Ноу-тилл тариалан

Чөлөөт нэвтэрхий толь — Википедиагаас
Jump to navigation Jump to search
Улаан буудайны сүрлээр хамгаалагдсан шар буурцаг.

Ноу-тилл тариалан зарим тохиолдолд тэг элдэншүүлэлт гэж нэрлэгддэг тариалан эрхлэх аргын/технологийн үндэс нь хөрсийг механик боловсруулалт хийж хөндөхгүй байхад оршино. Ноу-тилл тариалангийн үед хөрсний сүвшил нэмэгдэж, ус нэвчилт ба хадгалалт ихэсдэг, мөн органик бодисын агууламж өсч, тэжээлийн агууламж болон эргэлт/цикл сайжирдаг. Ноу-тилл нь дийлэнхи газар тариалангийн бүсүүдэд хөрсний элэгдлийг бууруулдаг. Ноу-тилл нь талбайн биологийн төрөл зүйлийг нэмэгдүүлдэг зэрэг олон эерэг талуудыг дагуулдаг.

Ач холбогдол[засварлах | edit source]

Эдийн засгийн[засварлах | edit source]

Ноу-тилл технологийг зөв явуулахад ашгийн хэмжээ үлэмж нэмэгддэг нь олон судалгаагаар тогтоогдсон.[1][2]

Механик боловсруулалтыг хийхгүй байх нь ажил хөдөлмөр,[3] түлш шатахуун,[4] усалгаа,[5] техникийн үнэ ба элэгдэл хорогдол зэрэг зардлуудад мэдэгдэхүйц хэмнэлтийг бий болгодог.[2] Ноу-тилл нь усны нэвчилт ба хадгалалтыг нэмэгдүүлэх, хөрсний элэгдлийг бууруулах зэргээр нөлөөлж, ургацын хэмжээг нэмэгдүүлдэг. Ноу-тиллийн ашгийг нэмэгдүүлдэг өөр нэг давуу тал нь хөрсний усны агууламж нэмэгдсэнээр, уринш хийх шаардлага үгүй болж, жил дараалан тариалалт хийх боломж бий болдогт оршино.[6] Мэдээж хэрэг манай орон шиг жилийн хур тунадасын хэмжээ багатай бүсэд сүүлийн давуу тал нэлээд хэдэн жилийн дараа үүсэх нь ойлгомжтой юм.

Хүрээлэн буй орчин[засварлах | edit source]

Нүүрсхүчлийн хий ба бусад хүлэмжийн хий[засварлах | edit source]

Ноу-тилл нь хөрсөнд органик материйг хуримтлуулах замаар нүүрстөрөгчийг булшилдаг.[7] Хөрсөнд механик боловсруулалтыг хийхэд хөрсний хэсгүүд агаартай холилдож, ингэснээр хөрсний микробын идэвхи огцом өсөх ба энэ нь хөрсний нүүрстөрөгчийг агаарт алдагдахад хүргэдэг. Механик боловсруулалтын нөлөөгөөр хөрсний органик матери хурдан задарч, хөрсний нүүрстөрөгч агаарт алдагдана. Mеханик боловсруулалтыг хийж буй тракторуудын хаягдал мөн л нүүрстөрөгчийн давхар ислийг нэмэгдүүлнэ.

Хөрсөнд нүүрстөрөгчийг хадгалахын/булшлахын зэрэгцээ, ноу-тилл аж ахуй нь азотын ислийн (N2O) ялгаруулалтыг, сэлгээнээс хамааран 40-70% бууруулдаг.[8][9] Азотын (I) исэл нь CO2-с 300 дахин хүчтэй, агаар мандалд 120 жилийн турш орших чадвартай хүчтэй хүлэмжийн хий юм.[10] Газар тариаланд азотын бордоог хэтрүүлэн хэрэглэх нь азотын ислийн ялгаралтыг нэмэгдүүлдэг.

Хөрс ба ус[засварлах | edit source]

Ноу-тилл технологи нь хөрсний нүүрстөрөгчийн ба органик бодисын агууламжийг нэмэгдүүлэх, агрегатлаг бүтэцийг бий болгох,[11] бүтэцийн эвдрэл ба элэгдлээс хамгаалах,[12] усны ууршилтыг бууруулах зэргээр хөрсний чанарыг сайжруулдаг. Механик боловсруулалт үгүй болсноор хөрсний нягтрал багасдаг.

АНУ-ын Хөдөө аж ахуйн яамны судалгааны албаны судлаачид 19 жил судалсны эцэст, ноу-тилл тариалан нь уламжлалт газар тариалантай харьцуулахад хөрсийг илүү тогтвортой болгодогийг тогтоожээ. Хөрсөнд органик бодис хэлбэртэй агуулагдах нүүрстөрөгч нь хөрсний хэсгүүдийн хамт барьж агрегатлаг бүтэцийг үүсгэх гол хүчин зүйл болдог. Ноу-тилл хөрсний дээд 3 см давхарга нь уламжлалт тариалангийн хөрснөөс 2-7 дахин бага элэгдэлд өртдөг. Ноу-тилл тариалан нь ялангуяа тал хээрийн бүсэд илүү тохиромжтой байдаг.[13]

Эх сурвалж[засварлах | edit source]

  1. D.L. Beck, J.L. Miller, and M.P. Hagny "Successful No-Till on the Central and Northern Plains"
  2. 2.0 2.1 Derpsch, Rolf. Economics of No-till farming. Experiences from Latin America.. the original on 2011-07-27-с архивлагдсан. 2010-05-09-д хандсан.
  3. Time savings from no-till are the result of fewer passes over a field being needed and less time for each pass (its faster to pull a sprayer over a field than a plow through it).
  4. http://ecat.sc.egov.usda.gov/Fuel.aspx
  5. Network, University of Nebraska-Lincoln | Web Developer. "How Tillage and Crop Residue Affect Irrigation Requirements - UNL CropWatch, April 5, 2013", CropWatch, 2015-09-17 (en) 
  6. Yield & Economic Comparisons: University Research Trials. the original on 19 May 2005-с архивлагдсан.
  7. Carbon sequestration in two Brazilian Cerrado soils under no-till Bayer, C | Martin-Neto, L | Mielniczuk, J | Pavinato, A | Dieckow, J Soil and Tillage Research [Soil Tillageyhjs.]. Vol. 86, no. 2, p.237-245. Apr 2006.
  8. (2011) "Soil Nitrous Oxide Emissions in Corn following Three Decades of Tillage and Rotation Treatments". Soil Science Society of America Journal 75: 152. DOI:10.2136/sssaj2009.0147.
  9. Study: No-till farming reduces greenhouse gas San-Francisco Chronicle
  10. Wallheimer, Brian. No-till, rotation can limit greenhouse gas emissions from farm fields. physorg.com. 26 March 2011-д хандсан.
  11. Soil Management - The Soil Scientist. Extension.umn.edu. the original on 2010-03-22-с архивлагдсан. 2010-05-09-д хандсан.
  12. Conservation Tillage. Monsanto.com. the original on June 20, 2008-с архивлагдсан. 2010-05-09-д хандсан.
  13. (2009) "Regional Study of No-Till Impacts on Near-Surface Aggregate Properties that Influence Soil Erodibility". Soil Science Society of America Journal 73 (4): 1361. DOI:10.2136/sssaj2008.0401.

Гадны холбоос[засварлах | edit source]