Номын санч

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search

Номын сангийн чиглэлээр мэргэжил эзэмшсэн, мэдээлэл хэрэгтэй байгаа хүмүүст зориулж мэдээллийг бүрдүүлэн, зохион байгуулж, мэдээллийн үйлчилгээ үзүүлж буй номын сангийн ажилтанг номын санч гэнэ.

Түүх[засварлах | edit source]

Эртний үе

Дундад зуун

Сэргэн мандалтын үе

Орчин цаг

Гүйцэтгэх үүрэг[засварлах | edit source]

Номын санчид олон тооны ажил үүрэг гүйцэтгэдэг. Тухайлбал:

  1. Уншигч, хэрэглэгчдэд мэдээллээр үйлчлэх;
  2. Сан хөмрөг: Мэдээллийг бүрдүүлэх, хадгалах, эмхлэх, цэгцлэх, бүрдүүлэлт хийх дараалал, загварыг боловсруулах, хэрэгжүүлэх;
  3. Цахим нөөц бүрдүүлэх, зохион байгуулах;
  4. Сургалт, мэдээллийн боловсрол олгох ажилд дэмжлэг үзүүлэх;
  5. Мэдээллийн сан болон хамтын ажиллагаатай бусад номын сангийн сан хөмрөгт түшиглэн уншигчидад шаардлагатай мэдээ материалаар хангах;
  6. Номын сангийн материалыг эмхлэх, ангилах, каталогт оруулах;
  7. Баримтыг цахим хэлбэрт шилжүүлэх;
  8. Лавлагааны ажил: Хайлтыг гар аргаар, эсвэл интернетээр, медиа ашиглан хийх, мэдээлэлд боловсруулалт хийх;
  9. Үйлчлүүлэгчийн хэрэгцээ шаардлагад нийцүүлэн номын сан, мэдээллийн үйлчилгээг өөрчлөх талаар судалгаа, шинжилгээ хийх;
  10. Эрдэм шинжилгээний мэдээ, тайлан бэлтгэх, боловсруулах;
  11. Ангиллын ажил;
  12. Каталог зохион байгуулалт, Метадата боловсруулалт хийх;
  13. Тусгай хадгаламж (сан хөмрөг), Өмч хөрөнгө хариуцах;
  14. Номын сан хоорондын ном солилцоог хөгжүүлэх;
  15. Мэдээллийн сүлжээ, бусад номын сантай хамтарсан үйлчилгээ хөгжүүлэх, хэрэгжүүлэх;
  16. Номын сангийн менежмент: Төлөвлөлт, зохион байгуулалт, манайллал, хяналт;
  17. Орчны стандарт хэрэгжүүлэх: Номын сангийн байр талбайн хуваарилалт;
  18. Ном сэлбэн засах, баримтын хадгалалт, хамгаалалт;
  19. Олон нийттэй харилцах;
  20. Бусад.[1]

Боловсрол[засварлах | edit source]

Орчин цагт номын санч мэдээллийн ажилтан мэргэжил эзэмшихийн тулд бакалаврын боловсрол эзэмшихийг шаарддаг болсон.

Өндөр хөгжилтэй бусад улс орнуудад номын санчдыг магистрын түвшинд бэлтгэх нь элбэг.

Номын санч бэлтгэж буй сургуулиуд[засварлах | edit source]

  1. СУИС-ийн Соёлын сургуульд өдөр, эчнээ сургалтаар бакалаврын түвшинд номын санч бэлтгэж байна. (дэлгэрэнгүй мэдээлэл үзэх:[2] Номын сан судлалын тэнхим)
  2. Утга зохиол нийгмийн ажилтны дээд сургуульд зөвхөн эчнээ анги.

Үндэсний ажил мэргэжлийн ангилал[засварлах | edit source]

НОМЫН САНЧ, ХОЛБОГДОХ МЭДЭЭЛЛИЙН БУСАД МЭРГЭЖИЛТЭН

Номын санч болон мэдээллийн бусад ажилтан нь номын сангийн цуглуулга мэдээлэл хадгалагч эх үүсвэрийг цуглуулах, сонгох, зохион байгуулах үйлчилгээ эрхэлнэ. Түүнчлэн уншигчдад номын сангийн бусад үйлчилгээг хүргэж, мэдээллээр хангана.

Энд ангилсан ажил, мэргэжлийн жишээ: • Ном зүйч • Каталогч • Номын санч[3]

Ажлын байр[засварлах | edit source]

Монгол улсын үндэсний номын сан[засварлах | edit source]

МҮНС-д ном зүйч, каталогч, сэргээн засварлагч, судлаач, лавлагаа, мэдээллийн технологи, үйлчилгээ, сан хөмрөг гэх мэт 18 төрлийн ажлаас сонгож гүйцэтгэнэ.

Хүүхдийн төв номын сан[засварлах | edit source]

Хөтөлбөр зохион байгуулагч, уншигч судлах гэх мэт ажлуудаас гадна арга зүйн чиглэлээр илүү гүнзгийрэн ажиллах боломжтой.

Нийтийн номын сан[засварлах | edit source]

Нийслэл, аймгийн нийтийн номын сан нь бие даасан статустай мэргэжлийн байгууллага байдаг. Тэнд номын сантай холбоотой 18 төрлийн ажил эрхлэх боломжтой.

Их дээд сургуулийн номын сан[засварлах | edit source]

Их, дээд сургуулийн номын санд судлаач, сан хөмрөгч, ном зүйч, каталогч, лавлагааны ажилтан гэх мэт ажил гүйцэтгэх ба хамгийн орчин үеийн технологи ашиглах боломж энд бий.

Ерөнхий боловсролын сургуулийн номын сан[засварлах | edit source]

Монгол улсад байгаа 800 гаруй ЕБС бүгд номын сантай.

Байгууллагын номын сан, мэдээллийн төв[засварлах | edit source]

Байгууллагын дэргэдэх номын санд номын санч, мэдээллийн ажилтан.

Сумын соёлын төв[засварлах | edit source]

330 сумын соёлын төвийн номын санч

Ашигласан эх сурвалж[засварлах | edit source]

  1. Хайдав Т. Номын сангийн үндсэн ойлголтууд, 2018.-х.12
  2. http://scc.mnuac.edu.mn/main/424802?content=493601
  3. Монгол Улсын Үндэсний Ажил, Мэргэжлийн Ангилал ба Тодорхойлолт ҮАМАТ-08 (ISCO - 08) .- УБ.,2010