Чинагийн Галсан

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Чинагийн Галсан
Galsan tschinag.JPG

Чинагийн Галсан Мюнхен дахь уншлага дээр. 2006 он

Төрсөн 1944 оны 12 сарын 26 өдөр
Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сум
Мэргэжил Зохиолч, Cурвалжлагч
Гарал үүсэл Малчин
Боловсрол Дээд
Төрөл Өгүүллэг, Тууж, Тэмдэглэл

Чинагийн Галсан нь герман хэлээрх зохиол бүтээлээрээ дэлхийд нэр хүндийг олсон зохиолч юм.

Намтар[засварлах]

Галсан 1944 оны 12-р сарын 26-нд Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл суманд малчин ард Чинагийн хөвүүн болон төржээ. Бага, бүрэн дунд сургууль төгсөөд МУИС-ын монгол хэл, уран зохиолын ангид суралцаж байгаад Герман улсын Хүмболтын их сургууль дүүргэсэн. МУИС-д герман хэлний багш болон сонин сэтгүүлийн газарт сурвалжлагч, утга зохиолын ажилтан хийж байгаад уран бүтээлээ дагнан эрхлэх болсон.

Уран бүтээл[засварлах]

Уран бүтээлээ дунд сургуульд байхаас эхэлсэн. Анхны зохиол нь Тува туужууд нэрээр 1981 онд герман хэлээр хэвлэгдсэн. Хожим нь Аянгат цагийн тууж, Арван сарын тэнгэр дор тууж болон, Алаг хорвоогийн гэрэл, сүүдэр аян замын тэмдэглэл, Эр хар сур яруу найргийн номуудаа монгол хэлээр хэвлүүлсэн.

Англи хэлээр[засварлах]


Герман хэлээр[засварлах]

(Англи орчуулгын гарчигтай хамт)

  • 1981 "Eine tuwinische Geschichte und andere Erzählungen" (A Tuvan Story and other short stories)
  • 1993 "Das Ende des Liedes" (The End of it)
  • 1994 "Der blaue Himmel" (The Blue Sky)
  • 1995 "Zwanzig und ein Tag" (Twenty-One Days)
  • 1996 "Nimmer werde ich dich zähmen können" (Never Will I Tame You)
  • 1997 "Die Karawane" (The Caravan)
  • 1997 "Im Land der zornigen Winde" (In the Land of the Angry Winds, with co-author Amelie Schenk)
  • 1997 "Der siebzehnte Tag" (The Seventeenth Day)
  • 1999 "Die graue Erde" (The Grey Earth)
  • 1999 "Der Wolf und die Hündin" (The Wolf and the Bitch)
  • 2000 "Der weiße Berg" (The White Mountain)
  • 2001 "Dojnaa"
  • 2002 "Tau und Gras" (Dew and Grass)
  • 2004 "Das geraubte Kind" (The Robbed Child)
  • 2008 "Das Menschenwild"
  • 2008 "Die Rückkehr"


Ч. Галсан бол Монголоос уран бүтээлээрээ өрнө дахинтай шууд харилцаж өөрийн гэсэн уншигчидтай болсон цорын ганц зохиолч юм. Түүний зохиолыг Германы алдарт зохиолч Эрвин Штритматер, нэрт эрдэмтэн Эрика Таубе нар өндөр үнэлжээ.

Шагнал[засварлах]

  • Оросын Холбооны Тува улсын Урлаг, соёлын гавъяат зүтгэлтэн (2003)
  • Бавар муж улсын уншигчдын нэрэмжит шагнал
  • Герман хэлээр зохиолоо бичиж дэлхийн утга зохиолын санд хувь нэмрээ оруулсан гадаадын зохиолчид олгодог Аделберт фон Шамиссогийн шагнал (1992)
  • Жил бүр герман хэлээр гарсан уран зохиолын шилдэг номд олгодог Пуххаймын шагналыг Дуу амрах цагаар туужийн номоороо (1995)
  • Герман хэлт уран зохиолыг хөгжүүлэхэд дорвитой хувь нэмэр оруулсан учир Х. Додрерийн шагналыг (2001)
  • Улс түмний хооронд соёл түгээх ажилд гаргасан өндөр амжилтыг үнэлэн олгосон ХБНГУ-ын Холбооны Гавъяаны загалмайн одон (2002)

тус тус хүртэж байсан.

Шамиссогийн шагнал хүртсэн дэлхийн арав дахь, Ази тивийн анхны зохиолч.