусад төрлийн өвчнийг эдгээн тэрээр зорилгодоо хүрч байсан. 1886 оны 5-р сарын 29-нд Пембертон анхны зар сурталчилгааг Атланта мужийн нийтлэлд тарааж байсан.

Анх бүтээсэн тухай[засварлах]

Жон Стит Пембертоны тухай – Кока-Кола ундааны жорыг анхлан бүтээгч, АНУ-н эм зүйч хүн юм.

Тэрээр 1831 онд 7сарын 8-н өдөр Жеймс Клиффорд Пембертон болон Марта Л.Воршам нарын хүн болон мэндэлжээ. Жеймс Марта нар нь 1828 оны 7 сарын 20-нд Жеоржиагийн Кравфорд нутагт гэрлэжээ. Пембертоныхон гэр бүлээрээ Жеоржиагийн Ром хотноо нүүсэн бөгөөд тэр үед Жон Маконы алдарт анагаах ухааны сургуульд элсэн орж, арван есхөн насандаа эрдмийн зэрэг цол хүртжээ. Үүний дараагаар Пембертон цэргийн анагаахад элсэн орсон бөгөөд тэрээр цус алдалтыг тогтоох арга зам олохыг хичээж байлаа. Нилээдгүй хугацаа өнгөрсний дараа Пембертон Самуел Томпсоны үндэсний сургуульд ургамлын эм зүйчээр суралцжээ. Тэрээр 1853 онд Вейслайн коллежийн оюутан Анн Елиза Клиффорд Ливайзтай гэрлэсэн бөгөөд Жеоржиагийн Колумбус хот руу нүүжээ. 1854 онд тэдний анхны хүү болох Чарли Пембертон мэндэлсэн байна.

Пембертон АНУ-н Үндэсний армид алба хааж байхдаа маш хүнд бэртэл авч шархаджээ. Тэрээр энэ үедээ морфины төрлийн өвчин анагаах онцгой эмийг гаргаж авсан гэдэг. Пембертон Колумбост эм зүйчээр ажиллаж байсан бөгөөд тэндээ лаборатори байгуулж эмийн худалдаа эрхэлж, химийн олон төрлийн фото зураг болон гоо сайхны бүтээгдэхүүн, Sweet Southern Bouquet нэртэй алдарт үнэртэн хүртэлх гаргаж авсан байна. Тэрээр 1870 онд өөрийн гэр бүлийн хамт Атланта руу нүүсэн бөгөөд энэ оныхоо 3-р сард түүний ургамлын найрлагыг ашиглан анагаах ухааныг сайжруулах нь хэмээх үйл ажиллагаанд Нэгдсэн Улсын 100439 хэмээх зохиогчийн эрх олгосон байна. Пембертон орчин үеийн жишигт нийцсэн химийн лабораторыг ашиглалтанд оруулж, тэндээ газар шороо болон ургацанд химийн туршилт хийх боломжтой багаж тоног төхөөрөмжийг нэврүүлж мужийнхаа анхны эмийн лицензийг авчээ. Тэрээр Жеоржио мужийн тариаланчдад их хэмжээний ургац хураахад нь туслах химийн хуурамч бодис борлуулж байсан /тэдний нэрлэж байснаар “Могойн тос борлуулагчид ”/ -г илрүүлж шүүхэд өгч гавьяа байгуулсан байна. Ингээд тэрээр Жеоржиагийн Морин цэргийн 3-р ротод ахлах дэслэгчийн цол хүртэж тушаал дэвшсэн байна. Пембертон Колумбуст химич болон эм зүйчээр ажиллаж байхдаа кока болон кола самарны ундаа гаргах ажлаа эхэлсэн гэдэг. Энэхүү ундаа нь тухайн үедээ толгойн өвчин болон сэтгэл санааны тавгүй байдлыг л зогсоодог үйлчилгээтэй байсан учраас Пембертон өөр бусад олон шарх, бэртлийг эмчлэх тийм л ундаа гаргаж авахын тулд хичээн ажиллаж байсан юм. Тэрээр энэ үйл ажиллагаагаа өөрийн Колумбын лабораторидаа эхэлсэн боловч удалгүй дайн гарч, Атланта рүү нүүсэн юм.

Алдарт домог болсон кола ундааны жорыг Пембертон 1886 оны 5 сарын 8 нд өөрийн арын хашаандаа гуулин данханд хамгийн анх гаргаж авсан гэдэг. Тэрээр эмийн сан руу доош уруудаж явж байхад жор хийгдэж амжилтанд хүрсэн байна. Тэрээр өөрийн туслах Venable-даа мөстэй ус болон халуун ногоог холих заавар өгчээ. Тэд үүнийгээ ууж үзэхэд маш их таалагджээ. Гэтэл Venable санамсаргүй түүнийгээ хийжүүлсэн устай хольж орхижээ. Ийнхүү тэд шар айрагнаас ялгаатай ундаагаа худалдаалахаар шийдэв.

Анхны борлуулалтаа Pemberton Atlanta хотын Georgia мужийн Jacob-н эмийн санд 1886 оны 5сарын 8-нд хийжээ. Эхэн үедээ гуурстай хийжүүлсэн усыг 1 шилийг нь 5 центээр худалддаг байсан бөгөөд тухайн үед хийжүүлсэн ус нь хүний эрүүл мэндэд маш сайн гэдгийг итгүүлж чадсан учир АНУ-д маш их алдарт хүрсэн юм. Pemberton dyspepsia, neurasthenia, headache, impotence зэрэг олон төрлийн өвчин эмгэгийг анагаах морфин агуулсан Коко-Колаг гаргаж авахыг хичээн зүтгэж байлаа. Pemberton ундааныхаа анхны сурталчилгааг тэр жилийнхээ 5 сарын 29-нд Атланта сэтгүүлд гаргажээ. Гэвч эхний 8сард 1 өдөрт ердөө 9 ширхэг л ундаа борлуулагдсан гэдэг. Пембертон 1888 оны 8-р сарын 16-ны өдөр нас эцэс болжээ Кока-Кола ундааны жор болон брендийг Asa Candler хэмээх эр 1889 онд худалдан авсан бөгөөд 1892 онд Кока-Кола компанийг үүсгэн байгуулсан байна.

Түүхэн замнал[засварлах]

  • 1886 он 5 сар - Пембертон гэрийнхээ арын хашаанд 3 хөлтэй гуулин данханд өнгөтэй хатуу чихэрний сироп найруулжээ. Тэрээр Жакобын эмийн сан руу гудамжаар алхалж явахдаа Кока-Кола хэмээх шинэ бүтээгдэхүүнийг гаргасан гэдэг. Тухайн үед Кока-Кола хэрэглэгчдэд маш их таалагдсан бөгөөд 5 центээр худалдаалдаг байжээ.
  • 1886 он - Кока-Колагийн борлуулалт өдөрт дунджаар 9 ширхэг худалдаалагддаг байжээ. Эхний жилдээ Пембертон хүрэн улаан модон торхонд хийсэн сиропоо 25 галлоныг борлуулжээ. Улаан өнгө нь маш тод хурц өнгө учраас аливаа зүйлд ямагт № 1 гэсэн утга санааг илэрхийлж байжээ.
  • 1891 он - атлантагийн бизнес эрхлэгч Аса Ж.Кандлер Кока-Колагийн бизнесийг өөрийн эзэмшилдээ авсан байна. Учир нь тухайн үед Пембертоний биеийн байдал муу байсан бөгөөд ихээхэн хэмжээний өрөнд орсон байжээ. Тэрээр зар сурталчилгаандаа 76,96$ зарцуулсан боловч ердөө 50,00 $-н ашиг олсон байна. Кандлер компанийг 2,300 $-р өөрийн болгожээ. Дөрвөн жилийн дотор Кандлер бүх муж, нутаг дэвсгэрээр Кока-Коланы хэрэглээг тархааж чаджээ.
  • 1893 он 1сар - Кока-Кола АНУ-н Байгууллагын бүртгэлд албан ёсоор бүртгэгдсэн байна.
  • 1894 он - Атлантагаас гадна Далласт сиропныхоо ургамлыг тарьж эхэлсэн.
  • 1899 он - Кандлерийн агуу амжилт буюу Кока-Колаг том хэмжүүртэйгээр савладаг болсон.
  • 1906 он - АНУ-с гадна Куба болон Панамад Кока-Колаг савладаг болсон
  • 1915 он - Суурь шилний компани байгуулж, Кока-Колаг шилэн савлах болсон
  • 1917 он - Өдөрт 3 сая Coke худалдаалагдаж, Кока-Кола нь дэлхийд хамгийн их танигдсан барааны тэмдэг болсон байна.
  • 1919 он - Кока-Кола компанийг 25 сая доллараар худалдсан
  • 1923 он - Кока-Кола компанийг Эрнест Вүүдраффтад 25 сая доллараар худалдсан. Тэрээр өөрийн хүү болох Роберт Вүүдраффтад компаниа шилжүүлж, хүү нь 60 жил тус компанийн ерөнхийлөгчөөр ажиллажээ.
  • 1923 он - Вүүдраффт 6 зурагтай шил нэвтрүүлжээ.
  • 1925 он - Өдөрт 6 сая Coke худалдаалагддаг болов.
  • 1927 он - Кока-Колагийн анхны радио сурталчилгаа явагдсан
  • 1928 он - Кока-Колагийн борлуулалт анх удаа борлуулалтаараа тэргүүлсэн байна.
  • 1931 он - Coke нь 40 улсад савлагддаг болов.
  • 1950 он - Телевизороор зар сурталчилгаагаа цацаж эхэлсэн. Кока-Колагийн зар сурталчилгааг дэлхий даяар нийт 500 суваг сурталчилжээ.
  • 1952 он - Виллиям Т.Кемплийн “The Big Beverage” нэртэй Кока-Колагийн тухай анхны дуурь тавигдсан байна.
  • 1960 он - 12 унцитай Coke-н лаазан савыг танилцуулжээ.
  • 1961 он - Sprite ундааг танилцуулжээ
  • 1971 он - "I'd like to Buy the World a Coke” нэртэй дуу зохиогдсон.
  • 1977 он - Кока-Коланы савыг патенталсан байна.
  • 1978 он - 2 Атланда дахь шинэ корпорацийн толгой компанид 150 ажилчин ирсэн.
  • 1982 он - Diet Coke-г 7 сард танилцуулж худалдаанд гаргасан.
  • 1985 он - 7сар Шинэ Coke-г худалдаанд гаргаж хэрэглэгчдэд танилцуулсан байна.
  • 1988 он - Кока-Кола нь Soviet Union-н анхны бие даасан оператор болсон байна.
  • 1993 он - “Үргэлж Кока-Кола” гэсэн зар сурталчилгааны уриа гаргасан байна.
  • 1993 он - Кока-Кола дэлхий даяар 10 тэрбумаас илүүтэйгээр худалдаалагдсан.
  • 1995 он - Space Shuttle Discovery дээр кокыг хэрэглэх болсон.
  • 1996 он - АНУ-н Жеоржио мужийн Атланта хотноо Зуны олимп зохион байгуулагдсан бөгөөд Кока-Кола 65 жилийн туршид олимпийн наадмыг ивээн тэтгэсэн байна.

—

Үйлдвэрлэл[засварлах]

Найрлага[засварлах]

  • Хийжүүлсэн ус
  • Элсэн чихэр
  • Поспорийн хүчил
  • Будагч бодис
  • Байгалийн амтлагч

355мл-ийн нэг лааз саванд 39гр нүүрс ус, 50гр сод, 140гр калори найрлагатай байдаг. Байгалийн амтлагчийн жор : Кока колагийн амтлагчдийн жор нь үйлдвэрлэгчдийн нууц хэвээр байгаа. Анхны жорын хувилбар нь Suntrust банкинд 86 жилийн турш хадгалагдсан бөгөөд 2011 оны 12-р сарын 8-нд Атлантагийн дэлхийн Кока кола музейд олны хуртээл болсон.

Мөн үзэх[засварлах]

References[засварлах]

Гадны холбоосууд[засварлах]

Wikimedia Commons has media related to Кока-Кола.