Шарль Эдуар Гийом

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Харайх: Удирдах, Хайлт
Шарль Эдуар Гийом

Төрсөн огноо 1861 оны 2 сарын 15 (1861-02-15)
Швейцари, Флюрье
Нас барсан огноо 1938 оны 5 сарын 13 (77 насалсан)
Франц, Севр
Үндэс Швейцари
Салбар Физик
Байгууллага Севр, Олон Улсын Жин Хэмжүүрийн Товчоо
Төгссөн сургууль Цюрихийн Технологийн Хүрээлэн
Алдаршсан зүйл Инвар, элинвар
Нэр хүндтэй шагналууд Жон Скоттын медаль (1914)
Физикийн салбарын Нобелийн шагнал (1920)

Шарль Эдуар Гийом (фр. Charles Édouard Guillaume, 1861 оны 2 сарын 15-нд Швейцарийн Флюрьед төрж, 1938 оны 5 сарын 13-нд Францын Севрт нас барсан) нь Швейцарийн физикч, 1920 оны физикийн салбарын Нобелийн шагналтан юм. Тэрээр никель-гангийн хайлш дахь гажилтыг нээж, физик дэх нарийн хэмжилтийн аргыг бий болгосон тул уг шагналыг хүртжээ.

Гийом никель-гангийн хайлшийг инвар, элинвар гэж нэрлэсэн. Инварын дулааны тэлэлтийн коэффициент нь бараг тэг байдаг бөгөөд энэ нь янз бүрийн температурт эзлэхүүн нь тогтмол байдаг, нарийн хэмжүүрийн багаж хийхэд хэрэглэгддэг юм. Харин элинварын харимхайн модулийн дулааны коэффициент нь бараг тэгтэй тэнцүү байдаг тул далайн хронометр зэрэг янз бүрийн температурын нөлөөлөлд автахгүй, пүрш хэрэглэдэг багажуудад ашиглагдаж байна. Элинвар нь мөн соронзон чанаргүй тул анти-соронзон цагнуудад хэрэглэгддэг.

Швейцарийн цагчны хүү Гийом далайн хронометрт сонирхолтой байв. Тэнцвэржилтийн балансыг хэрэглэх явцдаа тэрээр тэнцвэрийн хүрдэнд "дунд температур"-ын алдаа гардгийг үгүй болгохын тулд тэлэлтийн квадрат коэффициент нь сөрөг байдаг инвар хайлшийн хувилбарыг бий болгожээ.[1]

Гийом Олон Улсын Жин Хэмжүүрийн Товчооны даргаар ажиллаж байсан.[1] Тэрээр мөн Кристиан Биркеландтай цуг Парисын одон орны оргилд ажиллаж, хэд хэдэн термостатикийн туршилтыг удирдаж байв. Гийом огторгуйн температурыг нарийн тодорхойлсон анхны эрдэмтэн юм.

Гийом 1888 онд А.М.Туффлебтэй гэрлэж, гурван хүүхэдтэй болжээ.

Бүтээлүүд[засварлах]

  • Guillaume, Charles-Edouard (1896). "La Température de L'Espace (Огторгуйн температур)". La Nature 24.
  • Guillaume, Charles-Edouard (1886). "Études thermométriques (Термометрийн судалгаа)".
  • Guillaume, Charles-Edouard (1889). "Traité de thermométrie (Термометрийн судар)".
  • Guillaume, Charles-Edouard (1894). "Unités et Étalons (Нэгжүүд, стандартууд)".
  • Guillaume, Charles-Edouard (1896). "Les rayons X (Рентген туяа)".
  • Guillaume, Charles-Edouard (1898). "Recherches sur le nickel et ses alliages (Никель, түүний хайлшийн талаарх судалгаа)".
  • Guillaume, Charles-Edouard (1899). "La vie de la matière (Бодисын амьдрал)".
  • Guillaume, Charles-Edouard (1902). "La Convention du Mètre et le Bureau international des Poids et Mesures (Метрийн конвенц, Олон Улсын Жин Хэмжүүрийн Товчоо)".
  • Guillaume, Charles-Edouard (1904). "Les applications des aciers au nickel (Никель-Гангийн хэрэглээ)".
  • Guillaume, Charles-Edouard (1907). "Des états de la matière (Бодисын төлөвүүд)".
  • Guillaume, Charles-Edouard (1907, 1913). "Les récents progrès du système métrique (Метрийн систем дэх сүүлийн үеийн явц)".
  • Guillaume, Charles-Edouard. "Initiation à la Mécanique (Механикийн үндэс)".

Зүүлт[засварлах]

  1. 1.0 1.1 Gould, p.201.

Эшлэл[засварлах]

  • Nobel Lectures, Physics 1901-1921, " Charles-Edouard Guillaume – Biography". Elsevier Publishing Company, Amsterdam.
  • lanl.gov, "History". Pioneers in the development of the Plasma Universe.
  • Rupert Thomas Gould, The Marine Chronometer: its history and development, Holland Press, 1960.

Гадны холбоос[засварлах]