Сурагчийн олон улсын үнэлгээний хөтөлбөр

Сурагчийн олон улсын үнэлгээний хөтөлбөр буюу PISA (англи. Programme for International Student Assessment, PISA) нь дэлхийн улс орнуудын сургуулийн сурагчдын үйл ажиллагааны бичиг үсгийн мэдлэг, мэдлэгээ практикт ашиглах чадварыг үнэлдэг хөтөлбөр юм. Уг хөтөлбөрийг 3 жил тутамд явуулдаг байна. Хөтөлбөрт 15 настай өсвөр насныхан хамрагддаг байна. 1997 онд тус хөтөлбөрийг боловсруулж 2000 онд анх удаа хэрэгжүүлсэн байна.

Тестийг Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллага олон улсын шинжлэх ухааны тэргүүлэх байгууллагуудтай консорциум, үндэсний төвүүдийн оролцоотойгоор зохион байгуулдаг ажээ. Консорциумыг Австралийн Боловсролын Судалгааны Зөвлөл (ACER) удирдаж, Нидерландын Боловсролын Хэмжилтийн Үндэсний Хүрээлэн (CITO), АНУ-ын Боловсролын Тестийн Алба (ETS), Японы Боловсролын Судалгааны Үндэсний Хүрээлэн (NIER), АНУ-ын ВЕСТАТ (WESTAT) болон боловсролын дэлхийн бусад нэр хүндтэй байгууллагууд хамтран ажилладаг байна.

PISA судалгаа нь янз бүрийн улс орны боловсролын системд гарч буй өөрчлөлтийг тодорхойлж, харьцуулах, боловсролын салбарт стратегийн шийдвэрийн үр нөлөөг үнэлэх боломжийг олгодог мониторингийн судалгаа юм. PISA сургуулийн боловсролын чанарын хяналтыг унших бичих, математикийн мэдлэг, байгалийн ухааны мэдлэг, компьютерийн мэдлэгтэй байх гэсэн 4 үндсэн чиглэлээр явуулдаг. PISA 2000-2015 судалгааны үр дүнгээс харахад дунд боловсрол хамгийн сайн нь Зүүн Азийн орнууд болох Хятад, Өмнөд Солонгос, Сингапур, Япон байгаа бол Европт Финланд, Эстони, Швейцар, Польш, Нидерланд улсууд дээгүрт орж байсан аж.

2000 он

2000 онд 32 орны 265 000 сурагч хөтөлбөрт хамрагдсан байна. Үндсэн сэдэв нь -унших бөгөөд уншсан зүйлээ ойлгох байв. Энэхүү тестийн асуултын 3/2 энэ сэдэвт зориулагдсан байв.

2003 он

PISA-2003 он тестэд 43 орны 275 000 сурагчид хамрагдсан байна. Унших тестээр Финланд 543 оноо авч тэргүүлсэн бол АНУ— 495 оноо, ОХУ- 442 оноо, Серби— 412 оноо авч байжээ. Математиаар Хонгконг 550 оноо авч тэргүүлсэн бол АНУ -483 оноо, ОХУ- 468 оноо, Итали—466 оноо авч байжээ. Байгалийн шинжлэх ухаанаар Финланд 549 оноотой тэргүүлж, АНУ-491 оноо, Орос-489 оноо, Италии — 486 оноо авч байжээ.

2006 он

2006 онд 57 улс оролцож Өмнөд Солонгос 556 оноо авч тэргүүлсэн бол, Орос- 440 оноо авчээ. Математикийн тестээр Тайвань 549 оноо авч тэргүүлсэн бол Орос- 476 оноо, АНУ- 468 оноо, Израиль—442 оноо авчээ. Байгалийн шинжлэх ухааны тестээр Финланд 563 оноо авч тэргүүлсэн бол АНУ- 489 оноо, ОХУ-479 оноо, Итали -475 оноо авчээ.

2009 он

2009 онд 74 орны сурагчид хамрагдсан байна. Уншлагаар - БНХАУ-ын Шанхай хотын сургууль- 556 оноо авч тэргүүлсэн.

2012 он

2012 онд PISA-д 65 орон оролцсон байна. Олныг хамарсан тестэнд анх удаа шинэ төрлийн асуудлыг санал болгосон. Үүнд интерактив асуудал (interactive problems) буюу виртуал төхөөрөмж (жишээлбэл, MP3 тоглуулагч, агааржуулагч) -ийг бие даан ашиглаж чадвар байсанаар онцлог байжээ.

2015 он

PISA-2015 оны тестэд 70 улс хамрагдсан байна. Өмнө нь хэрэглэж байсан тестийн аргуудын зэрэгцээ сурагчдын санхүүгийн мэдлэгийн судалгааг хийсэн байна.

2018 он

2018 оны тестийн судалгаанд унших боловсролд түлхүү анхаарсан. Судалгаанд 15 настай дунд сургуулийн болон мэргэжлийн сургуулийн сурагчид хамрагдсан байна.

2022 он

КОВИД цар тахлын хүндэрлээс шалтгаалж PISA 2021-г 2022 онд явуулахаар PISA-гийн удирдлага шийдвэрлэсэн байна.

PISA 2022 -ийн математикийн тестэд бүтээлч сэтгэлгээний нэмэлт асуудлууд орсон байна. Математикийн PISA 2022 систем шинээр нэвтрүүлсэн байна.

2003-2015 оны үнэлгээний харьцуулалт

	Математикийн чадвар
	2015			2012		2009		2006		2003
	Дундаж дүн	Улс	Байр	Дундаж дүн	Байр	Дундаж дүн	Байр	Дундаж дүн	Байр	Дундаж дүн	Байр
№	490	Олон улсын дундаж тоо	—	494	—	495	—	494	—	499	—
1	413	Албани	57	394	54	377	53	—	—	—	—
2	360	Алжир	72	—	—	—	—	—	—	—	—
3	409	Аргентин	58	—	—	—	—	—	—	—	—
4	494	Австрали	25	504	17	514	13	520	12	524	10
5	497	Австри	20	506	16	496	22	505	17	506	18
6	531	Хятад	6	—	—	—	—	—	—	—	—
7	507	Бельги	15	515	13	515	12	520	11	529	7
8	377	Бразил	68	389	55	386	51	370	50	356	39
9	441	Болгар	47	439	43	428	41	413	43	—	—
10	456	Аргентин	43	418	49	—	—	—	—	—	—
11	516	Канад	10	518	11	527	8	527	7	532	6
12	423	Чили	50	423	47	421	44	411	44	—	—
13	542	Тайвань	4	560	3	543	4	549	1	—	—
14	390	Колумби	64	376	58	381	52	370	49	—	—
15	400	Коста-Рика	62	407	53	—	—	—	—	—	—
16	464	Хорват	41	471	38	460	38	467	34	—	—
17	437	Кипр	48	—	—	—	—	—	—	—	—
18	492	Чех	28	499	22	493	25	510	15	516	12
19	511	Дани	12	500	20	503	17	513	14	514	14
20	328	Доминикан	73	—	—	—	—	—	—	—	—
21	520	Эстони	9	521	9	512	15	515	13	—	—
22	511	Финланд	13	519	10	541	5	548	2	544	2
23	493	Франц	26	495	23	497	20	496	22	511	15
24	371	Умард Македони	69	—	—	—	—	—	—	—	—
25	404	Гүрж	60	—	—	—	—	—	—	—	—
26	506	Герман	16	514	14	513	14	504	19	503	19
27	454	Грек	44	453	40	466	37	459	37	445	32
28	548	Хонгконг	2	561	2	555	2	547	3	550	1
29	477	Унгар	37	477	37	490	27	491	26	490	25
30	488	Исланд	31	493	25	507	16	506	16	515	13
31	386	Индонези	66	375	60	371	55	391	47	360	37
32	504	Ирланд	18	501	18	487	30	501	21	503	20
33	470	Израил	39	466	39	447	39	442	38	—	—
34	490	Итали	30	485	30	483	33	462	36	466	31
35	532	Япон	5	536	6	529	7	523	9	534	5
36	380	Иордани	67	386	57	387	50	384	48	—	—
37	460	Казахстан	42	432	45	405	48	—	—	—	—
38	524	Өмнөд Солонгос	7	554	4	546	3	547	4	542	3
39	362	Косово	71	—	—	—	—	—	—	—	—
40	482	Латви	34	491	26	482	34	486	30	483	27
41	396	Ливан	63	—	—	—	—	—	—	—	—
42	478	Литв	36	479	35	477	35	486	29	—	—
43	486	Люксенбург	33	490	27	489	28	490	27	493	23
44	544	Макао	3	538	5	525	10	525	8	527	8
45	446	Малайз	45	421	48	—	—	—	—	—	—
46	479	Мальта	35	—	—	—	—	—	—	—	—
47	408	Мексик	59	413	50	419	46	406	45	385	36
48	420	Молдов	52	—	—	—	—	—	—	—	—
49	418	Черногори	54	410	51	403	49	399	46	—	—
50	512	Нидерланд	11	523	8	526	9	531	5	538	4
51	495	Шинэ Зеланд	21	500	21	519	11	522	10	523	11
52	502	Норвеги	19	489	28	498	19	490	28	495	22
53	387	Перу	65	368	61	365	57	—	—	—	—
54	504	Польш	17	518	12	495	23	495	24	490	24
55	492	Португал	29	487	29	487	31	466	35	466	30
56	402	Катар	61	376	59	368	56	318	52	—	—
57	444	Румын	46	445	42	427	42	415	42	—	—
58	494	Орос	23	482	32	468	36	476	32	468	29
59	564	Сингапур	1	573	1	562	1	—	—	—	—
60	475	Словак	38	482	33	497	21	492	25	498	21
61	510	Словени	14	501	19	501	18	504	18	—	—
62	486	Испани	32	484	31	483	32	480	31	485	26
63	494	Швед	24	478	36	494	24	502	20	509	16
64	521	Швейцар	8	531	7	534	6	530	6	527	9
65	415	Тайланд	56	427	46	419	45	417	41	417	35
66	417	Тринидад ба Тобаго	55	—	—	414	47	—	—	—	—
67	367	Тунис	70	388	56	371	54	365	51	359	38
68	420	Турк	51	448	41	445	40	424	40	423	33
69	427	Нэгдсэн Эмират	49	434	44	—	—	—	—	—	—
70	492	Их Британи	27	494	24	492	26	495	23	508	17
71	470	АНУ	40	481	34	487	29	474	33	483	28
72	418	Уругвай	53	409	52	427	43	427	39	422	34
73	495	Вьетнам	22	511	15	—	—	—	—	—	—