Антон Леополд Дворжак (1841-09-08 1904-05-01) нь Чехээс төрөн гарсан дэлхийн алдарт хөгжмийн зохиолч юм. Тэр хайр дурлалын сэдэвт хөгжмийн бүтээлээрээ тэр дундаа "Шинэ дэлхий" /New World Symphony/, "Славони бүжиг" /Slavonic Dances/, "Америк хүн" /"American" String Quartet/, "Хийл хөгжимд зориулсан концертийн В нот" /Cello Concerto in B minor/зэрэг дуурь, симфони, найрал болон танхимын хөгжмийн /хөгжмийн цөөхүүлийн тоглох классик хөгжмийн төрөл/ бүтээлүүдээрээ алдартай.
Антон Дворжак эхнэр Аннагийн хамт, 1886 он
Дворжак 1841 оны есдүгээр сарын 8-нд одоогийн Бүгд Найрамдах Чех Улсын Нелахозевс тосгонд дэн буудлын эзэн, мал нядлагчийн ажил эрхэлдэг ятга хөгжмийн авъяастай Францис Дворжакийн /1814-1894/ гэр бүлд мэндэлжээ. Эцэг эх нь хүүгээ хөгжмийн авъяастай гэдгийг нь бага ахуйгаас нь танüж хөгжмийн боловсролтой болгохоор 6 настайд нь тосгоны сургуульд оруулсан түүхтэй. 1857-1859 оны хооронд Прага хотын хөгжмийн сургуульд суралцагч залуу Дворжак гаргуун сайн хийл хөгжимчин болж 1860 оноос Богемийн театрын найрал хөгжмийн хийлчнээр ажил, амьдралын гараагаа эхэлж байжээ. Энэ хугацаанд чөлөө заваараа найрал хөгжмийн бүтээл бичих, хөгжмийн цагийн сургалт явуулах зэрэг ажлууд хийдэг байлаа. Анхны хайр Жозеффэнна Шермеково нь Дворжакаар хөгжмийн хичээл заалгадаг байсан ба түүндээ зориулан дуу зохиож хайр сэтгэлээ илчилч байсан хэдий ч түүнтэй гэрлэж чадаагүй юм. 1873 онд Жозефэннагийн дүү Аннатай гэр бүл болжээ. Дворжакийн амьдарлыг нэгэн алдартай хөгжмийн зохиолч өөрчилсөн түүхтэй. Прага хотын Гэгээн Аделбертын сүмд даралтат хөгжимчин байх хугацаандаа "Чавхдаст хөгжмийн тавал" /second string quintet/ хөгжмийн бүтээлийг туурвисан ба хөгжим судлаач Эдуард Хэнслик уг бүтээлийг талархалтайгаар үнэлэн дүгнэж улмаар Германы алдарт хөгжмийн зохиолч, төгөлдөр хуурч Иохоннас Брамс-тай танилцуулснаар Дворжак хөгжмийн томоохон зөвлөгчтэй болон юм. Брамс Дворжакийн өмнөөс хөгжмийн "Симрок" пүүстэй гэрээ байгуулж, гэрээ ёсоор "Славони бүжиг" нэртэй 16 хэсэгтэй хөгжмийн ажлаа бичсэн нь тэр даруйдаа амжилт олжээ. Дворжакийн 1880 оны "Ээж минь зогсож байна"/Stabat Mater/ бүтээл нь хилийн чанадад тэр дундаа 1883 онд Лондон хотноо ихэд алдаршсан ба 1884 онд түүнийг урьж Англи даяараа баяр талархалтайгаар угтан мэндчилж байв.
Америкийн Нэгдсэн Улсад 1892-1895 оны хооронд ажиллаж амьдарсан нь [засварлах]
Дворжак Нью-Йорк хотноо 1892-1895 оны хооронд Америкийн Үндэсний Хөгжмийн Дээд сургуулийн сургуулийн захиралаар ажиллаж байв.
Амьдралын сүүлийн жилүүдийг эх орондоо ажиллаж, амьдарч өнгөрүүлсэн нь [засварлах]
Амьдралынхаа сүүлийн жилүүдэд Дворжак дуурийн болон танхимын хөгжмийн бүтээлүүд дээр ажиллаж байв. Алдарт хөгжмийн зохиолчийнхоо 60 насны ойг Чех улс үндэсний баярын байдалтайгаар тэмдэглэсэн ба Прага хотын хөгжмийн дээд сургуулийн захиралаар 1904 онд зүрхний шигдээсээр нас нөгчих хүртлээ ажиллаж байсан түүхтэй.
Түүний бүтээлүүд [засварлах]
1. Дуурь
| Д/Д |
Бүтээсэн он |
Бүтээлийн нэр |
| 1 |
1870 |
Alfred |
| 2 |
1871 |
King and Charcoal Burner |
| 3 |
1874 |
King and Charcoal Burner |
| 4 |
1875 |
The Stubborn Lovers |
| 5 |
1875 |
Vanda |
| 6 |
1877 |
The Cunning Peasant |
| 7 |
1881 |
Ballad of King Matthias |
| 8 |
1881-1882 |
Dimitrij |
|
| Д/Д |
Бүтээсэн он |
Бүтээлийн нэр |
| 9 |
1887 |
King and Charcoal Burner |
| 10 |
1888 |
The Jacobin |
| 11 |
1894-1895 |
Dimitrij |
| 12 |
1897 |
The Jacobin |
| 13 |
1898-1899 |
The Devil and Kate |
| 14 |
1900 |
Rusalka |
| 15 |
1901 |
Saint Ludmila |
| 16 |
1902-1903 |
Armida |
|
2. Найрал хөгжимд зориулсан бүтээл
| Д/Д |
Бүтээсэн он |
Бүтээлийн нэр |
| 1 |
1860? |
The Woman Harpist |
| 2 |
1861 |
Polka |
| 3 |
1861 |
Gallop |
| 4 |
1865 |
Symphony No.1 in C minor "The Bells of Zlonice" |
| 5 |
1865 |
Symphony No.2 in B major |
| 6 |
1867 |
Seven Interludes |
| 7 |
1870 |
Tragic Overture from Alfred |
| 8 |
1871 |
Concert Overture in F major |
| 9 |
1872 |
Three Nocturnes – No.2 May Night |
| 10 |
1873 |
Symphony No.3 in E major |
| 11 |
1873 |
Romeo and Juliet Overture |
| 12 |
1874 |
Symphony No.4 in D minor |
| 13 |
1874 |
Symphonic Poem (Rhapsody) in A minor |
| 14 |
1875 |
Nocturne in B major |
| 15 |
1875 |
Serenade for Strings in E major |
| 16 |
1875 |
Symphony No.5 in F major |
| 17 |
1877 |
Overture to The Cunning Peasant |
| 18 |
1877 |
Symphonic Variations |
| 19 |
1878 |
Serenade in D minor for Wind Instruments |
| 20 |
1878 |
Slavonic Dances, Series I |
| 21 |
1878 |
3 Slavonic Rhapsodies 1. D major, 2. G minor, 3. A♭ major |
| 22 |
1879 |
Festival March |
| 23 |
1879 |
Czech Suite in D major |
| 24 |
1879 |
Vanda |
| 25 |
1879 |
Prague Waltzes |
| 26 |
1879 |
Polonaise in E major |
| 27 |
1880 |
Two Waltzes |
|
| Д/Д |
Бүтээсэн он |
Бүтээлийн нэр |
| 28 |
1880 |
Symphony No.6 in D major |
| 29 |
1880 |
Polka "For Prague Students" |
| 30 |
1881 |
Gallop in E major |
| 31 |
1881 |
Legends |
| 32 |
1881-1882 |
Josef Kajetбn Tyl |
| 33 |
1882 |
My Home |
| 34 |
1882 |
In Nature's Realm |
| 35 |
1882 |
Overture to Dimitrij |
| 36 |
1883 |
Scherzo capriccioso |
| 37 |
1883 |
Hussite Overture |
| 38 |
1884-1885 |
Symphony No.7 in D minor |
| 39 |
1887 |
Slavonic Dances, Series II |
| 40 |
1889 |
Symphony No.8 in G major |
| 41 |
1891 |
In Nature's Realm |
| 42 |
1891 |
Carnival Overture |
| 43 |
1892 |
Othello Overture |
| 44 |
1893 |
Symphony No.9 in E minor "From the New World" |
| 45 |
1893 |
Symphony No.9 in E minor "From the New World" |
| 46 |
1895 |
Suite in A major "American" |
| 47 |
1896 |
The Water Goblin |
| 48 |
1896 |
The Noon Witch |
| 49 |
1896 |
The Golden Spinning Wheel |
| 50 |
1896 |
The Wild Dove |
| 51 |
1897 |
A Hero's Song |
| 52 |
1899 |
Overture to The Devil and Kate |
| 53 |
1900 |
Overture to Rusalka |
| 54 |
1903 |
Overture to Armida |
|
3. Танхимын хөгжмийн бүтээлүүд
| Д/Д |
Бүтээсэн он |
Бүтээлийн нэр |
| 1 |
1861 |
String Quintet No. 1 in A minor |
| 2 |
1862 |
String Quartet No. 1 in A major |
| 3 |
1865-1869 |
Clarinet Quintet in B minor |
| 4 |
1867 |
Serenade |
| 5 |
1869 |
String Quartet No. 2 in B♭ major |
| 6 |
1869-1870 |
String Quartet No. 3 in D major |
| 7 |
1870 |
String Quartet No. 4 in E minor |
| 8 |
1870-1871 |
Cello Sonata in F minor |
| 9 |
1871-1872 |
Piano Trio 13/1 |
| 10 |
1871-1872 |
Piano Trio 13/2 |
| 11 |
1872 |
Piano Quintet No. 1 in A major |
| 12 |
1873 |
Violin Sonata in A minor |
| 13 |
1873 |
Octet (Serenade) |
| 14 |
1873 |
String Quartet No. 5 in F minor |
| 15 |
1873-1877 |
Romance in F minor |
| 16 |
1873 |
String Quartet No. 6 in A minor |
| 17 |
1873 |
Andante appassionato in A minor |
| 18 |
1874 |
String Quartet No. 7 in A minor |
| 19 |
1875-1883 |
Nocturne in B major |
| 20 |
1875 |
String Quintet No. 2 in G major |
| 21 |
1875 |
Piano Trio No. 1 in B major |
| 22 |
1875 |
Piano Quartet No. 1 in D major |
| 23 |
1875 |
Piano Trio No. 2 in G minor |
| 24 |
1876 |
String Quartet No. 8 in E major |
| 25 |
1877 |
String Quartet No. 9 in D minor |
| 26 |
1878 |
Bagatelles |
| 27 |
1878 |
String Sextet in A major |
|
| Д/Д |
Бүтээсэн он |
Бүтээлийн нэр |
| 28 |
1878 |
Capriccio |
| 29 |
1879 |
Mazurek |
| 30 |
1878-1879 |
String Quartet No. 10 in E♭ major "Slavonic" |
| 31 |
1879 |
Polonaise in A major |
| 32 |
1880 |
Violin Sonata in F major |
| 33 |
1881 |
Quartet Movement in F major |
| 34 |
1883 |
Piano Trio No.3 in F minor |
| 35 |
1884 |
Ballade in D minor |
| 36 |
1887 |
Terzetto in C major |
| 37 |
1887 |
Miniatures |
| 38 |
1887 |
Romantic Pieces |
| 39 |
1887 |
Cypresses |
| 40 |
1887 |
Piano Quintet No. 2 in A major |
| 41 |
1889 |
Piano Quartet No. 2 in E major |
| 42 |
1890 |
Gavotte |
| 43 |
1890-1891 |
Piano Trio No. 4 in E minor "Dumky" |
| 44 |
1891 |
Fanfares |
| 45 |
1891 |
Slavonic Dance in E minor |
| 46 |
1891 |
Rondo in G minor |
| 47 |
1891 |
Slavonic Dances in A and G minor |
| 48 |
1891 |
Silent Woods |
| 49 |
1893 |
String Quartet No. 12 in F major "American" |
| 50 |
1893 |
Rondo in G minor |
| 51 |
1893 |
Sonatina in G major |
| 52 |
1895 |
String Quartet No. 13 in G major |
| 53 |
1895 |
String Quartet No. 14 in A major |
|
- Černušák, Gracián (ed.); Štědroň, Bohumír; Nováček, Zdenko (ed.) (1963). Československý hudební slovník I. A-L. Prague: Státní hudební vydavatelství. (in Czech)
- John Clapham (1979), Dvořák, ISBN 0-7153-7790-6
- New Grove Dictionary of Music and Musicians: Dvořák, Antonín
- Gervase Hughes (1967), Dvořák, His Life & Music, Casell, London
- Smaczny, Jan. Dvořák: Cello Concerto. Cambridge Music Handbooks. Cambridge University Press, Cambridge, 1999.