Монголын эдийн засаг

Economy of Mongolia
	Улаанбаатар хотын агаарын зургаар харагдах төв хэсэг — Монголын эдийн засгийн төв. Дунд хэсэгт Сүхбаатарын талбай, ар талд Blue Sky Tower харагдана
Currency	Монгол төгрөг (MNT, ₮)
Санхүүгийн жил	Календарийн жил
Trade organizations	WTO, IMF, Дэлхийн банк, ADB, SCO (Ажиглагч)
Country group	Хөгжиж буй/шинээр хөгжиж буй"World Economic Outlook Database, April 2019". IMF.org. International Monetary Fund. Архивласан огноо 22 Арванхоёрдугаар сар 2019. Татаж авсан: 29 Есдүгээр сар 2019.; Дээд-дунд орлоготой эдийн засаг"World Bank Country and Lending Groups". datahelpdesk.worldbank.org. World Bank. Архивласан огноо 28 Аравдугаар сар 2019. Татаж авсан: 29 Есдүгээр сар 2019.;
Statistics
Population	▲ 3,537,947 (2025)"Mongolia Population 1950-2025". macrotrends.net. MacroTrends. Татаж авсан: 6 Тавдугаар сар 2025.
GDP	• ▲ $25.11 тэрбум (нэрлэсэн; 2025)"IMF DataMapper: Mongolia". International Monetary Fund. Татаж авсан: 31 Аравдугаар сар 2025. • ▲ $73.28 тэрбум (PPP; 2025)
GDP rank	• 123-р (нэрлэсэн; 2025) • 113-р (PPP; 2025)
GDP growth	• ▲ 5.5% (2025) • ▲ 5.5% (2026f) • ▲ 5.5% (2027f)
GDP per capita	• ▲ $7,010 (нэрлэсэн; 2025) • ▲ $20,380 (PPP; 2025)
GDP per capita rank	• 102-р (нэрлэсэн; 2025) • 94-р (PPP; 2025)
GDP by sector	хөдөө аж ахуй: 12.1%; аж үйлдвэр: 38.2%; үйлчилгээ: 49.7%; (2017 оны тооцоо);
Inflation (CPI)	10.3% (2023); 6.5% (2024); 9.0% (2025)"International Monetary Fund, April 2025". IMF.org. International Monetary Fund.;
Population below poverty line	27.1% (2022)"Ядуурлын түвшин 2022 онд 27.1 хувьтай гарчээ". data.worldbank.org. Архивласан огноо 14 Арваннэгдүгээр сар 2022. Татаж авсан: 9 Нэгдүгээр сар 2020.; $3.20 (2011 PPP)-оос доош орлоготой хүн ам: 2% (2022)"Poverty headcount ratio at $3.20 a day (2011 PPP) (% of population) - Mongolia". data.worldbank.org. World Bank. Архивласан огноо 14 Арваннэгдүгээр сар 2022. Татаж авсан: 21 Гуравдугаар сар 2020.;
Gini coefficient	32.7 medium (2018)"GINI index (World Bank estimate) - Mongolia". data.worldbank.org. World Bank. Архивласан огноо 1 Нэгдүгээр сар 2020. Татаж авсан: 21 Гуравдугаар сар 2020.
Хүний хөгжлийн илтгэлцүүр	▲ 0.747 high (2023)"Human Development Index (HDI)". hdr.undp.org. HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme. (104-р); ▲ 0.647 medium IHDI (2023, 72-р);
Labor force by occupation	хөдөө аж ахуй: 31.1%; аж үйлдвэр: 18.5%; үйлчилгээ: 50.5%; (2016)"The World Factbook". CIA.gov. Central Intelligence Agency. Архивласан огноо 15 Нэгдүгээр сар 2023. Татаж авсан: 5 Дөрөвдүгээр сар 2019.;
Unemployment	▼ 5.43% (2024 оны тооцоо); ▼ 9.9% (2019 оны III улирал)"UNEMPLOYMENT RATE, sex, region, aimag and the Capital, by quarter, annual". 1212.mn. National Statistics Office of Mongolia. Архивласан огноо 14 Арваннэгдүгээр сар 2022. Татаж авсан: 3 Хоёрдугаар сар 2020.; ▼ Залуучуудын ажилгүйдэл 16.8% (2018)"Unemployment, youth total (% of total labor force ages 15-24) (national estimate) - Mongolia". data.worldbank.org. World Bank. Архивласан огноо 14 Арваннэгдүгээр сар 2022. Татаж авсан: 3 Хоёрдугаар сар 2020.;
Main industries	Барилга болон Барилгын материал, Уул уурхай (Нүүрс, Зэс, Молибден, Жонш, Цагаан тугалга, Вольфрам, мөн Алт), Газрын тос, Хүнс болон Ундаа, Малын гаралтай бүтээгдэхүүн боловсруулах, Ноолуур болон байгалийн ширхэгт үйлдвэрлэл
External
Exports	▲ $12.65 тэрбум (2023 оны тооцоо)
Export goods	зэс, хувцас, мал аж ахуйн бүтээгдэхүүн, ноолуур, ноос, шир, жонш, бусад өнгөт металл, нүүрс, түүхий тос
Main export partners	Загвар:Country data China(-) 82.60%; Загвар:Country data Switzerland(+) 9.41%; Загвар:Country data Singapore(+) 2.75%; Загвар:Country data South Korea(+) 2.42%; Загвар:Country data Russia(-) 1.22%; (2021)"Mongolia trade balance, exports, imports by country 2020". WITS, World Integrate Trade Solution. Архивласан огноо 11 Гуравдугаар сар 2023. Татаж авсан: 22 Аравдугаар сар 2022. {{cite web}}: Text "WITS Data" ignored (help);
Imports	▲ $4.345 тэрбум (2017 оны тооцоо)
Import goods	машин, тоног төхөөрөмж, түлш, автомашин, хүнсний бүтээгдэхүүн, үйлдвэрийн өргөн хэрэглээний бараа, химийн бүтээгдэхүүн, барилгын материал, тамхи, цахилгаан хэрэгсэл, саван ба угаалгын бодис
Main import partners	Загвар:Country data China(+) 36.39%; Загвар:Country data Russia(+) 28.56%; Загвар:Country data Japan(-) 6.62%; Загвар:Country data South Korea(-) 4.51%; Загвар:Country data Germany(+) 3.25%; (2021)"Mongolia trade balance, exports, imports by country 2020". WITS, World Integrate Trade Solution. Архивласан огноо 11 Гуравдугаар сар 2023. Татаж авсан: 22 Аравдугаар сар 2022. {{cite web}}: Text "WITS Data" ignored (help);
FDI stock	▲ $18.02 тэрбум (2017 оны тооцоо); ▲ Гадаадад: $495 сая (2017 оны 12 сарын 31-ний байдлаар);
Current account	▼ −$1.155 тэрбум (2017 оны тооцоо)
Gross external debt	▲ $33.8% тэрбум (2023 оны тооцоо)
Public finances
Government debt	▲ ДНБ-ий 180.3% (2023 оны тооцоо)
Foreign reserves	▲ $3.016 тэрбум (2017 оны 12 сарын 31-ний байдлаар)
Budget balance	−6.4% (ДНБ-ий) (2017 оны тооцоо)
Revenues	2.967 тэрбум (2017 оны тооцоо)
Expenses	3.681 тэрбум (2017 оны тооцоо)
Economic aid	$185.94 сая (2008)
Credit rating	Standard & Poor’s:"Sovereigns rating list". Standard & Poor’s. Архивласан огноо 26 Зургаадугаар сар 2015. Татаж авсан: 26 Тавдугаар сар 2011.BB- (Domestic)BB- (Foreign)BB (T&C Assessment)Outlook: StableRogers, Simon; Sedghi, Ami (15 Дөрөвдүгээр сар 2011). "How Fitch, Moody's and S&P rate each country's credit rating". The Guardian. Архивласан огноо 1 Наймдугаар сар 2013. Татаж авсан: 31 Тавдугаар сар 2011.Moody’s:B1Outlook: StableFitch:B+Outlook: Stable
	All values, unless otherwise stated, are in US dollars.

Загвар:Use American English Загвар:Update

‘’‘Монголын эдийн засаг’’’ уламжлалт байдлаар хөдөө аж ахуй, мал аж ахуйд тулгуурлаж ирсэн. Монгол орон мөн өргөн хүрээний ашигт малтмалын ордтой: зэс, нүүрс, молибден, цагаан тугалга, вольфрам, мөн алт нь үйлдвэрийн үйлдвэрлэлийн томоохон хэсгийг бүрдүүлдэг. Зөвлөлтийн тусламж (дээд үедээ дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ)-ийн гуравны нэгтэй тэнцэх хэмжээтэй) 1990–91 онд Зөвлөлт Холбоот Улсын задралын үеэр бараг нэгэн зэрэг алга болж, Монгол Улсыг гүн уналт руу түлхсэн.

Эдийн засгийн өсөлт 1997–99 онд сэргэж эхэлсэн ч 1996 онд байгалийн гамшгууд болон дэлхийн зах зээл дээрх зэс болон ноолуурын үнийн өсөлтөөс шалтгаалан түр саарсан. 1998, 1999 онд 1997 оны Азийн санхүүгийн хямралын нөлөөгөөр улсын орлого ба экспорт огцом унасан. 1999 оны 8, 9-р сард ОХУ газрын тос, тосны бүтээгдэхүүний экспортыг түр хориглосноор эдийн засаг нэмэлт цохилт авсан. Монгол Улс 1997 онд Дэлхийн худалдааны байгууллага (WTO)-д элссэн.Montsame News Agency. ‘‘Mongolia’’. 2006, Foreign Service Office of Montsame News Agency, ISBN 99929-0-627-8, p. 72 Олон улсын донор орнууд 1999 оны 6-р сард Улаанбаатар хотноо болсон Consultative Group уулзалтаар жил бүр 300 сая ам.доллароос дээш хэмжээний дэмжлэг амласан. Сүүлийн жилүүдэд уул уурхай өссөнөөр Монголын эдийн засаг хурдтай тэлж, 2013 онд ДНБ-ий өсөлт 11.7%-д хүрсэн.philip (23 Гуравдугаар сар 2014). "Mongolia's economic prospects and challenges". East Asia Forum Quarterly. 6 (1): 3–5. Архивласан огноо 6 Тавдугаар сар 2023. Татаж авсан: 10 Наймдугаар сар 2016. Гэвч өсөлтийн ихэнх нь экспортод тулгуурласан тул Хятадын өсөлт саарахтай зэрэгцэн дэлхийн уул уурхайн мөчлөг сулрахад Монгол эдийн засаг мэдрэмтгий байсаар байна.Anonymous (2 Есдүгээр сар 2014). "Mongolia: Economy". Asian Development Bank (Англи хэлээр). Архивласан огноо 2 Зургаадугаар сар 2023. Татаж авсан: 10 Наймдугаар сар 2016.

Эдийн засгийн түүх

Социалист үе

Гол өгүүлэл: Монгол Ардын Бүгд Найрамдах Улсын эдийн засаг

1990–91 оны улс төрийн огцом өөрчлөлтүүд нь Монгол Улсыг зах зээлийн эдийн засагт шилжүүлэх оролдлогын эхлэл болсон ч, энэ үйл явц нь хуучин Зөвлөлт Холбоот Улсын эдийн засаг задран уналттай нүүр тулснаар хүндрэлтэй байсан. 1991 оноос өмнө Монголын худалдааны 80% нь хуучин ЗХУ-тай, 15% нь Эдийн засгийн харилцан туслалцах зөвлөл (CMEA)-ийн бусад орнуудтай хийгддэг байв. Монгол Улс түлш, эм, сэлбэг хэрэгсэл зэрэгт хуучин ЗХУ-аас ихээхэн хамааралтай байсан бөгөөд үйлдвэрүүд болон цахилгаан станцуудын хэвийн ажиллагаанд эдгээр нь чухал байв.Robert L. Worden, ed. (1991). Mongolia: A Country Study (PDF). Federal Research Division, Library of Congress. х. 163–164. Татаж авсан: 11 Долоодугаар сар 2025.

Хуучин ЗХУ нь Монголын үйлдвэрийн бүтээгдэхүүний гол зах зээл байлаа. 1980-аад онд Монголын аж үйлдвэрийн салбарын ач холбогдол нэмэгдэж, 1989 онд материаллаг бүтээгдэхүүний 34%-ийг (хөдөө аж ахуй 18% байсан) бүрдүүлж байсан гэж тооцдог. Гэсэн ч ашигт малтмал болон мал, малын гаралтай бүтээгдэхүүн нь экспортын ихэнх хувийг бүрдүүлсээр байсан. Гол импорт нь машин тоног төхөөрөмж, газрын тос, даавуу, барилгын материал байв.

1980-аад оны сүүлээр Засгийн газар коммунист бус Ази болон Баруун орнуудтай харилцаагаа сайжруулж, Монголын аялал жуулчлал хөгжиж эхэлсэн. 1991 оны 1-р сарын 1-нээс Монгол Улс ба хуучин ЗХУ хоёр талын худалдааг дэлхийн үнээр хатуу валютаар хийхээр тохиролцсон.

Гадаад худалдааны хүндрэл байсан ч Монгол Улс шинэчлэлийг үргэлжлүүлсэн. 1990-ээд онд жижиг дэлгүүр, аж ахуйн нэгжүүдийн хувьчлал ихэнхдээ дуусаж, үнийн ихэнхийг чөлөөлсөн. Томоохон төрийн өмчит үйлдвэрүүдийн хувьчлал эхэлсэн. Татварын шинэчлэл ч хийгдэж, 1991 оны сүүлээр бартер болон албан ханшийн ялгааг нэгтгэсэн.

Зах зээлийн эдийн засагт шилжилт

1990–1993 онд Монгол Улсад гурван оронтой инфляц, өссөн ажилгүйдэл, өргөн хэрэглээний барааны хомсдол, хүнсний нормчлол зэрэг үзэгдэл гарсан. Энэ үед эдийн засгийн үйлдвэрлэл гуравны нэгээр буурсан. Зах зээлийн шинэчлэл, хувийн хэвшил хөгжихийн хэрээр 1994–95 онд эдийн засгийн өсөлт эргэн сэргэв. Гэвч өсөлт нь банкны зээл (ялангуяа төрийн өмчит байгууллагуудад) хэт төвлөрөхөд тулгуурласнаар банкны салбарын доройтолтой хавсарсан. 1995 онд ДНБ ойролцоогоор 6% өссөн нь ихэвчлэн зэсийн үнийн өсөлттэй холбоотой. 1996–99 онд бодит өсөлт дунджаар 3.5% орчимд тогтворжсон нь 1997 оны Азийн санхүүгийн хямрал, 1998 оны Оросын санхүүгийн хямрал, мөн түүхий эдийн (ялангуяа зэс, алт) үнэ муудсантай холбоотой.

1999 онд 3.2% байсан ДНБ-ий өсөлт 2000 онд 1.3% болж буурсан. Үүний гол шалтгаан нь 2000 онд цаг агаарын хүндрэл, байгалийн гамшгийн улмаас 2.4 сая мал хорогдсон явдал байв. Нүүдлийн мал аж ахуйд хэт түшиглэсэн хөгжлөөс ангид салбаруудыг хөгжүүлэхэд газаргүй, дэд бүтэц сул зэрэг хязгаарлалт байсан. 1990 оноос хойш 61 орны 1,500 гаруй гадаад компани нийт 338.3 сая ам.долларыг Монгол Улсад хөрөнгө оруулсанЗагвар:When. 2003 он гэхэд хувийн компаниуд Монголын ДНБ-ий 70%, экспортын 80%-ийг бүрдүүлж байв.Montsame News Agency. ‘‘Mongolia’’. 2006, Foreign Service Office of Montsame News Agency, ISBN 99929-0-627-8, p. 67

Сүүлийн үе хүртэл Монгол Улсад гадаадын хөрөнгө оруулалтад харьцангуй цөөн хязгаарлалт байсан. Иймээс уул уурхайн салбарын гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтад эзлэх хувь 1990 онд бараг тэг байсан бол 1999 онд 25% орчимд хүрч өссөн.Enerelt Enkhbold, 2014. “The Impact of SEFILM on the Valuation of Mining Companies Архивлагдсан 8 Арванхоёрдугаар сар 2022 at the Wayback Machine”. Монголын Нийгэм-Эдийн Засгийн Өнөөгийн Байдал, Тулгамдсан Асуудлууд. Илтгэлүүдийн эмхэтгэл, pp. 240–253

Орчин үеийн эдийн засгийн хөгжил

Монгол Улсын Хятадтай хийдэг худалдаанд түшиглэсэн байдал нь 2008 оны санхүүгийн хямралын нөлөөг ихэсгэсэн бөгөөд"Mongolia Quarterly review for February 2009" (PDF). World Bank. Архивласан (PDF) огноо 14 Арваннэгдүгээр сар 2022. Татаж авсан: 7 Дөрөвдүгээр сар 2010. эдийн засгийн өсөлтийг мэдэгдэхүйц сааруулсан. Металлын үнэ (ялангуяа зэс) огцом буурснаар (2008 оны 7-р сараас 2009 оны 2-р сар хүртэл 65%-иар буурсан), түүхий эдийн экспорт хумигдаж, 2009 онд Монголын хөрөнгийн биржийн MSE Top-20 индекс 2007 оны дунд үеийн огцом өсөлтөөс хойших хамгийн доод түвшинд хүрсэн."Монголын Хөрөнгийн Бирж". Mongolian Stock Exchange. Архивласан огноо 27 Арванхоёрдугаар сар 2012. Татаж авсан: 7 Дөрөвдүгээр сар 2010. Эдийн засаг сэргэж эхэлж байхад 2009–2010 оны өвөл Зуд тохиож, олон тооны мал хорогдсоноор ноолуурын үйлдвэрлэлд хүндээр нөлөөлсөн (ноолуур нь экспортын орлогын өөр нэг 7%-ийг бүрдүүлдэг).

Дэлхийн банк болон ОУВС-ын тооцоогоор бодит ДНБ-ий өсөлт 2009 онд 8%-иас 2.7% болж буурч, экспорт $2.5 тэрбумаас $1.9 тэрбум болж 26%-иар багассан бөгөөд 2008 он хүртэлх тогтвортой өсөлт тасалдсан. Үүний улмаас ядуурлаас гарах хүмүүсийн тоо хямрал байгаагүй тохиолдлоос 20,000–40,000-аар (хүн амын 0.7–1.4%) цөөн байх магадлалтай гэж төсөөлж байв.

Гэвч 2009 оны сүүл, 2010 оны эхээр зах зээл дахин сэргэж эхэлсэн. Өмнөх тогтворгүй байдлаас сургамж авч, хууль эрх зүйн шинэчлэл болон чангарсан төсвийн бодлого нь эдийн засгийг тогтвортой тэлэхэд чиглэсэн. 2010 оны 2-р сард гадаад хөрөнгийн хэмжээ USD 1,569,449 сая гэж бүртгэгдсэн."Bank of Mongolia Monthly Stat Bulletin". Bank of Mongolia. Хоёрдугаар сар 2010. Эх хувилбараас архивласан: 1 Арванхоёрдугаар сар 2024. Татаж авсан: 7 Дөрөвдүгээр сар 2010. Шинэ худалдааны гэрээ хэлэлцээрүүд байгуулагдаж, гадаадын хөрөнгө оруулагчид “[[]]”-д анхаарал хандуулсаар байна.

Монголд уул уурхай нь аж үйлдвэрийн гол салбар бөгөөд нийт аж үйлдвэрийн 30%-ийг бүрдүүлдэг.Montsame News Agency. ‘‘Mongolia’’. 2006, Foreign Service Office of Montsame News Agency, ISBN 99929-0-627-8, p. 82 Мөн ноолуурын үйлдвэрлэл чухал байр суурь эзэлнэ. Монгол Улс ноолуурын үйлдвэрлэлээр дэлхийд хоёрдугаарт ордог бөгөөд “Gobi Cashmere” компани 2006 оны байдлаар дэлхийн ноолуурын үйлдвэрлэлийн 21%-ийг дангаараа бүрдүүлж байсан.Montsame News Agency. ‘‘Mongolia’’. 2006, Foreign Service Office of Montsame News Agency, ISBN 99929-0-627-8, p. 86

2019 оны нийт экспорт 7.6 тэрбум ам.доллар байжээ."Mongolia". 14 Арваннэгдүгээр сар 2021. Архивласан огноо 9 Арванхоёрдугаар сар 2022. Татаж авсан: 30 Дөрөвдүгээр сар 2022. {{cite web}}: Text "2003 - 2019" ignored (help); Text "ALL COMMODITIES" ignored (help); Text "Imports and Exports" ignored (help); Text "Value (US$) and Value Growth, YoY (%)" ignored (help); Text "World" ignored (help)

2022 оны эдийн засгийн өсөлтийг 1% орчим гэж үзэж байсан бөгөөд олон улсын байгууллагууд 2023 онд түүхий эдийн экспорт нэмэгдэхтэй холбоотойгоор өсөлт дор хаяж 6%-д хүрч эрчимжинэ гэж таамагласан.Adiya, Amar (22 Зургаадугаар сар 2022). "Mongolia's Economy Plunges Amid Border Disruptions and Growing Food Shortages". Mongolia Weekly (Англи хэлээр). Архивласан огноо 5 Хоёрдугаар сар 2023. Татаж авсан: 11 Есдүгээр сар 2022. 2023 оноос эхлэн Хятад руу чиглэсэн нүүрсний төмөр замын шинэ шугамууд ашиглалтад орж, өмнөд Монголын Оюу Толгойн уурхай дахь Rio Tinto-гийн газрын доорх уурхайн зэсийн үйлдвэрлэл өсөхөөр төлөвлөгдсөнөөр түүхий эдийн экспортын томоохон өсөлт хүлээгдэж байсан.

2020-аад оны эхэн үед Монголын эдийн засаг нь байгалийн нөөцийн экспортод тулгуурласан өсөлттэй ч, уул уурхайд хэт төвлөрөх, өрийн хэмжээ нэмэгдэх, инфляц, мөн Оросоос түлш нийлүүлэх эрсдэл зэрэг сорилтууд эдийн засгийн тогтвортой байдалд заналхийлж байв. Засгийн газар дэд бүтэц болон нийгмийн хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байсан ч эдгээр эрсдэл үргэлжилсэн."Mongolia FAQ". www.mongoliaweekly.org. 21 Есдүгээр сар 2024. Татаж авсан: 21 Есдүгээр сар 2024.

2025 оны 11-р сард Монгол Улсын Их Хурал 2026 оны улсын төсвийг баталж, орлогыг ₮31.93 их наяд, зарлагыг ₮32.98 их наядаар тооцсон бөгөөд алдагдал нь ДНБ-ий ойролцоогоор 1% байх төлөвтэй гэжээ.Adiya, Amar (12 Арваннэгдүгээр сар 2025). "Mongolian Parliament Passes the 2026 Budget Amid Promises of Restraint". Mongolia Weekly (Англи хэлээр). Татаж авсан: 24 Арваннэгдүгээр сар 2025. ‘‘Mongolia Weekly’’-ийн мэдээлснээр төсөв нь тансаг/шаардлагагүй зардлыг хязгаарлах, төрийн албан хаагчдын цалинг инфляцтай уялдуулан тохируулах, тоног төхөөрөмж худалдан авалтыг бууруулахын зэрэгцээ үргэлжилж буй хөрөнгө оруулалтын төслүүдийг нэн тэргүүнд тавих арга хэмжээнүүдийг тусгасан байна.Adiya, Amar (12 Арваннэгдүгээр сар 2025). "Mongolian Parliament Passes the 2026 Budget Amid Promises of Restraint". Mongolia Weekly (Англи хэлээр). Татаж авсан: 24 Арваннэгдүгээр сар 2025.

The Wolf Economy

Энэ нэр томьёог Renaissance Capital “Mongolia: “Blue-sky opportunity”” тайландаа анх гаргаж, улмаар нийтэд түгээсэн."Strategy Mongolia: Country overview, Equity research, 11 December 2009" (PDF). www.petromatad.com. Эх хувилбараас (PDF) архивласан: 27 Дөрөвдүгээр сар 2015. Татаж авсан: 11 Нэгдүгээр сар 2022. Тэд Монгол Улсыг шинэ Азийн бар болох (“Mongolian wolf” гэж нэрлэхийг илүүд үзсэн) бөгөөд “зогсоошгүй” эдийн засгийн өсөлт хүлээж байна гэж таамагласан."Mongolian Wolf to Be 'Unstoppable'". biznetwork.mn / Bloomberg. 14 Арванхоёрдугаар сар 2009. Архивласан огноо 18 Нэгдүгээр сар 2011. Татаж авсан: 7 Дөрөвдүгээр сар 2010. Уул уурхайн салбарын шинэ хөгжил, гадаадын сонирхол асар хурдтай нэмэгдэж буйтай холбоотойгоор “Wolf Economy” нь өсөлтийн боломжтой гэж үздэг. Энэ “довтолгоонтой” нэр нь хөрөнгийн зах зээл дээрх Монголын хандлагыг илэрхийлдэг бөгөөд шинэ ашигт малтмалын нөөц нь дэлхийн хамгийн хурдтай өсөх эдийн засгуудын нэг хэвээр үлдэх боломж олгоно гэж тайлбарладаг."Investment in Mongolia 2019 - KPMG Mongolia". KPMG (Америк-англи хэлээр). 16 Арваннэгдүгээр сар 2020. Архивласан огноо 14 Тавдугаар сар 2021. Татаж авсан: 14 Тавдугаар сар 2021.

Банкууд

Банкны салбар өндөр төвлөрсөн бөгөөд 2015 оны байдлаар таван банк санхүүгийн нийт хөрөнгийн ойролцоогоор 80%-ийг эзэмшиж байсан гэж үздэг:Aaron Batten, Poullang Doung, Enerelt Enkhbold, Gemma Estrada, Jan Hansen, George Luarsabishvili, Md. Goland Mortaza, and Donghyun Park, 2015. The Financial Systems of Financially Less Developed Asian Economies: Key Features and Reform Priorities Архивлагдсан 5 Наймдугаар сар 2020 at the Wayback Machine. ADB Economics Working Paper Series No. 450 Монголын хамгийн том таван дотоодын банкны хувьцааг удахгүй хэсэгчлэн хувьчлагдах Монголын Хөрөнгийн Биржээр анх удаа олон нийтэд санал болгохоор болсон.Adiya, Amar (25 Тавдугаар сар 2022). "What You Need To Know About Mongolia and What's On the Horizon in H2 2022". Mongolia Weekly (Англи хэлээр). Архивласан огноо 27 Тавдугаар сар 2022. Татаж авсан: 27 Тавдугаар сар 2022.

Арилжааны банкууд

KhasBank – ХасБанк нь Улаанбаатар хотод төвтэй, олон нийтэд чиглэсэн хөгжлийн банк болон бичил санхүүгийн байгууллага бөгөөд 2012 оны 6-р сарын байдлаар улсын хэмжээнд 100 салбар, 1309 ажилтантай байсан.
Khan Bank – Хаан Банк төв оффис нь Улаанбаатар хотод байрладаг бөгөөд тэнд 5 салбартай. Улсын хэмжээнд 24 бүсийн салбартай бөгөөд тус бүр нь өөрийн бүсийн 15–25 жижиг салбарыг хариуцдаг, нийтдээ 512 салбарын сүлжээтэй байсан."Mission statement". Эх хувилбараас архивласан: 24 Дөрөвдүгээр сар 2013. Татаж авсан: 7 Тавдугаар сар 2013.
Golomt Bank – Голомт банк 1995 онд байгуулагдсан бөгөөд дотоодын банкны системийн хөрөнгийн ойролцоогоор 23%-ийг удирддаг. Сүүлийн үед хувьцаагаа санал болгож эхэлсэн.
Худалдаа хөгжлийн банк – Хаан? (Тайлбар: эх бичвэрт TDB гэж байна) Хөгжлийн банк? (Энд “TDB” нь Худалдаа, хөгжлийн банк гэсэн утгатай.) 1990 онд байгуулагдсан бөгөөд Монголын хамгийн “хуучин” банк гэж дурдагддаг. 28 салбар, тооцооны төвүүд, 60 АТМ, 1300 ПОС терминал, Internet/SMS банк зэрэг сүлжээтэй."Introduction: Trade and Development Bank of Mongolia". Trade and Development Bank of Mongolia. Эх хувилбараас архивласан: 22 Долоодугаар сар 2011. ING зэрэг гадаадын банкууд зах зээлд нэвтэрч эхэлсэн гэж дурдсан.
Бусад жижиг банкууд: M-Bank, State bank, Capitron Bank, Arig Bank, Bogd Bank, Chinggis Bank.

Зээл авах боломжийн үзүүлэлтээр Монгол Улс 2015 оны “Ease of Doing Business” судалгаанд 189 эдийн засгаас 61-д жагссан."Doing Business in Mongolia - World Bank Group". Эх хувилбараас архивласан: 6 Арванхоёрдугаар сар 2011. Татаж авсан: 21 Арваннэгдүгээр сар 2011. Харин 2015 оны 5-р сарын байдлаар банкны салбарын салбаржилт (branch penetration) өндөр байсан гэж үзэж, 15,257 хүн тутамд 1 банкны салбар ногдож байсан.

Хөрөнгө оруулалтын банкууд

Хөрөнгийн зах зээлийн орчин бэхжихийн хэрээр гадаад болон дотоодын олон хөрөнгө оруулалтын байгууллага Монголд үйл ажиллагаа явуулж эхэлсэн. Дотоодын нэр нөлөө бүхий байгууллагуудад: TDB Capital Архивлагдсан 31 Арванхоёрдугаар сар 2019 at the Wayback Machine, Eurasia Capital, Monet Investment Bank, BDSec, MICC Архивлагдсан 18 Наймдугаар сар 2020 at the Wayback Machine, мөн Frontier Securities зэрэг багтана.

Байгаль орчин

Гол өгүүлэл: Монгол дахь байгаль орчны асуудлууд

Коммунист дэглэмийн үеийн хурдтай хотжилт болон аж үйлдвэрийн өсөлтийн бодлогын үр дүнд Монголд байгаль орчны доройтол ноцтой асуудал болсон. Улаанбаатар хотод түүхий нүүрс түлэх, олон мянган үйлдвэр, мөн хувь хүний автомашины хэрэглээ огцом нэмэгдсэнээрGheorghe, Adrian (Хоёрдугаар сар 2018). MONGOLIA’S AIR POLLUTION CRISIS: A call to action to protect children’s health (PDF). х. 15. агаарын бохирдол хүндэрсэн. Ойгүйжилт, бэлчээрийн хэт ашиглалт, мөн өмнөх үед тариалангийн талбайг нэмэгдүүлэх зорилгоор онгон газар хагалснаас үүдэн салхи, борооны хөрсний элэгдэл нэмэгдсэн.

Бусад статистик

Доорх хүснэгтэд 2007–2022 оны эдийн засгийн гол үзүүлэлтүүдийг харуулсан болно."Report for Selected Countries and Subjects". www.imf.org/en/Home (Америк-англи хэлээр). Архивласан огноо 1 Арванхоёрдугаар сар 2021. Татаж авсан: 23 Гуравдугаар сар 2023.Загвар:Full citation needed

Year	GDP (in bil. US$ PPP)	GDP per capita (in US$ PPP)	GDP (in bil. US$ nominal)	GDP growth in percentage(real)	Inflation in percentage(in Percent) 2007 17.5 6,841 4.2 8.8 17.8 - 2008 19.3 7,250 5.6 7.8 22.1 - 2009 19.0 6,969 4.6 -2.1 4.2 - 2010 20.6 7,357 7.2 7.3 12.9 - 2011 24.7 8,474 10.4 17.3 8.9 - 2012 28.9 9,332 12.3 12.3 14.1 - 2013 30.4 10,197 12.6 11.6 12.5 - 2014 32.5 10,760 12.2 7.9 10.4 - 2015 31.9 10,796 11.6 2.4 1.0 - 2016 32.8 10,739 11.2 1.5 1.3 - 2017 35.4 11,137 11.5 5.6 6.3 - 2018 39.0 11,775 13.2 7.7 8.2 - 2019 42.0 12,215 14.2 5.6 5.2 - 2020 40.5 11,447 13.3 -4.6 2.3 - 2021 42.9 11,456 15.3 1.6 13.5 - 2022 47.1 11,567 17.1 2.5 14.2 } ‘’‘Өрхийн орлого/хэрэглээний хувийн жин:’’’ • ‘‘хамгийн доод 10%:’’ 3.5% • ‘‘хамгийн дээд 10%:’’ 35% (2005) ‘’‘Өрхийн орлогын хуваарилалт – Жини индекс:’’’ 40 (2000) ‘’‘Хөдөө аж ахуй – бүтээгдэхүүн:’’’ улаанбуудай, арвай, хүнсний ногоо, тэжээлийн ургамал, хонь, ямаа, үхэр, тэмээ, адуу ‘’‘Аж үйлдвэрүүд:’’’ барилга ба барилгын материал; уул уурхай (нүүрс, зэс, молибден, жонш, мөн алт); хүнс ба ундаа; малын гаралтай бүтээгдэхүүн боловсруулах, ноолуур болон байгалийн ширхэгт үйлдвэрлэл ‘’‘Аж үйлдвэрийн үйлдвэрлэлийн өсөлтийн түвшин:’’’ 6% (2010 оны тооцоо) ‘’‘Цахилгаан:’’’ • ‘‘үйлдвэрлэл:’’ 3.43 TWh (2006 оны тооцоо) • ‘‘хэрэглээ:’’ 2.94 TWh (2006 оны тооцоо) • ‘‘экспорт:’’ 15.95 GWh (2006 оны тооцоо) • ‘‘импорт:’’ 125 GWh (2006 оны тооцоо) ‘’‘Цахилгаан – эх үүсвэрээр:’’’ • ‘‘шатах ашигт малтмал:’’ 80% • ‘‘усан цахилгаан:’’ 0% • ‘‘бусад:’’ 20% (2011) • ‘‘цөмийн:’’ 0% ‘’‘Газрын тос:’’’Загвар:Disputed-inline • ‘‘үйлдвэрлэл:’’ 822 barrels per day (130.7 m³/d) (2006 оны тооцоо) • ‘‘хэрэглээ:’’ 11,220 barrels per day (1,784 m³/d) (2006 оны тооцоо) • ‘‘экспорт:’’ 822 barrels per day (130.7 m³/d) (2006 оны тооцоо) • ‘‘импорт:’’ 12,280 barrels per day (1,952 m³/d) (2006 оны тооцоо) ‘’‘Экспортын бараа бүтээгдэхүүн:’’’ зэс, хувцас, мал аж ахуйн бүтээгдэхүүн, ноолуур, шир, жонш, бусад өнгөт металл ‘’‘Импортын бараа бүтээгдэхүүн:’’’ машин, тоног төхөөрөмж, түлш, автомашин, хүнс, үйлдвэрийн өргөн хэрэглээний бараа, химийн бүтээгдэхүүн, барилгын материал, элсэн чихэр, цай ‘’‘Ханш:’’’ төгрөг/ам.доллар: 1890 (2014), 1396 (2012), 1,420 (2009), 1,179.6 (2006), 1,205 (2005), 1,187.17 (2004), 1,171 (2003), 1,110.31 (2002), 1,097.7 (2001), 1,076.67 (2000) See also [засварлах \| кодоор засварлах] • Монгол Улс ба Олон улсын валютын сан • Монголын хөдөө аж ахуй • Монголын уул уурхай References [засварлах \| кодоор засварлах] Загвар:More citations needed External links [засварлах \| кодоор засварлах] • (Англи болон Монгол хэлээр) Сангийн яамны албан ёсны сайт • (Англи болон Монгол хэлээр) Монголбанк — Төв банкны албан ёсны сайт Архивлагдсан 28 Дөрөвдүгээр сар 2021 at the Wayback Machine • Mongolia Архивлагдсан 15 Нэгдүгээр сар 2023 at the Wayback Machine CIA World Factbook Загвар:Mongolia topics Загвар:World Trade Organization Загвар:Asia in topic Commons: Монголын эдийн засаг – Викимедиа дуу дүрсний сан